Кіріспе

Фром өзені – Англияның Глостершир графтығында орналасқан шағын өзен. Оны Глостерширдегі басқа бір Фром өзенінен, Бристоль Фромнан және жақын орналасқан Херефордширдегі Фром өзенінен ажырату керек. Өзеннің ұзындығы шамамен 40 шақырымды құрайды. Ол бастауын Котсволд жартасының жоғары бөлігінен алып, кеңінен батысқа қарай ағады. Бастапқыда өзен тар, тік беткейлі аңғар арқылы ағып өтеді, оны Темза және Северн каналы және «Алтын аңғар» темір жолымен бөліседі. Өзендегі ең ірі қала – Страудтан төмен ағысында, бірнеше сала өзендердің қосылуынан толысып, аңғар кеңейеді, арна екіге бөлініп, кейін бірігіп, жалғыз арнаға айналады. Өзен және оның салалары Domesday Book заманынан бері диірмендерді іске қосу үшін пайдаланылып келген. Алғашқы диірмендер астық ұнтақтау үшін қолданылса, кейіннен өзен жүн өнеркәсібі үшін маңызды болды, бірақ 19 ғасырдың басында бірнеше дағдарыстарды бастан өткерді. Осы аймақ сол кезде жүріп-тұру таяқтары мен қолшатыр таяқтарын өндірумен танымал болды, бұл сала 20 ғасырдың ортасына дейін сақталды. 1810 жылдардан бастап бу машиналары орнатылды, бірақ олар көбінесе су қуаты жеткіліксіз болған жағдайларда су қуатына көмек ретінде пайдаланылды, оны толығымен алмастырмады. Диірмендердің тоқтатылуына қарамастан, өзен бойында көптеген диірмен ғимараттары сақталған, олардың көпшілігі архитектуралық ерекшеліктері үшін ескерткіштер тізіміне енгізілген. Өзен жылдар бойы өзгерістерге ұшырады, оның ішінде диірмендерді қуаттандыру мақсатында. Алғашқыда оны Страудқа дейін кеме жүзуге жарамды етуге тырысты, крандарды пайдаланып, бір деңгейдегі қайықтардан контейнерлерді басқа деңгейге көшірді, мұнда диірмен тоғаны кеме жүруге кедеріс келтірді. Жоба құрылыс құнының жоғары болуы және контейнерлерді тиеуге кеткен уақыттың көптігіне байланысты аяқталмай қалды. Кейіннен Stroudwater Navigation арқылы байланыс қамтамасыз етілді – бұл канал өзеннің Северн өзенінен Уоллбриджге дейінгі бағытын ұстанды және 1779 жылы ашылды. Кейіннен Темза және Северн каналының құрылысы арқылы Темза өзеніне дейін кеңейтілді, ол 1789 жылы ашылды. Қазір екеуі де Cotswold Canals Trust құрамына кіреді және қайта жаңартылуда. Екі каналдың түйіскен жеріне жақын кішкентай бөлігі 1950 жылдары су тасқынынан қорғану схемасының бөлігі ретінде Фромның үш саласы оларға аударылғандықтан, негізгі өзен ретінде жіктеледі. Көптеген тарихи бөгеттер мен қазіргі заманғы су тасқынынан қорғау құрылыстарына қарамастан, өзен қатты өзгерген деп жіктелмейді, бірақ оның арнасының өзгеруі, каналдарды жабдықтау және ауыз су өнеркәсібі үшін алынатын су көлемі Су шеңберлік директивасының талаптарына сәйкес су сапасы орташа деңгейде бағаланады, өйткені екі фактор да балықтардың өзен бойымен еркін қозғалу қабілетіне әсер етеді.

Курс

Фром өзені өзен алабының солтүстік-шығысындағы Котсволд тіктелігінен басталып, бастапқыда оңтүстікке қарай ағып, кейін батысқа бұрылады. Холи Брук немесе Холли Брукпен қосылғаннан кейін Уайтхолл көпірінде Экологиялық агенттіктің жіктеуі бойынша маңызды өзенге айналады. Өзен тік беткейлі тар аңғарда орналасқан, жоғарғы ағысында оны Темза және Северн каналы және Алтын аңғар теміржол бағытымен бөліседі. Ол солтүстікке қарай ағып Страудқа жетеді, содан кейін батысқа қарай Еблби Миллге дейін ағады, онда оның ағыны өлшенетін станция орналасқан. Страудтан төмен қарай өзен бағытын Строудвотер навигациясымен бөліседі, ол Темза және Севернмен бірге қазір қайта жаңартылып жатқан Котсволд каналдарының бір бөлігі болып табылады. Соңғы бөлігі солтүстік-батысқа қарай ағады, бірақ оның көп бөлігі Бристоль қаласын ауыз сумен қамтамасыз ету үшін Глостер және Шарпнесс каналына бұрылады. Көп бөлігінде өзеннің түбінде оолиттік әктас және лиастық құмтас жатыр. Эблбиден төмен өзен аңғары кеңейіп, су тасқыны алабына айналады, арна екіге бөлініп, Черчендте қайта бірігеді. Бұл соңғы бөліктің үлкен бөлігі төмен жатқан жерлерді су басудан қорғау үшін жағалаумен қоршалған.

Жоғарғы ағысы

Фром бірнеше бұлақтардан Nettleton (Бирдлиптен оңтүстік-шығысқа қарай шамамен бір шақырымдай) және Climperwell Farm (Бримпсфилдтен оңтүстік-батысқа қарай) бұлақтарынан бастау алады. Екі тармақ Кадл Грин мен Сайдтан оңтүстікке қарай Мизерден паркінде кездеседі, бұл II* санатқа жататын, паркі мен бағы бар үй. Оның құрылысын 1620 жылы сэр Уильям Сэндис бастаған, ал 1919 жылы өрт салдарынан зақымданғаннан кейін 20-шы ғасырда Эдвин Лютенс қайта жаңғыртқан. Фром оңтүстікке қарай ағысын жалғастырып, Эджворт Миллдің орнынан өтеді және Пинбери Паркінің батыс шекарасын құрайды. Бұл орманды аймақта 20-шы ғасырдың басындағы терассалық бақтар мен 16-шы ғасырға жататын шағын үйлер орналасқан. Ол оңтүстік және батысқа қарай ағып, Хенвуд пен Дорвелдегі тоқтап тұрған диірмендерден өтіп, Даневей мен Саппертонға жетеді, онда Саппертон туннелінен Тамаза және Северн каналы пайда болады. Канал бастапқыда өзеннің солтүстік жағалауында орналасқан және өзеннің көп бөлігі бойымен параллель ағып жатады. Оңтүстікке қарай ағатын Холи Брук каналдың астынан өтіп, өзенге қосылады. Фрэмптон Манселлдің солтүстігінде Алтын аңғарға кіргенде, оған жақын маңдағы Саппертон теміржол туннеліне қарай жүретін теміржол желісі қосылады. Өзен батысқа қарай Чалфорд өнеркәсіптік аймағына қарай жалғасады, онда ол A419 Cowcombe Hill көпірі мен каналдан өтеді. Ол 1870 жылы Уильям Дэнджерфилд салған Блис Миллдегі Жаңа диірменмені қамтиды, ол 18 қаптамасы бар үш қабаттан тұрады. Бір аркалы кішкентай көпір Бисли мен Минчингемптонды өзеннен алып өтеді. Бұл жол 1800 жылы жолдың бағыты өзгерген кезде салынған. Көпірдің астында қазір кеңсе ретінде пайдаланылатын 19-шы ғасырдың басындағы Белведер диірменінің диірмен тоғаны орналасқан. Брукссайд - 17-шы ғасырдың соңында салынған, 1730 жылы екі қабатты қосымша салынған үш қабатты жеке үй, ол Айлс Миллдің бір бөлігі болды. Өзен мен канал арқылы теміржол өтеді, ол аңғардың солтүстік жағына қарай қозғалады. Батысында 1820 жылы Сэмюэл Клаттербак үшін салынған Сент-Мэри диірмені орналасқан. Жақын жерде 16-шы ғасырдың соңында диірмен иесіне салынған Сент-Мари үйі және бірнеше тоқымашылар коттедждері бар, олардың кейбіреулері 16-шы ғасырдың соңына, ал кейбіреулері 17-шы ғасырдың соңына жатады. Екінші диірмен ғимараты Сент-Мэри диірменінің солтүстігінде орналасқан. Ол 18-шы ғасырдың басына таанды, 19-шы ғасырдың ортасында шамырауы бар. Уимберли Миллзден өткеннен кейін теміржол виадугы теміржолды Бримскомбтің оңтүстік шетіндегі Борн Миллз ғимараттарының арасынан өтіп, аңғардың оңтүстік жағына қайтарады. Жақын жерде тағы бір шағын, үш қабатты, сондай-ақ 19-шы ғасырдың басына жататын, бір кездері гиг-мельница болған, ал теміржолдың оңтүстігінде жүнді кептіруге арналған пеш бар. Киіз өндірісін бастамас бұрын, 1690 жылы екі толу фабрикасы болған, ал 1820 жылы сайттың бір бөлігі жүгері фабрикасы ретінде пайдаланылған. 1860 жылы ол матрац жүнін, диірменнің шамын және сапасыз бұйымдарды жасап шығаратын болды, оларды 1901 жылы жиһаз жасаумен алмастырды. ХХ ғасырдың ортасында таяқ жасап шыққаннан кейін, бұл жер қазір жеңіл өнеркәсіп үшін пайдаланылады, ал жүн пешін қойма ретінде пайдаланады. Бримскомб портының батыс шетінде, Северн өзенінен келген арбалар мен Темзадан келген баржалар арасында тауарлар тасымалданатын Порт Милл болды. Бұл, бәлкім, 17-шы ғасырда жұмыс істеп тұрған, бірақ 1744 жылы Порт Милл ретінде қайта салынған Филдс Миллдің орны болған. Бримскомб порты 1785 жылы салынған, және диірменді ескеріп, канал диірменнің батысына өзенді кесіп өтуі керек болды. Диірменде орталық су мұнарасы және оған қосылған үш қанат бар, ол 20-шы ғасырдың басына дейін мата өндірісі үшін пайдаланылған. 1948 жылы ол Бенсонның құрал-саймандар цехы болып, содан бері кеңселерге айналдырылды. Бримскомб портынан кейін өзен солтүстік-батысқа қарай Страудқа қарай бұрылады. Бұрын Бримскомби Миллді қуаттайтын үлкен диірмен тоғаны әлі күнге дейін өзенмен тамақтанады, бірақ Хоуп Миллге арналған тоған толтырылды. Феникс темір комбинатының орнын сауда-саттық елордасы алып жатыр, содан кейін Хам Милл орналасқан. Бұл 19-шы ғасырдың басында салынған төрт қабатты блоктан тұрады, оның батысында үш қабатты қанаты бар. Су дөңгелегінің орны қанат ішінде сақталғаны анықталды. Жақын жерде XVIII ғасырдың басында немесе ортасында салынған екі кішкентай көпір бар, олар қазір жеке бақта орналасқан. Өзен Гриффин Милл қонысы арқылы Стаффорд Миллске дейін жалғасады.

Строудтың астында

Боубриджде 19 ғасырға жататын бояу зауыты, қазір Orchard және Peers қоймасы ретінде пайдаланылады. Арунделл диірменінің диірмен тоғаны әлі де сақталған, ал 17 ғасырға жататын бояу жұмыстары ағаш шеберханасына және коттеджге айналдырылған. Канал өзеннің солтүстік жағына өтеді, ал виадук темір жолды өзен мен доктор Ньютон жолы арқылы алып өтеді – бұл каналдың бағытымен салынған айналма жол, қазір оның өзінің айналмасы бар. Виадуктан кейін Строуд теміржол станциясы орналасқан. Айналма жолдың оңтүстігінде, өзенмен шектесетін тар жер тілкесі Фром Банкс табиғи қорығы ретінде басқарылады. Ол округтік кеңеске тиесілі, бірақ күнделікті басқару Глостерширдің жабайы табиғат қоры мен Страуд аңғарлары жобасының жауапкершілігінде. Өзен Уолбридж Миллс орнын айналып жартылай шеңбермен өтеді, онда екі қабатты Уолбридж Милл баспа бөлімі әлі де тұр, бұл ғимарат 18 ғасырға жатады. А46 Бат жолы өзен Лоджмур Миллске жетуден бұрын өтеді, ол 1871 жылы Бримскомбелік сәулетші Джеймс Феррабидің жобасы бойынша қайта салынған, ал 1815 жылы өрт салдарынан бұрынғы диірмен қирағаннан кейін жаңадан тұрғызылған. Жақын орналасқан кеңселер, коттедждер және көпірлердің тобы мұражайға енген ғимараттар құрайды, ал оларды тікелей төменгі ағыста орналасқан Fromehall Mills толықтырады. Басты ғимарат 19 ғасырдың басына жатады, ал басқа ғимараттардың бір бөлігі 17 және 18 ғасырларға жатады. Өзен А419/А46 айналма жолының астында Дадбриджге дейін жалғасады және Авенинг пен Найлсворттан солтүстікке қарай ағатын Найлсворт ағысымен қосылады. Көшпелі жерге жеткенше, Найлсворт ағысы 1849 жылдан бастап бес қабатты ғимаратқа, қазір Sainsbury супермаркетінің тұрақ орнына айналған Dudbrige Flour Mill-ді қуатпен қамтамасыз еткен. Батысқа қарай біршама әріде 1818 жылы Стэнли мен Стивен Клиссольд үшін салынған жүнді диірмен – Еблби Милл орналасқан. 1862 жылы сағат мұнарасы мен қосымша ғимараттар салынды, ал ғимарат 1987-1990 жылдары Stroud аудандық кеңесінің кеңсесі ретінде жөндеуден өтті. Келесі сақталған диірмен орны – Ebley Corn Mills, қазіргі үш қабатты ғимарат 19 ғасырдың басына жатады. Көп ұзамай өзен бірнеше бөгеттер арқылы екі арнаға бөлінеді. Оңтүстік тармақтан A419 Ebley айналма жолы өтеді, бұл жерде Мидленд теміржолының бұрынғы Найлсворт тармағының бағытымен жүреді. Бұрын Стэнли Миллзді қуатпен қамтамасыз еткен үлкен диірмен тоғаны каналдың солтүстігінде орналасқан. Диірмен және кеңселер 1813 жылдан бастап салынды, ал қосымша ғимараттар 1825 жылдан бастап салынды. Бұл бастапқыда бес қабатты L пішіндес ғимарат болды, отқа төзімді ғимаратты салудың алғашқы әрекеттерінің бірі, құйма темір қаңқасы және кірпішпен қиылысқан күмбезді және тақталы едендері бар. Бенджамин Гиббонс ерекше сапалы темір бұйымдарын жасады, ал диірмен 1884 жылы болған үлкен өрттен аман қалды. Кірпіш пен темір жұмысының сапасының арқасында ғимарат I дәрежелі тізімге енгізілген. Ол 1985 жылға дейін мата өндірісінде қолданылып келді. Сондай-ақ, 1815 жылдан бастап сақталған қойма ғимараттары мен 1854 жылы диірменде пайдаланылған алғашқы электр тоқыма станоктарын орналастыру үшін салынған электр тоқыма станоктары сарайы да бар. Оңтүстік арна Стенли Даунтон ауылы арқылы және Бристоль-Эксетер теміржолындағы виадук астында Бирдс-Миллге дейін жалғасады. 18 ғасырдың аяғына таман салынған шеберханалар тізімге енгізілген ғимараттар болып табылады және Леонард Стэнли үйімен бірге топтасады, бұл үй 1800 және 1830 жылдар аралығында салынған, бірақ қазір үш үйге айналдырылған, сондай-ақ 18 ғасырдың аяғында диірмен басқарушысы үшін салынған Splash Cottage. Милленд Милл 1790-1820 жылдар аралығында Истингтон еншісінде Генри Хикс салған үш диірменнің бірі болды, бұл диірмен 14 ғасырға жататын диірменнің орнында салынды. 1939 жылы ол жүгері диірменіне айналдырылды, ал 1968 жылы пайдаланылмай қалды. Көп ұзамай өзен солтүстік арнаға қайта қосылады. Бастапқыда бұл Stroudwater Navigation-ке жақын және бұрын Ryeford Saw Mill болған ғимараттардың астында өтеді. Содан кейін ол 1875 жылы мата өндірушісі R S Davies үшін салынған Upper Mills-ке жету үшін A419 Ebley Bypass арқылы өтеді. Оның артында 18 ғасырдың аяғында екі сегменттік аркасы бар көпір Даунтон Роудты өзеннен өткізеді, ал Стоунхаустың оңтүстігінде өзен Бристоль-Эксетер теміржолындағы теміржол беткейінен өтіп, Бонд Миллге жетеді. Ағыстың төменгі жағында орналасқан каналдар кешені бір кездері Черчэнд Жүнді Диірмендерінің бөлігі болған, содан кейін екі канал қайта қосылған. Соңғы бөлімінде ол қысқа қашықтыққа Stroudwater Navigation ағысын алып, Saul Junction-те екі бөлек арна ретінде Gloucester және Sharpness каналынан өтеді және Upper Framilode-те Северн өзеніне кіреді.

20 ғасыр

Темза және Северн каналы 1933 жылы қолданыстан шығарылды, ал Страудвотер навигациясы 1941 жылы тасымал жұмысын тоқтатты, бірақ 1954 жылы Парламент актісі қабылданғанға дейін ресми түрде жабылмады. Одан кейін Строуд қаласынан өтетін канал су тасқынынан сақтану схемасының бір бөлігі ретінде пайдаланылды. Төменгі Уоллбридж шлюзінің, Фаундри шлюзінің және Дадбридж шлюзінің жоғарғы қақпалары бетон бөгеттермен алмастырылды, олар су деңгейін қалыпты ағымда кеме жүзуге қолайлы деңгейден шамамен 3,3 фут (1 метр) төмен ұстады. Бұрын каналдың астынан өтетін үш арна оған бұрылды: Слад Брук (оның көп бөлігі Строуд қаласының астында өтеді), Пэйнсвик арнасы және Руском Брук. Содан кейін Эблейде канал өзенмен біріктірілді. Осының салдарынан, каналдың бұл бөлігі "басты өзен" деп жіктеледі. Қазір каналдың бұл бөлігі қайта жаңартылып, шлюздер қайта қолданысқа енгізілгендіктен, жаңарту жобаларында үлкен су ағындарын қабылдау ескерілді және үш арнаның толық су ағынын өткізе алатын жер асты шұңғырлары қарастырылды. Судың Фром өзеніне құятын жерінде, су арнасынан шығатын жерге жаңа бөгет салынды, ал каналды жоғары су деңгейінен қорғау үшін бөгеттің артында су тасқынынан сақтайтын қақпалар орнатылды. 1954 жылы канал жабылғаннан кейін жерді мелиорациялау жұмыстары Локхэм сифонының алынып тасталуына әкеп соқты. Сифонның батысында канал мен өзен бір-біріне параллель өтеді, олардың арасында тар жер тілігі болды. Өзен арнасының өткізу қабілетін арттыру үшін арадағы жер тілігі алынып тасталды және каналдың оңтүстік жағына бульдозермен итерілді. Бұл өзенге арнаны кеңейтіп, бастапқы арнамен және каналдың солтүстік жағымен біріктірді. Каналды қайта жаңартуға қаржы бөлінгендіктен, бұл бөлік 2023 жылдың соңына қарай кеме жүзуге қолайлы болады деп күтілуде, бұл канал мен өзеннің қайтадан бір арнаны бөлісуін қамтиды, екеуі де Уитминстер шлюзінде, Уитминстер бөгеттерінен жоғары орналасқан жерде айырылады. Уитминстер диірмені 1880 жылға дейін бұзылған. 1970 жылдардың басында Уитминстердегі бөгеттер өзгертілді, соның нәтижесінде өзеннен ағып келетін судың көп бөлігі Строудвотер навигациясының қалдықтарына, одан Глостер және Шарпнесс каналына бағытталды. Бұл су Шарпнесске жақын жердегі каналдан алынып, Бристоль су компаниясының Пуртон тазарту станциясында тазартылады. Пуртон алаңындағы жұмыстар 1970 жылдың 24 тамызында басталды, ал тазартылған суды 29 шақырым қашықтықтағы Паклчерч су қоймасына жеткізу үшін құбыр желісі салынды. Жобаның құны 8,8 миллион фунт стерлингті құрады және Бристоль қаласын жаңа сумен қамтамасыз етті, ал станция 1973 жылдың сәуірінде жұмысын бастады.

21 ғасыр

Бримскомбе портындағы өзеннің бағыты Темза және Северн каналын қайта жаңғырту мақсатында портты қайта дамыту аясында өзгеруге дайын. Инфрақұрылымды жақсартуға қатысты жоспарлауға рұқсат 2021 жылдың наурыз айында алынды, бұл Порт Миллге жасалған қазіргі заманғы қосымшаларды бұзуды қамтиды. Канал үшін жаңа арна және өзенге жаңа төсеніш оңтүстікке қарай салынады, ал Порт Миллді кеңейту үшін құбырға жабылып қалған ескі өзен төсеніші толтырылады.

Су энергиясы

Өзеннің көп бөлігі бойындағы диірмендерді қуатпен қамтамасыз ету үшін пайдаланылған. Ағыстың ең жоғарғы тұсында Эджворт диірмені орналасқан, онда 18 ғасырдан бері диірменшіге арналған диірмен мен үй сақталған. Ол 19 ғасырдың ортасында жаңартылып, кеңейтілді, кейіннен шаруашылық үйіне айналды. Ғимарат құрылысынан бері көп өзгермеген, бірақ диірмен машиналарын қалдықтары байқалмайды. 1885 жылы бұл жүгері диірмені ретінде тіркелген. Хенвуд диірмені 1707 жылға дейін салынған, себебі сол жылы ол Бисли ауылындағы Дэневей иелігінің бір бөлігі болған. Ол тастан салынған және граф Батерстқа сатылды, ол оны 20 ғасырдың басына дейін жүгері диірмені ретінде пайдаланды. Сатып алынғаннан кейін көп ұзамай граф Батерст су дөңгелегін Кендал қаласындағы Гилберт Гилкес жасаған су турбинасымен ауыстырды. Жұмыс тоқтағаннан кейін ғимарат құлап, турбина қираған үйіндінің астында қалды, бұл турбинадан алынған қуатты қалай пайдаланғанын түсінуді қиындатады. Ғимарат L тәрізді, екі тоғанға ие болған – үлкен және кішкентай. Турбина кішкентай тоғаннан қуат алған. Дорвал диірмені 1760 жылдардың басында граф Батерст тарапынан салынған, ол диірменші Уильям Фаулерге жалға берілген. Фаулер қайтыс болғаннан кейін, оны Темза және Северн каналы компаниясы сатып алды, ал Ричард Уильям Уолтер Хэнкокс соңғы диірменші болды. Ол шамамен 1890 жылдардың соңында жұмысын тоқтатты, бірақ 1901 жылға қарай бірте-бірте құлап жатқан. Тас пен темірдің көп бөлігі ұрланған, қалғандары қалың өсімдіктердің астында жатыр. Daneway диірмені бумен жұмыс істейтін арақ диірмені болған, ол Темза және Северн каналынан көмірмен қамтамасыз етілді және 1849 жылы іске қосылды. Жылжымалы бу машинасы бірнеше дөңгелек араларды қоздырған, олардың ең үлкенінің диаметрі 2 метрге жетеді. Ағаштардың көп бөлігі жергілікті орманнан алынған. Жергілікті өнеркәсіптер үшін шикі ағашпен қамтамасыз етуден басқа, кейде ол дайын өнімдерді де өндірген, соның ішінде Бирмингемге жіберілген бөшке таяқтарын, ағаш блокты ұстараларды және ағаш сыпырғыштардың саптарын. Даневейде тұратын Эрнест Гимсон ағаштан орындықтар жасаған, бұл процеске сумен жұмыс істейтін тірек токарлық станогы көмектескен. 1914-15 жылдары арақ диірмені жабылғанда бу машинасы Тетбери маңындағы Шиптон Мойндегі диірменге сатылды. 1086 жылы "Соңғы кітап" құрастырылғанда, Чалфорд және Страуд ауылдарын қамтитын Бисли қорасында бес диірмен болған. 1170 жылы Чалфордта үш диірмен тіркелген, олардың барлығы Минчинхемптон қорасына тиесілі болған, ал одан әрі Страудта өзен бойында тағы диірмендер болған. Кейбіреулері 1360 жылға қарай толық диірмендерге айналды, ал көптеген кішкентай диірмендер тек жүгері диірмендері үшін пайдаланылса да, қорада мата өндірісі болған 24 орын анықталған. 1831 жылы Бислиде ауыл шаруашылығынан мата өндірісіне көшу айтарлықтай болды, 277 отбасы табысын ауыл шаруашылығынан, ал 677 отбасы саудадан алған. 1750 және 1820 жылдар аралығында Строудта және одан жоғары 39 мата фабрикасы, ал Строудтан төмен 16 фабрика жұмыс істеген. Фромның көптеген салалары да мата өңдеуге қатысқан, Тодсмур бұлағында жеті, Слад бұлағында он бір, Пэйнсвик ағысында 25, Рускомб бұлағында үш және Найлсвик ағысында 30 орын болған. Осылайша, салыстырмалы түрде қысқа өзенде жұмыс істейтін көптеген диірмендер әр жерде максималды қуат алу үшін арналарды және су дөңгелектерін жобалауда айтарлықтай инженерлік шеберлікті қажет еткен. Ағыстағы диірмендерде судың мөлшері аз болған, бірақ таңертеңнен бастап судың болуы артықшылықты білдірген. Ал өзеннен төменгі ағыстағы диірмендерде судың көлемі көп болған, бірақ ол көбінесе түскі сағатқа дейін, жоғарыдағы диірмендерден босатылғаннан кейін ғана ағып бастаған. XIX ғасырдың басында мата өнеркәсібіне бірқатар дағдарыстар қатты әсер еткен. 1826 жылы Чалфорд ауданында 6000-нан аз халқы бар жерде 2026 адам жұмыссыз қалған. Лондондық комитет өндірістік аудандарға көмек көрсеткен. 1830 жылдары Ост-Инд компаниясы сауда-саттығын тоқтатқанда, олар одан әрі зардап шекті, ал Қытаймен 'сызықты' матаның табысты нарығы жоғалды. Кейбір адамдар көшіп кетті, Австралиядағы Жаңа Оңтүстік Уэльске, Йоркширге және Шрусбериге, бірақ Чалфордтағы мата фабрикаларының көпшілігі аман қалмады, олар оның орнына жібек және таяқ жасауды таңдады. 1840 жылдардың басында жаяу жүріп жүретін таяқ пен шатыр таяқтарын, олардың тұтқалары мен жабдықтарын жасау өзен бойындағы көптеген адамдарға өркендеуді қамтамасыз еткен. Таяқтардың едәуір бөлігі колонияларға және Үндістанға экспортталған, 1930 және 1940 жылдары жаяу жүру таяқтарына сұраныс азайғанша. Өнеркәсіпте маңызды роль атқарған Уильям Денжерфилд, 1845 жылы Тодсмур бұлағындағы Гассаж диірменінде таяқ жасауды бастаған. Бизнес өркендеген, жақын арада ғимараттың сыйымдылығын арттыру қажет болды. Жаңа орын Bliss диірменінде табылды, жабдықтар сол жерге көшірілді, бірақ ағаш бөлшектері Гассаж диірменінде жасала берді. Жұмысшылар жаңа орынға әлемімен, тулармен және мыс құбырлы оркестрмен салтанатты түрде аттанды, ал орын кеңейтілді, басқа диірмен ғимараттары мен 1888 жылы өрт болғаннан кейін салынған жаңа ғимараттар пайдаланылды. 1876 жылға қарай Bliss диірменінде 1006 адам жұмыс істеген, ал материалдарды орын аумалы-тұрақты жеткізу үшін ішкі трамвай пайдаланылған. Су қуаты Глостердегі өндірушіден алынған бу машинасымен ауыстырылды. Басқа компаниялар да таяқтар жасаған, соның ішінде Griffin диірменіндегі Hoopers, ол 1930 жылдардың ортасына дейін сақталған, Henry S Hack, ол 1960 жылдарына дейін Bourne диірменінде шатыр таяқтарын өндірген, және Chalford Stick Company, ол 1903 жылы Чалфордтағы St Mary's диірменін иеленген, және 1981 жылға дейін онда таяқ жасауды жалғастырған. Содан кейін олар Woodchester-дегі Churches диірменіне көшіп, 1990 жылға дейін Ұлттық денсаулық сақтау қызметі үшін таяқтар жасаған, бұл аудандағы өнеркәсіптің соңғы өкілі болған. 1840 жылдан бастап және оның тоқтағанға дейін өнеркәсіпке 20-дан астам диірмен қатысқан. Су қуаты әрқашан жеткілікті болмағандықтан, бу қуатына бірте-бірте көшу болды. Фром жүйесіндегі алғашқы Boulton және Watt бу машинасы Longfords диірмені, Avening, Nailsworth бұлағында болды. Олар 1814 жылы сәулелі бу машинасы сатып алды, ал Bond's диірмені Eastington-да, Фромда 1818 жылы сәулелі бу машинасы сатып алды. Алайда, көптеген диірмендер буды қосымша қуат ретінде қарастырды және мүмкіндігі болғанда су қуатына сене берді. Чалфордтағы St Mary's диірмені тек құрғақ маусымдарда ғана бу машинасы қолданғанын хабарлады, ал Brimscombe-дегі Уильям Льюис су қуатынан 30 атты күш алды, ал бу машинасы 40 атты күшке қабілетті болды, бірақ бу қуатының жартысы ғана пайдаланылды. St Mary's диірмені олардың машинасы Boulton және Watt жасағанын мәлімдеді, бірақ Boulton және Watt-тың тізімінде олардың осы диірменге машина бергені туралы мәлімет жоқ. 1850 жылға қарай, Глостерширдің жүнді өнеркәсібін қуаттандыратын бу машиналарының жалпы қуаты 3000 атты күшке жетті, бұл Фром жүйесімен қатар River Cam және Little Avon өзендеріндегі диірмендерді де қамтыды, ал су қуаты 2000 атты күшін құрады, яғни жалпы қуаттың 65 пайызын құрады. Жүнді өнеркәсібі басқа өндіріс процестеріне ауысқан сайын бу машиналарының саны артты, олар өз кезегінде мұнай немесе газ машиналарымен, содан кейін электр қуатымен ауыстырылды.

Котсвольд каналдары

Саппертоннан төмен Фром Темза және Северн каналының қасында ағып жатыр, оның бір бөлігі қалпына келтірілген, бірақ көп бөлігі қолданылмайды. Канал Уоллбриджде Страудвотер навигациясына қосылады. Страудвотер навигациясын Slad Brook және Painswick ағындарымен толықтырады. 1957 және 1958 жылдары Северн өзені басқармасы су тасқынын азайту мақсатында су дренаждау жүйесіне өзгерістер енгізді, нәтижесінде Рускомб немесе Рэндвик бұлағы каналға құйылып, Foundry Lock астындағы сифон арқылы өтудің орнына канал арнасына ағып түседі. Страудвотер навигациясы Страудтан батысқа қарай Фромға параллель ағып, қала ретінде Страудтың өсуіне маңызды үлес қосты. Канал сауда үшін өте маңызды арна болды және өнеркәсіптік революция кезінде Страудты әйгілі етті. Бұдан кейін, әдебиетте алғашқы сілтеме Сэмюэл Рудердің 1779 жылғы Глостершир тарихында кездеседі. "The Place Names of Gloucestershire" (1965) Рудердің еңбектеріндегі алғашқы жазба екенін және аңғардың "өнеркәсіптерінен түскен байлыққа байланысты осылай аталғанын" көрсетеді. Аңғардың аты кейде Виктория патшайымымен байланыстырылып айтылады, бірақ "Алтын аңғар" деген атау оның тұсында-ақ кеңінен қолданылып жүрген.

Су сапасы

Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Бұл жағдайды анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлеріне қарайтын биологиялық жағдай. Химиялық жағдай әртүрлі химиялық заттардың концентрациясын белгілі қауіпсіз деңгейлермен салыстырады және жақсы немесе қанағаттандырмайтын деп бағаланады. Фром өзенінің 2019 жылғы су сапасы төмендегідей болды.

Бөлім | Экологиялық жағдай | Химиялық жағдай | Ұзындығы | Су жиналатын алап | Арнасы
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
| | | | 17.2 миль (28 км) | 34.62 шаршы миль (90 км²) | 2.6 миль (4 км) жасанды
| | | | 7.6 миль (12 км) | 11.38 шаршы миль (29 км²) |

Өзен арнасының физикалық өзгертілуіне байланысты өзен жақсы сапалы деп танылмады, бұл балық популяциясына ерекше әсер етеді. Тарихи бөгеттер мен қазіргі су тасқынынан қорғау құрылыстары балықтардың еркін жүзуіне кедеріс келтіреді, ал Котсволд каналдарында жүзу және су индустриясы үшін жер бетіндегі суды алу өзеннің ағысын азайтады, бұл да балықтарға әсер етеді. Ұлыбританиядағы көптеген өзендер сияқты, Фром өзенінің химиялық жағдайы 2019 жылы полибромдалған дифенил эфирлері (PBDE), перфтор-октана сульфонаты (PFOS) және бұрын бағалауға енгізілмеген сынап қосылыстарының анықталуына байланысты жақсыдан қанағаттандырмайтынға өзгерді.