Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Біріккен Демократиялық Солшыл (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ), Eniéa Dimokratikí Aristerá (EDA)) – Грекиядағы сол қанатты саяси партия, көбінесе 1967–1974 жылдардағы грек әскери диктатурасына дейін активті болды.
The United Democratic Left (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ), Eniéa Dimokratikí Aristerá (EDA)) was a left wing political party in Greece, active mostly before the Greek military junta of 1967–74.
Қор
Партия 1951 жылдың шілдесінде көрнекті орталық-сол және солшыл саясаткерлер тарапынан құрылды, олардың кейбіреулері ЭЛАС-тың бұрынғы мүшелері еді. Алғашқыда ЕДА Грекия Коммунистік партиясының тыйым салынған партиясының орнына және саяси фронты ретінде жұмыс істеуі тиіс болған, бірақ ол ақырында өз даусының өзгеше, көп түрлі және орташа көзқарасын қалыптастырды. Бұл даму 1968 жылы Грекия Коммунистік партиясының қатарындағы бөлініс кезінде анық байқалды, EDA-ның бұрынғы мүшелерінің көп бөлігі еурокоммунистік, орталық бағытталған фракцияға қосылды.
The party was founded in July 1951 by prominent center left and leftist politicians, some of which were former members of ELAS. While initially EDA was meant to act as a substitute and political front of the banned Communist Party of Greece, it eventually acquired a voice of its own, rather pluralistic and moderate. This development was more clearly shown at the time of the 1968 split in the ranks of Communist Party of Greece, with almost all former members of EDA joining the faction with Euro communist, moderate tendencies.
Тарих
ЭДА 1952 жылдан 1964 жылға дейін Грекиядағы барлық сайлауларға қатысты. 1958 жылғы сайлауда ол оппозицияның жетекші партиясы болды, бұл жетістік грек азамат соғысының жақында аяқталуы және сол кездегі антисолшыл саясат ескерілгенде, одан да таңқаларлық болды. 1961 және 1964 жылғы сайлауларда ЭДА Ұлттық радикалдық одаққа (НРУ) қарсы Орталық одақты жанама түрде қолдады. 1963 жылғы сайлауға дейін Грекия ұзаққа созылған саяси және әлеуметтік толқулар кезеңіне енді, ЭДА депутаты Грегорис Ламбракистің қазасы жағдайды одан әрі шиеленістірді. ЭДА және Орталық одақ премьер-министр Константин Караманлис пен НРУ-ны кісі өлтіруде айыптады, бұл одан әрі (кейде зорлық-зомбылыққа толы) наразылықтарға әкелді. Караманлис өзін айыптағандарды сынап, олардың елдегі саяси тұрақсыздыққа себепкер болғанын ескертті. Прокурор Христос Сарцетакис басқарған тәуелсіз сот тергеуі қастандыққа жауаптылардың грек қауіпсіздік күштеріндегі тәртіпсіз элементтермен байланысы бар оңшыл экстремистер екенін анықтады. Алайда, биліктегі саяси жетекшілерден берілген нақты тапсырмалар анықталған жоқ, сондай-ақ қылмыскерлердің сот процесінде де дәлелденбеді.
EDA participated in all the elections in Greece from 1952 until 1964. In the 1958 elections it managed to become the leading party of the opposition, an achievement all the more surprising in view of the recent end of the Greek civil war and the consequently prevailing anti Left politics at the time. In the 1961 election and 1964 election, EDA indirectly supported the Center Union against the National Radical Union (NRU). Before the 1963 election, Greece entered a protracted period of political and social unrest, with the assassination of EDA MP Gregoris Lambrakis, providing further inflammation. EDA and the Center Union accused prime minister Constantine Karamanlis and the NRU of the murder, which resulted in more (sometimes violent) manifestations. Karamanlis denounced his accusers, and warned that they contributed to the political instability of the country. An independent judicial inquiry held under public prosecutor Christos Sartzetakis concluded that those responsible for the assassination were far right extremists linked with rogue elements in the Greek security forces. However, no specific instructions from the ruling political leadership were identified, nor proven in the subsequent trial of the perpetrators.
Тойдың аяқталуы
1967 жылы диктатура орнағаннан бастап партия режим тарапынан тыйым салынды және оның мүшелері қудаланды. Демократия қайта жаңғырған соң, ЕДА 1974 жылғы сайлауда Грекия Коммунистік партиясы және Грекия Коммунистік партиясы (Ішкі) және басқа да солшыл партиялармен одақтасып, қайтадан жұмыс істеуге мүмкіндік алды, бұл одаққа сол кездегі Грекияның ең белгілі солшыл саяхатшысы Илияс Илиу жетекшілік етті. Одақтардың ыдырауынан кейін, ЕДА 1977 жылдан бастап Грекия саясатына тәуелсіз түрде қатыспады. Манолис Глезос басшылығымен партия 1981 және 1985 жылғы сайлауларға Панглен Социалистік қозғалысымен (ПАСОК) одақтасып және оның құрамында қатысты.
With the advent of the dictatorship of 1967, the party was outlawed by the regime and its members were persecuted. After the restoration of democracy, ΕDΑ reappeared in the elections of 1974 in an alliance with the Communist Party of Greece and the Communist Party of Greece (Interior), which were allowed to operate once again, and other leftist parties, under the leadership of Ilias Iliou, the most prominent politician of the Left in Greece at the time. Following a split in the alliance, ΕDΑ never participated independently in Greek politics again after 1977. Under the leadership of Manolis Glezos, the party took part in the elections of 1981 and 1985 in an alliance with and within the ranks of Panhellenic Socialist Movement (PASOK).
Сайлау нәтижесі
СайлауЛидерДауыс%ОрындықтарСтатусы 1951 Ұжымдық басшылық 180,640 10.6% Төртінші партия 1952 Иоаннис Пассалидис 152,011 9.5% Парламенттен тыс 1956 Демократиялық одақтың құрамында Бесінші партия 1958 939,902 24.4% Басты оппозициялық партия 1961 Бүкілдемократиялық Ауылшаруашылық фронтының құрамында Үшінші партия 1963 669,297 14.3% Үшінші партия 1964 542,865 11.8% Үшінші партия 1967–1974: тыйым салынған 1974 Илияс Илю Біріккен сол жақ күштердің құрамында Кіші оппозициялық партия 1977 Прогресс және солшыл күштер альянсының құрамында Кіші оппозициялық партия
ElectionLeaderVotes%SeatsStatus 1951 Collective leadership 180,640 10.6% Fourth party 1952 Ioannis Passalidis 152,011 9.5% extraparliamentary 1956 Part of the Democratic Union Fifth party 1958 939,902 24.4% Main opposition party 1961 Part of the All Democratic Agricultural Front Third party 1963 669,297 14.3% Third party 1964 542,865 11.8% Third party 1967–1974: banned 1974 Ilias Iliou Part of the United Left Minor opposition party 1977 Part of the Progress and Left Forces Alliance Minor opposition party