Кіріспе

"16 шешім" – Гейл Феррароның режиссерлік және продюсерлік жұмысымен түсірілген деректі фильм. Бұл фильм Бангладештің кедей әйелдеріне Grameen Банкінің әсерін зерттейді. Банк кедейлерге әрқайсысына шамамен 60 доллар көлемінде микроқаржы несиелерін ұсынады, сондай-ақ фильмнің атауына айналған әлеуметтік хартаны қолдайды. Бұл Гейл Феррароның алғашқы фильмі, ол 1997 жылы басталып, 2000 жылы аяқталды. Ол көптеген кинофестивальдерде көрсетілді, оның ішінде 2001 жылғы Нью-Йорк халықаралық тәуелсіз кино және бейнефестивалі және 2002 жылғы Women With Vision кинофестивалі. Фильм Хьюстон Worldfest фестивалінде әйелдер мәселелері бойынша қола жүлдесін жеңіп алды және 2003 жылы PBS телеарнасында көрсетілді.

Қысқаша мазмұны

"16 шешім" фильмі эксперименттік стильде түсірілген, Селина есімді жасөспірімнің өмірін өткен, қазіргі және болашақ шақтар арасында ауысып көрсетеді. Он алты жасар Селина Бангладештің кедей отбасыларына тән өмірді өтеді. Ол жеті жасында бала еңбегіне тартылған, он екі жасында тұрмысқа шыққан, ал он үш жасында бірінші баласын дүниеге келтірген. Оның отбасы қалың малын төлеу үшін жерін сатқан, ал әкесінің көзі көрмей қалғаннан кейін олар тіршілік табу үшін қайыр сұрауға мәжбүр болған. "Грамин Банк"-тен алған 60 долларлық несие оған велосипедтік рикшаға ақша жинап, жұмыртқасын сататын тауықтар сатып алуға мүмкіндік береді. Фильмде қауым мүшелері "Грамин Банк"-тің несие алған адамдардың өмірін жақсарту және олардың несиені қайтара алатынын қамтамасыз ету үшін қолданатын "16 шешімді" жатқа айтатын топтық жиналыстар көрсетіледі. "Грамин Банк"-тің негізін қалаушы Мұхаммед Юнус – Бангладештен шыққан бұрынғы Фулбрайт стипендиаты. Ол банктерден несие ала алмайтын кәсіпкерлерге шағын несие беру тұжырымдамасын жасағандығымен танымал, бұл практика микрокредит деп аталады. Документалды фильм түсірілген кезде ол он миллион әйелге 2 миллион доллар несие берген, оның қайтару көрсеткіші 99% құрады. Ол кедейлікке қарсы күресін "Грамин Америка" ұйымын құру арқылы жалғастырды, оны Гейл Ферраро "Долларды ұстап алу" фильмінде көрсетті. Юнустың жаһандық кедейлікпен күресуге арналған адалдығы оған 2006 жылы Нобель бейбіт сыйлығын әкелді, ол өзінің миссиясы – "кедейліктен азат әлем құруға көмектесу" екенін мәлімдеді.

Құжатты фильмнің түсірілуі

Гейл Ферраро "16 шешім" фильмін жасау үшін Бангладешке үш рет сапар жасады. Ол саяхат және түсірілім шығындарын өзі қаржыландырып, достасы Ребекка Бойланды оператор ретінде шақырды. Фильм Феррароның Aerial Production кинокомпаниясы тарапынан тәуелсіз фильм ретінде шығарылды, содан кейін елдің әртүрлі өнер кинотеатрлары мен мамандық бойынша қызығушылық танытқан топтарға көрсетілді.

Он алты шешім

Граммин банкінің негіздерінің бірі – оның жарғысы, онда топтық жиналыстар кезінде оқылатын он алты шешім бар. Шешімдер мыналар:

1. Біз өмірдің барлық саласында Тәртіп, Бірлік, Батылдық және Еңбек етіп, осы төрт қағиданы ұстанамыз және дамытамыз. 2. Біз отбасыларымызға гүлдену әкелеміз. 3. Біз үйлерімізді жөндеп, жаңаларын салуға ұмтыламыз. 4. Біз жыл бойы көкөніс өсіреміз. Оны көп жейміз және артығын сатамыз. 5. Егін шаруашылығы маусымында мүмкіндігінше көп көшеттерді отырғызамыз. 6. Біз отбасымызды кішірек етуді жоспарлаймыз, шығындарымызды азайтамыз және денсаулығымызды сақтаймыз. 7. Біз балаларымызды оқытамыз және олардың білім алу үшін өздері табыс таба алатындай жағдай жасаймыз. 8. Біз балаларымызды және қоршаған ортаны таза ұстаймыз. 9. Біз дәретханалар (латриналар) салып, пайдаланамыз. 10. Біз құдықтан су ішеміз. Егер құдық болмаса, суды қайнатамыз немесе алюминий қолданамыз. 11. Біз ұлдарымыздың немесе қыздарымыздың үйлену тойында қонақасы (құдалық) алмамыз және бермейміз. Біз балаларға ерте үйленуге жол бермейміз. 12. Біз ешкімге зұлымдық жасамаймыз және оған жол бермейміз. 13. Біз жоғары табыс алу үшін үлкен инвестицияларды бірлесіп жасаймыз. 14. Біз әрқашан бір-бірімізге көмектесуге дайынбыз. Егер біреу қиындыққа тап болса, бәріміз оған көмектесеміз. 15. Егер біз кез келген орталықта тәртіп бұзылғанын білсек, бәріміз сол жерге барып тәртіпті қалпына келтіруге көмектесеміз. 16. Біз барлық әлеуметтік іс-шараларға бірлесіп қатысамыз.