Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшқыш піл – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдықтар жоспарлаған, бірақ ешқашан салынбаған аса ауыр танк.
The Flying Elephant was a proposed super heavy tank, planned but never built by the British during World War I.
Даму
1916 жылы сәуірде тағы елу Mark I танкісіне соңғы тапсырыс берілгеннен кейін, одан әрі танкілер өндірілетіні белгісіз болды. Бәрі жаңа қарудың сәттілігіне байланысты еді. Mark I танкісінің бірлескен авторы және өндірушісі Уильям Тритон, оның басты кемшілігі неде екенін білгенін ойлады. Дұрыс тиген снаряд көлікті жояды, бұл артиллериялық отқа толы жау майданында үлкен кемшілік болатын. Тритон 1916 жылы сәуірде орташа артиллериялық оттан зардап көрмейтін танк жасауға шешім қабылдады. Тритон мұның қандай шараларды қажет ететінін білмеді. Толық қорғаныш үшін броняның қанша қалың болу керектігін ол анық білмеді. Сол айда лейтенант Кеннет Саймс түрлі тұтқынға алынған неміс қаруларымен 51 мм (2 дюйм) бронялық пластинаны сынақтан өткізуді бастады. Маусым айында бұл бағдарлама кеңейтілді, броня өндіруші William Beardmore and Company компаниясы жеткізген бірнеше түрлі пластиналар Shoeburyness полигонында сынақтан өтті. Танкпен жабдықтау комитеті 1916 жылғы 19 маусымда прототиптің өндірісіне рұқсат берді, бірақ дизайн 1916 жылғы тамыздың соңына дейін аяқталған жоқ.
After the last order for an additional fifty Mark I vehicles in April 1916, it was not certain that any more tanks were to be produced. Everything would depend on the success of the new weapon. William Tritton, co designer and co producer of the Mark I, thought he already understood what would prove to be its main weakness. A direct hit by a shell would destroy the vehicle, a major drawback on a battlefield saturated with artillery fire. Tritton decided to design a tank that would be immune to medium artillery fire in April 1916. Tritton was unsure what this would entail. He did not know how thick the armour should be to ensure complete protection. The same month Lieutenant Kenneth Symes began to test 2 inch (51 mm) armour plate by firing at it with various captured German guns. In June, this programme was expanded by testing several types of plate at Shoeburyness, delivered by armour producer William Beardmore and Company. The Tank Supply Committee approved the production of a prototype on 19 June 1916, but the design was not to be finalised until late August 1916.
Сипаттама
Кейбір суреттер сақталған және Mark I-ден әлдеқайда үлкен емес, ұзындығы шамамен 10 метр, биіктігі 3 метрге жуық және ені 3 метр болатын көлікті көрсетеді. Дегенмен, салмағы жүз тоннаға жетеді деп есептелді, бұл Mark I-дің 28 тоннасынан әлдеқайда ауыр. Салмақтың күрт өсуі сол кездегі өте қалың броняға байланысты (алдыңғы жағында үш дюйм, бүйірлерінде екі дюйм). Корпустың шатыры көлденең жарты цилиндрден тұрды, сыртында да біркелкі екі дюймдік броня болған. Алдыңғы бөлігі тік жарты цилиндр, ал екеуінің арасындағы өту орынды жарты күмбез құрады. Көптеген дереккөздер негізгі қаруланудың, мұрынға орнатылған зеңбірек, стандартты 57 миллиметрлік 6 фунттық зеңбірек болғанын айтады. Джон Гланфилд өзінің "Шайтанның күймелері" тарихында оның 75 миллиметрлік немесе 13 фунттық зеңбірек болғанын мәлімдейді. Мұндай ауыр машина үшін 6 фунттық негізгі зеңбірек сол кездегі көліктердің жартылай қарулануын құрады. Алдын ала жобасы, ішінара сызбалары Лондон Корольдік колледжінің Альберт Стерн мұрағатында сақталады, мұрында бес пулеметпен жабдықталған, екі жағында орналасқан екі 6 фунттық зеңбіректерді көрсетті. Әр жақта бүйірлерінде екі пулеметтік орналасқан жері болды, ал арт жағында тағы екісі орналасқан (Foster-дің түпнұсқа суреттері мұны анық көрсетеді; Дэвид Флетчердің "Британдық танктер 1915–19" кітабындағы суреттердің көшірмесі кесілгендіктен артқы зеңбіректердің табиғаты түсініксіз). Бастапқыда, броняға төзімді танк жай ғана Ауыр Танк деп аталды, содан кейін Фостердің Шабуыл Танкі деп аталды. "Ұшқан піл" лақап аты қалай пайда болғанын ешкім нақты білмейді, бірақ бұл, мұрынға ұқсас түтік тәрізді зеңбірек, күмбезді алдыңғы бөлік және үлкен көлемнің британдықтарға тән әзіл-қалжыңмен үйлескен нәтижесі болуы мүмкін. Танкқа екі жұп тізбекті табан орнатылған. Сыртқы тізбекті табандар Mark I-ге ұқсас болды, бірақ жазығырақ және 61 сантиметр енді болды, ал негізгі тізбекті табандардың астына шамамен 6 дюйм жоғары орналасқан қосымша, тар тізбекті табандар орнатылды. Олар қалыпты жүру үшін емес, қиын жерде қосымша сүйреу үшін және танктың екі сыртқы тізбекті табанның арасындағы биік жерде тұрып қалуына, яғни "ішінде қалуына" жол бермеу үшін пайдаланылатын. Барлық төрт тізбекті табанды орталық сызықта орналасқан екі Daimler 105 ат күші (78 киловатт) қозғалтқыштары бір мезгілде қозғалта алатын, ал ішкі тізбекті табандар иттік кезбен негізгі агрегаттарға қосылған. Әрбір қозғалтқыштың өзіндік негізгі беріліс қорабы болды, екеуі де бір дифференциалға қосылды. Бұл дифференциал екі қосымша беріліс қорабын қоздырды, біреуі әрбір негізгі тізбекті табанға арналған. Бұл кейінірек жасалған Whippet танктерінде әрбір қозғалтқыш өзінің тізбекті табанын қозғалтқан шешімнен өзгеше.
Partial drawings have survived and show a vehicle long and about tall and three metres wide, not that much larger than the Mark I. However, the weight was estimated at a hundred tons, much heavier than the 28 tons of the Mark I. The huge increase in weight came from the enormously thick armour for the time (three inches at the front, two inches on the sides). The hull roof consisted of a horizontal half cylinder, apparently also with a uniform armour two inches thick. The front was a vertical half cylinder, the transition between the two being a half dome. Many sources claim that the main armament, a nose mounted cannon, was a standard 57 millimetre 6 pounder gun. John Glanfield, in his history The Devil's Chariots, states that it was a 75 millimetre or 13 pounder gun. A 6 pounder main gun for such a heavy machine would have meant half the main armament of contemporary vehicles. The preliminary design, for which partial blueprints are in the Albert Stern archive at King's College London, featured two six pounders in sponsons either side of a bulbous nose equipped with no fewer than five machine guns. Each side had two machine gun positions on the flanks, with two more at the rear (the original Foster drawings make this quite clear; the reproduction of the drawings in David Fletcher's book British Tanks 1915–19 is cropped and makes the rear guns ambiguous in nature). Originally, the shell proof tank was referred to simply as the Heavy Tank, then Foster's Battle Tank. Where the nickname 'Flying Elephant' came from no one knows for sure, though it was probably the result of the trunk like nose gun, domed front, and enormous bulk combined with a traditional British lightheartedness. The tank was fitted with two pairs of caterpillar tracks. The outer tracks resembled those of the Mark I, but were flatter and 61 centimetres wide, while a pair of additional, narrower tracks were fitted to the underside approximately 6 inches higher than the main tracks. They were not intended to be used for normal driving but were to be engaged to give extra traction over rough ground and would have helped to prevent "bellying", i. e. the tank becoming stuck on higher ground between the two outer tracks. All four tracks could be simultaneously driven by two Daimler 105 horsepower (78 kilowatt) engines, positioned on the centre line, with the inner tracks connected to the main units via dog clutches. Each engine had its own primary gearbox, both of which drove into one single differential. This differential powered two secondary gearboxes, one for each main track. This differs from the solution chosen for the later Whippet in which each engine drove its own track.
Нәтижелер
Құрылыс белгілі бір уақытта басталғаны анық, бірақ толыққанды прототип жасалмады. Алберт Джеральд Стерн, танктарды жабдықтау бөлімінің басшысы, Соғыс кеңсесінің 1916 жылдың соңында жобаны тоқтату туралы бұйрық бергенін жазды, себебі олар жылдамдықты қорғаныстан маңыздырақ деп санады. Тарихшы Дэвид Флетчер жобаның көлік құралының қуаты жеткіліксіз болғандықтан қиындыққа ұшырағанын болжады; ең жоғары жылдамдығы сағатына екі миль шамасында бағаланды және лайға батқан жағдайда оның өзінен шығуы қиын болған сияқты. Mark I сериясының сәтті аяқталуы Триттонның ауыр танк құрастыруының басты себептерінің бірін жойды. Дегенмен, Джон Гланфилдтің сөзіне сәйкес, Триттон машинаны жеңілдету және оны тиімдірек ету үшін броняның қалыңдығын екі есеге азайтып, жалпы салмағын әлі де ауыр 50-60 тоннаға дейін төмендетті. Оның сыртқы түрі өзгермеген болар еді. Бұдан әрі, "Ұшқыш пілдің" міндеті бастапқыдағы белгісіз "шабуыл" ролінен немістердің өз бронетехникасын жасап жатыр деген қорқыныш туғанда "танктерді жоюшы" роліне өзгертілді. Стерн жоба тоқтатылғанға дейін 20 машина жасауды жоспарлаған көрінеді.
It is certain that construction was started at some point, but did not result in a completed prototype. Albert Gerald Stern, the head of the Tank Supply Department, wrote that the War Office ordered the end of the project late in 1916, because it deemed mobility more important than protection. Historian David Fletcher speculated that the project ran into trouble because the vehicle was grossly underpowered; top speed was estimated at two miles per hour, and it seems unlikely that it could have worked itself free when stuck in mud. The fact that the Mark I series turned out to be a success removed one of Tritton's main motives for building the heavier tank. However, John Glanfield writes that Tritton, in an effort to lighten the machine and make it more practicable, halved the thickness of the armour, reducing the overall weight to a still hefty 50–60 tons. Its appearance would have remained unchanged. Furthermore, the role of the Flying Elephant was changed from a vague 'attack' role to that of a 'tank buster' when it was feared that the Germans were developing their own armoured fighting vehicles. Apparently, Stern planned to build twenty of the machines, before the project was cancelled.