Фландрияның Арыстаны: Роберт III тарихы

Кіріспе

Фландрия графы (1249–1322)

Роберт III (1249 – 17 қыркүйек 1322), сондай-ақ Роберт Бетюн деп те аталады және «Фландрияның арысы» (De Leeuw van Vlaanderen) деген лақап атымен белгілі, 1273 жылдан Невер графы, ал 1305 жылдан өліміне дейін Фландрия графы болды.

Тарих

Роберт – Ги де Демпиердің Бетюндық Матильдамен бірінші некесінен туған үлкен ұлы болды. 1299 жылғы қарашада әкесі Францияның Филипп IV-імен соғыс кезінде Фландрия билігін оған жүктеді. 1300 жылғы мамыр айында әкесі де, ұлы да тұтқынға алынды, ал Роберт 1305 жылға дейін босатылмады. Бетюндық Роберт Италияда әкесінің жанында, Сицилиялық Карл I (1265–1268) соңғы Гогенштауфендерге – Манфред пен Конрадинге қарсы күрескенде әскери даңққа ие болды. 1270 жылы әкесімен бірге Әйгілі Луи бастаған сегізінші крест жорығына қатысты. Крест жорығынан оралғаннан кейін ол әкесіне саяси және әскери жағынан адал көмекші болды, француз королі Филипп IV-нің Фландрияны француз тәжінің жерлеріне қосу әрекеттеріне қарсы күресте. Ги де Демпиер француз патшасымен барлық феодалдық байланыстарды үзді (20 қаңтар 1297 ж.), негізінен оның ықпалымен. Қарсылық үмітсіз болып көрінген кезде Роберт өзін тұтқынға алуға келісті, оның әкесі мен ағасы Вильгельм де Кревекёрмен бірге француз патшасына (1300 жылғы мамыр айында) жеткізілді. Осыған дейін ол Фландрияның де-факто билеушісі болған еді. Ол Шинон қамалында қамалды. Көпшілік пікірге және Хендрик Консиенстің осы оқиғалар туралы романындағы («Фландрияның арыстаны») романтикалық бейнелеуге қайшы, ол Алтын шпор шайқасына қатыспады. 1305 жылғы шілдеде әкесі тұтқындықтан қайтыс болғаннан кейін, оған өз өлкесіне оралуға рұқсат берілді. Атис-сюр-Орж келісімінің орындалуы граф Роберттің билеуінің бастауы болды. Бастапқыда ол ауылдық жерлер мен қалаларды өз міндеттерін орындауға итермелеуде біршама табысқа қол жеткізді. Алайда 1310 жылғы сәуірде ол өз халқы мен отбасының қолдауымен француздарға қарсы радикалды қарсылық көрсетуді бастады. Ол француз патшасына қарсы дипломатиялық және әскери тұрғыдан қарсы тұрды. 1318 жылғы желтоқсанда Англия королі Эдуард II граф Роберт пен Эно графы Вильгельм I арасында келісімге келу үшін дворяндарды жіберді, сауда-саттыққа қолайлы жағдай жасау мақсатында. 1319 жылы Роберт Лилльге аттанғанда Генттен келген жасақтар Лей өзенінен өтуден бас тартты. Невердің немересі Людовик I де оған қысым көрсеткенде, Роберт шайқастан бас тартып, 1320 жылы француз патшасымен феодалдық байланыстарды қалпына келтіру үшін Парижге барды. Бірақ содан кейін де ол Атис-сюр-Орж келісімінің орындалуына кедергі келтіріп, тіпті айыпталуға (экскомуникация) ұшырады. Роберт 1322 жылы қайтыс болды, оның орнын немересі Людовик, Невер графы иеленді. Ол Фландрияда Ипрдегі Сент-Мартин соборында жерленді, өйткені фламанд топырағына жерленгісі келгенін өтінген еді. Оның денесі Флин абаттығына (Дуай маңында) Лилль мен Дуай қайтадан Фландрия графтығының құрамына кірген кезде ғана көшірілуге рұқсат етілді. Оның бірінші әйелі мен әкесі де осы абаттықта жерленген.

Robert was the oldest son of Guy of Dampierre from his first marriage with Matilda of Béthune. His father essentially transferred the reign of Flanders to him in November 1299, during his war with Philip IV of France. Both father and son were taken into captivity in May 1300, and Robert was not released until 1305. Robert of Béthune gained military fame in Italy, when he fought at the side of his father in law, Charles I of Sicily (1265–1268) against the last Hohenstaufens, Manfred and Conradin. Together with his father he took part in 1270 in the Eighth Crusade, led by Saint Louis. After his return from the Crusade he continued to be a loyal aid for his father, politically and militarily, in the fight against the attempts of the French King Philip IV the Fair to add Flanders to the French crown lands. Guy of Dampierre broke all feudal bonds with the French king (on 20 January 1297) mainly under his influence. When the resistance seemed hopeless Robert allowed himself to be taken prisoner, together with his father and his brother William of Crèvecoeur, and taken to the French King (May 1300). Shortly before that he had become the de facto ruler of Flanders. He was locked in the castle of Chinon. Contrary to popular belief, and the romantic portrayal by Hendrik Conscience in his novel about these events (The Lion of Flanders), he did not take part in the Battle of the Golden Spurs. In July 1305, after his father had died in captivity, he was allowed to return to his county. The execution of the Treaty of Athis sur Orge would mark the rule of Count Robert. Initially, he achieved some success in moving the countryside and the cities to fulfill their duties. However, in April 1310 he started to radically resist the French, with support of his subjects and his family. Both diplomatically and militarily he managed to make a stand against the French king. In December 1318, King Edward II of England sent nobles to mediate between Count Robert and William I, Count of Hainaut, in order to ease the passage of trade. When Robert marched to Lille in 1319 the militia from Ghent refused to cross the Leie with him. When his grandson Louis I of Nevers pressured him as well, Robert gave up the battle and went to Paris in 1320 to restore feudal bonds with the French King. But even after that, he would hamper the execution of the Treaty of Athis sur Orge to the point of being excommunicated. Robert died in 1322 and was succeeded by his grandson, Louis, Count of Nevers. He was buried in Flanders in Saint Martin's Cathedral in Ypres, as was his explicit wish to be buried on Flemish soil. His body was only allowed to be transferred to the abbey of Flines (near Douai) when Lille and Douai were again part of the County of Flanders. His first wife and his father were also buried in this abbey.

Отбасы

Роберт екі рет үйленді. Оның алғашқы әйелі Бланша (1269 жылы қайтыс болды), 1265 жылы Сицилия королі Карл I мен Прованс графы Беатрисаның қызы. Олардың бір ұлы Чарльз жас кезінде қайтыс болды. Оның екінші әйелі Невер графы Одоның қызы Иоланде II (1280 жылдың 11 маусымында қайтыс болды), шамамен 1271 жылы үйленді. Олардың бес баласы болды:

Луи (1272 жылы туған, 1322 жылдың 24 шілдесінде Париж қаласында қайтыс болды), Невер графы, 1290 жылдың желтоқсанында Ретл графесі Джоаннамен үйленді (13 наурыздан кейін 1328 жылы қайтыс болды). Олардың ұлы Фландрияның Людовик I-і болды. Роберт (1331 жылы қайтыс болды), Марль графы, шамамен 1323 жылы Бретаньның ханымы Жуана Бретаньмен (1296 – 1363 жылдың 24 наурызы) үйленді, ол Бретань герцогы Артур II-нің қызы. Олардың балалары:

Джон, Кассель сеньоры (1332 жылы қайтыс болды)
Йоланде (шамамен 1320–1395), 1340 жылы Бар графы Генрих IV-ке үйленді. Жанна (1333 жылдың 15 қазанында қайтыс болды), 1288 жылы Куси лорды Энгерран IV-ке (1310 жылы қайтыс болды), Мео виконтымен үйленді. Йоланде (1313 жылы қайтыс болды), шамамен 1287 жылы Готье II д'Энгиенмен (1309 жылы қайтыс болды) үйленді. Матильда, шамамен 1314 жылы Лотарингиялық Матиасқа үйленді (шамамен 1330 жылы қайтыс болды), Варсберг әміршісі.