Монеталардағы латын тіліндегі жазулар: "Dei Gratia Rex/Regina" – "Құдайдың құрметімен, патша/патшайым". Британдық, канадтық монеталарда қолданылады. Тарихы & мағынасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тәңкелердегі сөз тіркесі
Phrase inscription on coins
Тәңкелерде сөз тіркесін қолдану
Dei Gratia Rex (қысқаша D. G. Rex) – латын тіліндегі тәңкелерге жазылатын атақ, ол "Құдайдың құрметімен, король" деген мағынаны білдіреді. Королеваға арналған сәйкес атақ Dei Gratia Regina (қысқаша D. G. Regina немесе D. G. Reg) болып табылады. Бұл сөз тіркесі көптеген британдық және канадалық монеталардың алдыңғы жағында орналасқан.
the use of the phrase on coins
Dei Gratia Rex (abbreviated as D. G. Rex) is a Latin title inscribed on coins meaning, By the Grace of God, King. The corresponding title for a queen is Dei Gratia Regina (abbreviated as D. G. Regina or D. G. Reg). This phrase is circumscribed on the obverse of many British and Canadian coins.
Австрия
1918 жылға дейінгі Австрия империясының император немесе императрицаның бейнесі салынған монеталарында «Құдайдың құрметімен» деген мағынаны білдіретін латын тіліндегі Dei Gratia сөзінің қысқартылған түрі – D. G. әріптері болған.
Pre 1918 coins of the Austrian Empire that showed the bust of the emperor or empress included the initials D. G., for the Latin Dei Gratia.
Канада
Канаданың Виктория патшайымы тұсында соғылған монеталарында Dei gratia Regina деп жазылған. 1902 жылдан 1910 жылға дейін король Эдуард VII тұсында жасалған Канада монеталарында Dei gratia Rex Imperator немесе D:G Rex Imperator деп жазылған, бұл латын тілінде "Құдайдың рақымымен, патша-император" дегенді білдіреді. 1911 жылдан 1936 жылға дейін Георг V тұсында Dei gra:Rex et Ind:Imp деп оқылды, бұл Dei gratia Rex et Indiae Imperator дегенді білдіреді, яғни "Құдайдың рақымымен, король және Үндістан императоры". Алайда, Елизавета II тұсында шығарылған кейбір естелік монеталарында Dei gratia Regina фразасы немесе оның қысқартылған түрі болмайды. Аверсінде бұл фраза жоқ Канада монеталары: 1976 жылғы Монреаль Олимпиадасы, 2010 жылғы Ванкувер Олимпиадасы үшін 25¢ монеталар (бірақ сол ойындарға арналған 1 доллар монетасы емес), 2001 жылғы 10¢ монетасы еріктілерді еске алу үшін, 1982 жылғы 1 доллар монетасы конституцияның қабылдануын еске алу үшін, 1984 жылғы Жак Картье естелік доллары, 2008 жылы Квебек қаласының 400 жылдығына арналған 2 доллар монетасы және 2012 жылғы 2 доллар монетасы 1812 жылғы соғысты еске алу үшін. 2023 жылдың қарашасында Корольдік Канада монетаханасы король Карл III-нің бейнесі бар жаңа монеталарды таныстырды, соның нәтижесінде фраза қайтадан D.G. Rex деп өзгерді. Канадаға қосылғанға дейін Ньюфаундленд, Нью-Брансуик және Нова-Скотияда шығарылған ондық монеталарда Dei gratia Regina немесе Dei gratia Rex фразасының әртүрлі нұсқалары кездеседі.
Canadian coins struck during Queen Victoria's reign read Dei gratia Regina. Canadian coins minted from 1902 until 1910 under King Edward VII read Dei gratia Rex Imperator or D:G Rex Imperator which is Latin for "by the grace of God, King Emperor". From 1911 to 1936, under George V, it read Dei gra:Rex et Ind:Imp which stands for Dei gratia Rex et Indiae Imperator which means "by the grace of God, King and Emperor of India". However, some commemorative coins issued under Elizabeth II do not include the phrase Dei gratia Regina or its abbreviated version. Canadian coins that do not have the phrase on its obverse include 1976 Montreal Olympics, 25¢ coins for the 2010 Vancouver Olympics, (but not the $1 coin issued for the same games), the 2001 10¢ coin commemorating volunteers, the 1982 $1 coin commemorating the patriation of the constitution, the 1984 Jacques Cartier commemorative dollar coin, the $2 coin issued in 2008 commemorating the 400th anniversary of Quebec City, and the 2012 $2 coin commemorating the War of 1812. In November 2023, with Royal Canadian Mint revealing the new coins bearing King Charles III's effigy, the phrase switched again to D. G. Rex. Decimal coins of Newfoundland, New Brunswick and Nova Scotia issued before they joined Canada also include some variation of the phrase Dei gratia Regina or Dei gratia Rex.
Кипр
Кипр, британдық үкімділік астында болған кезеңде, 1952 жылға дейін монеталарында "Dei Gratia Rex" (немесе "Regina") деген тіркес қолданылды. 1952 жылы Елизавета II патшайым таққа отырғаннан кейін, латын тілінен ағылшыл тіліне ауысқаннан соң бұл тіркес алынып тасталды.
Cyprus, while under British rule, included the phrase Dei Gratia Rex (or Regina) in some form on its coins until 1952. It was dropped after Queen Elizabeth II acceded to the throne in 1952, when the language of the legend was changed from Latin to English.
Джерси
Джерси аралы 1952 жылға дейін өз монеталарында Dei Gratia Rex (немесе Regina) Fid. Def. деген тіркесті әр түрлі форматта қолданды. Елизавета II таққа отырғаннан кейін 1952 жылы бұл тіркес алынып тасталды.
The Bailiwick of Jersey included the phrase Dei Gratia Rex (or Regina) Fid. Def. in some form on its coins until 1952. It was dropped after Queen Elizabeth II acceded to the throne in 1952.
Испания
1937 жылға дейінгі көптеген испандық монеталарда «por la gracia de Dios» деген сөз тіркесі кездесетін. 1937 жылдан кейін Франко кезінде шығарылған және оның суреті бар монеталарда «Caudillo de España por la G. de Dios» деген сөз тіркесі қолданылды. 1975 жылдан кейін конституциялық монархия орнасып, демократия қайта жанданғаннан бастап бұл сөз тіркесі испандық монеталардан жойылды.
Many Spanish coins prior to 1937 included the Spanish phrase por la gracia de Dios. Those coins issued after 1937 under Franco that had his image included the phrase Caudillo de España por la G. de Dios. With the resumption of democracy under a constitutional monarchy after 1975 the phrase was dropped from Spanish coins.
Швеция
Швеция королевасы Кристинаның тұсында таңбаланған кейбір монеталардың алдыңғы жағында CHRISTINA D. G. R. S. деген жазу кездеседі, ал кем дегенде 17 ғасырдағы бір швед күміс медалінде Карл XI суреті бейнеленген, оның үстінде CAROLVS XI DEI GRATIA SVEC GOTH VANDAL REX (Карл XI, Құдайдың құрметімен, шведтердің, готтардың және вандалдардың патшасы) деген жазу бар, ал медальдің артында Ульрика Элеонора суреті және VLRICA ELEONORA DEI GRATIA REGINA SVECIAE (Ульрика Элеонора, Құдайдың құрметімен, Швеция королевасы) деген жазу бар. Швед монеталарының кейбірінде монархтың бейнесі сақталғанымен, бұл фраза енді монеталарда қолданылмайды.
Some coins minted during the reign of Queen Christina of Sweden bear an inscription of CHRISTINA D. G. R. S. on the obverse, and at least one 17th century Swedish silver medal depicts Karl XI, bearing the inscription CAROLVS XI DEI GRATIA SVEC GOTH VANDAL REX (Karl XI, with God's grace, King of the Svears, Goths and Vandals), the reverse depicting Ulrika Eleonora with the inscription VLRICA ELEONORA DEI GRATIA REGINA SVECIAE (Ulrika Eleonora, with God's grace, Queen of Sweden). Although some Swedish coins continue to bear the bust of the monarch, the phrase is no longer on the coins.
Ұлыбритания
Біраз уақыттан бері Ұлыбритания монеталарында Dei Gratia Regina (немесе Rex / Reg Fid Def немесе оның басқа да түрлері) деген тіркес қолданылып келеді. Елизавета II таққа отырғанда, фунт стерлинг монеталарында бастапқыда Dei Gratia Britanniarum Omnium Regina Fidei Defensatrix (Құдайдың рақымымен, барлық Британияның патшайымы, Иманды қорғаушы) немесе осы тіркестің қысқартылған нұсқасы жазылған. 1954 жылы Britanniarum Omnium тіркесі алынып тасталды, содан кейін шығарылған монеталарда ешқандай мемлекет туралы сілтеме болмады. Қазіргі уақытта фунт стерлинг монеталарының көптеген түрлерінде "Dei Gra Reg Fid Def" немесе "Dei Gra Reg F. D" деген тіркестің қысқартылған нұсқасы монетаның бет жағында жазылған.
United Kingdom coins have for some time included the phrase Dei Gratia Regina (or Rex/Reg Fid Def or some form of it). When Elizabeth II ascended to the throne, coins of the pound sterling initially had the phrase Dei Gratia Britanniarum Omnium Regina Fidei Defensatrix (by the Grace of God, of all the Britains Queen, Defender of the Faith), or some form abbreviated form of the phrase. Britanniarum Omnium was later dropped from the phrase in 1954, with no reference to any realm made on coins issued after that year. Presently, most coins of the pound sterling have an abbreviated version of the phrase, Dei Gra Reg Fid Def, or Dei Gra Reg F. D, circumscribed on the obverse