Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысырдағы археологиялық орын. Пирамиданың бастапқы жоспары бірнеше рет қайта қаралып, жаңартылды. Пирамида бастапқыда биік болған, негізі алтыбұрышты және жылтыр ақ әктаспен қапталған. 1997 жылға дейін салынған ең алғашқы, ірі көлемдегі тас құрылыс – бұл басқыш пирамида (немесе протопирамида) саналды. Алайда, кейбір египтологтар жақын орналасқан "Гиср эль Мудир" қоршау қабырғасы одан бұрын салынғанын айтады, сондай-ақ Оңтүстік Америкадағы Карал пирамидалары осымен бірге салынған. 2020 жылдың наурыз айында пирамида 14 жылдық реставрациядан кейін қайтадан келушілерге ашылды.
Archeological site in Egypt
The pyramid went through several revisions and redevelopments of the original plan. The pyramid originally stood tall, with a base of and was clad in polished white limestone. The step pyramid (or proto pyramid) was considered to be the earliest large scale cut stone construction made by man as of 1997, although the nearby enclosure wall "Gisr el Mudir" is suggested by some Egyptologists to predate the complex, and the South American pyramids at Caral are contemporary. In March 2020, the pyramid was reopened for visitors after a 14 year restoration.
Жозер
Джосер – Ежелгі Египеттің 3-ші династиясының (б.з.д. 2670–2650 жылдары) бірінші немесе екінші патшасы (б.з.д. 2686 – б.з.д. 2125 жылдары). Ол 19 жыл патшалық құрған деп саналады, немесе егер 19 жыл екі жыл сайын салық жиналатын кезең болса, 38 жыл билік еткен. Джосер Саққара аймағындағы ең ірі және жаңашыл қабірімен әйгілі. Осы қабірде ол Хорус атымен – Нетжерихет деп аталған; ал Джосер есімін мың жылдан астам уақыт өткен соң Жаңа Патшалық кезеңінің саяхатшылары берген. Джосердің сатылы пирамидасы бұрынғы архитектурадан өзгешелігімен таң қалдырады. Ол бірнеше маңызды үрдіс қалыптастырды, олардың ең бастысы – тастан салынған алғашқы монументалды құрылым болуы. Мұндай үлкен және мұқият өңделген тас құрылыстың әлеуметтік маңызы зор. Мұндай құрылысты салу үшін бұрынғы балшық кірпіштен жасалған ескерткіштерге қарағанда әлдеқайда көп еңбек күші қажет болған. Бұл мемлекеттің, демек, патшалық үкіметтің материалдық және адам ресурстарын бақылау деңгейі жаңаруын көрсетеді. Сонымен қатар, осы кезден бастап Ескі Патшалықтың патшалары Абидос емес, Солтүстікке жерлене бастады. Джосердің пирамида кешені жоспары кейінгі кешендерден өзгеше болғанымен, көптеген элементтері сақталған, ал сатылы пирамида 4-ші, 5-ші және 6-шы династиялар пирамидаларының, соның ішінде Гизаның ұлы пирамидаларының салынуына негіз болды. Династиялық египеттіктер оны мұндай деп мойындамаса да, көптеген египтологтар Джосердің визирі Имхотептің осы кешенді жобалауға және салуға қатысқанын айтады, сондай-ақ б.з.д. III ғасыр тарихшысы Манетоның Имхотептің "тастан құрылыс салудың негізін қалаушысы" екенін айтуы да бар.
Djoser was the first or second king of the 3rd Dynasty (c. 2670–2650 BC) of the Old Kingdom of Egypt (c. 2686 – c. 2125 BC). He is believed to have ruled for 19 years or, if the 19 years were biennial taxation years, 38 years. Djoser is best known for his innovative tomb, which dominates the Saqqara landscape. In this tomb he is referred to by his Horus name Netjerikhet; Djoser is a name given by New Kingdom visitors more than a thousand years later. Djoser's step pyramid is astounding in its departure from previous architecture. It sets several important precedents, perhaps the most important of which is its status as the first monumental structure made of stone. The social implications of such a large and carefully sculpted stone structure are staggering. The process of building such a structure would be far more labor intensive than previous monuments of mud brick. This suggests that the state, and therefore the royal government, had a new level of control of resources, both material and human. Also, from this point on, kings of the Old Kingdom are buried in the North, rather than at Abydos. Although the plan of Djoser's pyramid complex is different from later complexes, many elements persist and the step pyramid sets the stage for later pyramids of the 4th, 5th, and 6th Dynasties, including the great pyramids of Giza. Though the Dynastic Egyptians themselves did not credit him as such, most Egyptologists credit Djoser's vizier Imhotep with the design and construction of the complex. and a comment made by the 3rd century BC historian Manetho claiming Imhotep was the "inventor of building in stone".
Прецеденттер
Джосердің пирамидасы бірнеше үлгіден идеялар алды. Ең маңызды үлгі Саққара мастабасы 3038 (б.з.д. 2900 ж.) болып табылады. Құрылымның астыңғы бөлігі терең тіктөртбұрышты шұңқырда орналасқан, оның үш жағына саз кірпіштен қабырғалар көтерілген. Олар кеңейтіліп, 49° бұрышта көтерілген сегіз қадамды құру үшін салынды. Қалған жағы жабылмағанда, бұл созылған баспалдақты пирамида болар еді. Джосердің кешенімен салыстырылатын тағы бір ерекшелік – бұл мастаба кешенін аяқтау үшін нишалы қоршау қабырғасының орнатылуы. Пирамиданы салу үшін ауыр тастарды көтеру үшін пандустар қолданылған деген кең пікір бар, және көптеген мүмкін модельдер ұсынылды. Тасымалдау үшін ауыр тастарды қойып, содан кейін итеруге болатын роликтер сияқты құрылғылар пайдаланылды. Баспалдақты пирамиданы қазған басты заманауи археолог – француз сәулетшісі Жан-Филипп Лауэр, ол кешеннің маңызды бөліктерін қайта жаңартуға атсалысты. Кешеннің ауданы шамамен 2,5 есе үлкен, Ескі Патшалықтың Иераконполис қаласынан асып түседі. Аумақтың оңтүстік жағында баспалдақпен көтерілетін алаң орналасқан. Бұл екі таққа арналған платформа болған деген болжам бар. Бұл Барри Кемп ұсынған және көпшілік қабылдаған теорияға сәйкес келеді, ол бүкіл баспалдақты пирамида кешені патша сарайының қоршауын бейнелейді және патшаға мәңгілікке патшалыққа қатысты рәсімдерді орындауға мүмкіндік береді деп санайды. Әрбір шағын ғимараттың киелі ортасына шатыры жоқ дәліз арқылы кіруге болады, оның қабырғаларында жалған есіктер мен құлыптар бейнеленген. Кейбір ғимараттарда мүсіндерге арналған орындар бар. Египтологтар бұл ғимараттар Хеб-Сед кезінде патшаның екі рет тәж кию рәсімімен байланысты болған деп есептейді.
Djoser's Pyramid draws ideas from several precedents. The most relevant precedent is found at Saqqara mastaba 3038 ( 2900 BC). The substructure lay in a deep rectangular pit, and had mudbrick walls rising to Three sides were extended and built out to create eight shallow steps rising at an angle of 49°. This would have been an elongated step pyramid if the remaining side had not been left uncovered. In another parallel to Djoser's complex, to complete this mastaba complex a niched enclosure wall was erected. It is widely accepted that ramps would have been used to raise heavy stone to construct the pyramid, and many plausible models have been suggested. For transport, apparatuses like rollers were used in which the heavy stone could be placed and then rolled. The main modern excavator of the Step Pyramid was Jean Philippe Lauer, a French architect who reconstructed key portions of the complex. The complex covers and is about 2.5 times as large as the Old Kingdom town of Hierakonpolis. At the southern end of the court was a platform approached by steps. It has been suggested that this was a platform for the double throne. This fits into the theory proposed by Barry Kemp, and generally accepted by many, that suggests the whole step pyramid complex symbolizes the royal palace enclosure and allows the king to eternally perform the rituals associated with kingship. Each of the chapels has a sanctuary accessed by a roofless passage with walls that depict false doors and latches. Some of these buildings have niches for statues. Egyptologists believe that these buildings were related to the important double coronation of the king during the Heb sed.