Кіріспе

Бжег Долный (Dyhernfurth) – Польшаның оңтүстік-батысындағы Төменгі Силезия воеводтығының Волов округінде орналасқан қала. Қала Вроцлавтан солтүстік-батысқа қарай Одер өзенінің жағасында орналасқан және ірі химиялық өндіріс орны – PCC Rokita SA зауытының орналасқан жері. 2021 жылдың желтоқсанына қарай қала халқы 12 395 адамды құрады. Бжег Долныйда Одер өзені арқылы паромдық қатынас болған. Дирндер әулеті өздерінің резиденциясы үшін сарай салған, ол 1780 жылдардың басына дейін олардың меншігінде болды. Содан кейін граф Вильгельм фон Дирн (1749–1813) оны Силезия министрі Карл Георг фон Хоймге (1739–1807) сатты, ол баронша Антуанетта Луиза фон Дирн унд Шёнауға (1745–1820) үйленген еді. Жаңа иелері кейіннен барокко стиліндегі сарайды және оған іргелес саябақты Карл Готтард Ланганстың жобалары бойынша жаңғыртты. Ланганс сондай-ақ орталық құрылымға перпендикуляр үлкен неоклассикалық павильонның құрылысын басқарды, ол «Кіші сарай» деп аталды. Осы өзгерістерден кейін кешен 1849 жылға дейін, Тони фон Лазарефтің қолына өткенге дейін өзгеріссіз қалды. Ол оны Ренессанс стиліндегі Луара жағасындағы шатоға ұқсатып қайта жасатты. Өзен жағалауындағы баққа да Ренессанс сипаты берілді. 1742 жылы Бірінші Силезия соғысынан кейін герцогтік жер Пруссияның құрамына кірді және 1945 жылға дейін пруссиялық-неміс иелігінде болды. 1860 жылы Дихернфуртқа алғашқы Әйірбасқан Имандық әпкелері келді. Әйірбасқан Имандық әпкелері Қасиетті Хедвига капелласының жанында шағын монастырь мен аурухана құрды, ол кейіннен қазіргі қалалық ауруханаға дейін кеңейтілді. 1834 жылы баспахана соңғы кітабын шығарды. 1840 жылы ресми түрде жабылғаннан кейін еврей қауымы баспагерлер жұмыс іздеп басқа жерлерге кеткендіктен тез азайды; 1885 жылы қалада бар болғаны 35 еврей қалды. 1927 жылы синагог өрт сөндіру стансасына айналдырылды, 1936 жылы еврей зиратында соңғы жерлеу рәсімі болды, ал 1938 жылдың қараша айында зират қиратылды. Содан кейін Кеңес үкіметі зауытты демонтаждап, Ресейге қайтарып әкетті. 1945 жылдың қаңтар айында Кеңес әскерлері Шығыс Германияға кең ауқымды шабуыл жасағанда Карл Георг фон Хоймнің ұрпағы граф Тассило фон Саурма Хойм отбасымен бірге Дихернфурт сарайын тастап, батысқа қарай қашып кетті. Ақпан айында сарай, әдетте, Кеңес әскерлерінің қолынан өртке түсті. Қала Польшаға берілген кезде, оның неміс халқы Потсдам келісіміне сәйкес қуылды. Оның орнына бұрынғы Шығыс Польшадан, әсіресе Станислав және Снятин қалаларынан қуылған поляктар қоныстанды.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін бастапқы поляк тіліндегі Бржег атауы қайта жаңартылды, ал оны көбірек халқы бар Бржег қаласынан ажырату үшін «Дольны» деген сөз қосылды. Ластанған және қираған зауыт ғимараттарын өндіріске бейімдеу үшін көп күш жұмсалды. 1946 жылға дейін зауыт хлорлы натрий өндірісін бастамады. Жаңа зауыт 1947 жылдың маусымында «Рокита» деп аталды. Тарихи сарай 1950 жылдары қайта салынды, бірақ пішіні өзгертілді. Дегенмен, іргелес павильон өзгеріссіз сақталды. Бүгінде кешен мәдени орталық және қалалық әкімшіліктің орны болып табылады. 2013 жылы Одер өзені арқылы жаңа көпір салынды.

Қаланың орналасуы

Бжег Долны үш негізгі тұрғын үй ауданына бөлінеді: Одер өзенінің жағасындағы Старый Бжег (Ескі Бжег Долны), батыстағы Осиедле Варзинь және солтүстік-шығыстағы Осиедле Фабрична. Рокита химия зауыты қаланың шығысында жатыр. Бжег Долнының орталығында бұрын сарай кешенінің бір бөлігі болған үлкен (67 гектар) қалалық саябағы (Park Miejski) орналасқан. Сарай саябақтың оңтүстік жағына қарап тұр, және қысқа жаяу жол (Al. Pałacowa) арқылы саябақтағы үш тоғанның ең үлкеніне тікелей қосылады. Саябақтың батыс жағында, қаланың маңызды көшелерінің бірі – Алее Ерозолимскоеде, Санкт-Гедвига шіркеуі орналасқан, оның солтүстігінде Санкт-Карл Борромеоның қайырымдылық сестерінің монастыры бар. Монастырға (қосылған жерінен) солтүстікке қарай қалалық аурухана орналасқан, ал одан әрі солтүстікке қарай, әлі де Алее Ерозолимское бойында, үлкен емхана (Przychodnia Rejonowo Specjalistyczna) жатыр. Қалада Осиедле Варзинь және Осиедле Фабричнада тағы екі емхана, ал Осиедле Варзинде медициналық орталық бар. Осиедле Варзиньде KHS кешені орналасқан, онда қонақ үй және әртүрлі спорттық жабдықтар, соның ішінде жүзу бассейндері мен теннис корлары бар. Осиедле Варзинь мен Осиедле Фабрична арасынан қаланың ішінде темір жол өтеді, парктің шығыс жағында, Одерге қарай және Старый Бжегке жақын жерде (ПКП) темір жол станциясы орналасқан.

Дін

Бжег Дольниде үш Рим католик приходы бар: Шкапулярлық Анамыздың приходы (Parafia Matki Bożej Szkaplerznej), Мәсіх Патшасының приходы (Parafia Chrystusa Króla) және Польшаның Анасы – Королеваның приходы (Parafia Matki Bożej Królowej Polski). Екі тарихи шіркеу мен шапкіштерден (капеллалардан) басқа, қалада екі заманауи приход шіркеуі бар.

Туған қалалар бауырлас қалалар

Бржег-Долны коммунасының туысқан қалаларын қараңыз.