Тонто ұлттық ескерткіші: Аризонаның ежелгі ескерткіштері
Tonto National Monument
Тонто ұлттық ескерткіші: Аризонаның Суперстишн тауларындағы ежелгі Саладо мәдениетінің жақсы сақталған үңгір тұрақтары. Salt River өзені, табиғат, туризм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гила округінің қорғалатын аймағы, Аризона штаты
Protected area in Gila County, Arizona
Тонто ұлттық ескерткіші – Аризона штатының орталық бөлігіндегі Гила округіндегі Суперстишн тауларында орналасқан ұлттық ескерткіш. Аймақ Сонора шөлінің солтүстік-шығыс жиегінде жатыр, бұл құрғақ климатты аймаққа жылына шамамен 400 мм жауын-шашын түседі. Аймақ арқылы Тұз өзені ағып өтеді, ол жыл бойы сумен қамтамасыз ететін сирек көз болып табылады.
Tonto National Monument is a National Monument in the Superstition Mountains, in Gila County of central Arizona. The area lies on the northeastern edge of the Sonoran Desert ecoregion, an arid habitat with annual rainfall of about 16 inches (400 mm). The Salt River runs through this area, providing a rare, year round source of water.
Қалқалы үйлер
13-14 ғасырларда және 15 ғасырдың басында Саладо мәдениеті жартастағы жақсы сақталған қоныстарда тұрған. Олар Тұзды өзен аңғарында егін шаруашылығымен айналысып, аң аулау және жергілікті өсімдіктерді жинау арқылы тамақтанған. Саладолар шебер қолөнершілер болған, Оңтүстік-Батыста ең әсем көп түсті керамика және күрделі тоқыма өнімдерін жасаған. Жақын маңда қазба жұмыстарынан табылған кейбір артефакттар кіреберіс орталығындағы музейде көрсетілуде. Тонто ұлттық монументінің археологиялық ауданы 1966 жылғы 15 қазанда Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Тонто ұлттық монументі, Төменгі қираған жер және Тонто ұлттық монументі, Жоғарғы қираған жер – 1989 жылы NRHP тізіміне енгізілген археологиялық ескерткіштер.
Well preserved cliff dwellings were occupied by the Salado culture during the 13th, 14th, and early 15th centuries. The people farmed in the Salt River Valley, and supplemented their diet by hunting and gathering native plants. The Salado were fine craftspeople, producing some of the most flamboyant polychrome pottery and intricately woven textiles to be found in the Southwest. Some of the artifacts excavated nearby are on display in the visitor center museum. The Tonto National Monument Archeological District was listed on the National Register of Historic Places on October 15, 1966. Tonto National Monument, Lower Ruin and Tonto National Monument, Upper Ruin are archeological sites that were NRHP listed in 1989.
Табиғат тарихы
Ұлттық ескерткіш Тонто ұлттық орманымен қоршалған, оның құрамында жазықтар, шөлді бұталы жерлер және таулық қарағай ормандары бар. Жоғарғы Сонора экожүйесі ерекше сагуаро кактустарымен белгілі. Басқа да көп кездесетін өсімдіктер: холла, тікенді алмұрт, кірпі кактус, баррельді кактус (сәуірден маусымға дейін гүлдейді); юка, сотоль және агава; креозот бұтасы және окотилло; пало-верде және мескит ағаштары; жақсы жылдары (ақпаннан наурызға дейін) түрлі-түсті жабайы гүлдердің керемет әртүрлілігі; сондай-ақ үлкен Аризона жаңғағы, Аризона сикоморы және хакберри ағаштары өсетін суаймақ аймағы. Бұл жер аққұйрық және қашан, тау арыстаны, бобкат, үш түрлі дауылпаяз және тағы да көптеген жергілікті жануарларға да мекен.
The National Monument is surrounded by the Tonto National Forest, which includes low plains, desert scrubland, and alpine pine forests. The Upper Sonoran ecosystem is known for its characteristic saguaro cacti. Other common plants include: cholla, prickly pear, hedgehog, and barrel cactus (flowering from April to June); yucca, sotol, and agave; creosote bush and ocotillo; palo verde and mesquite trees; an amazing variety of colorful wild flowers in good years (February to March); and a lush riparian area which supports large Arizona Walnut, Arizona Sycamore, and hackberry trees. It also serves as a home for native animals such as whitetail and mule deer, mountain lion, bobcat, three rattlesnake species and many more.
Жай дала аймақтары
Тонто ұлттық ескерткішінің маңында Төрт шың, Ырым-жырым және Саломе жабайы аймақтары сияқты бірнеше арнайы ұлттық жабайы жерлер орналасқан.
The area around Tonto National Monument also includes several designated National Wilderness Areas, including Four Peaks, Superstition, and Salome Wilderness Areas.