Кіріспе

Түпкілікті диалогтар қоры (Indiĝenaj Dialogoj немесе ID) – әлемдегі түпкілікті халықтар ұйымдарына олардың ортақ мүдделері үшін бірлесе жұмыс істеуге мүмкіндік беріп, тікелей, еркін және қолжетімді қарым-қатынас жасауға жағдай жасау мақсатындағы халықаралық жоба болды. ID интернет желісін қамтамасыз етті және эсперанто тілінде халықаралық тіл ретінде курстар өткізді. Эсперанто ағылшын тілі сияқты ірі ұлттық тілге қарағанда таңдалды, себебі ол ұлттық жағынан бейтарап және игеруге салыстырмалы түрде оңай, сонымен қатар, ғасырдан астам эсперанто мәдениетімен дәлелденген және қолдауға ие инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген. Оның негізгі еуропа тілдеріне ұқсастығы ағылшын, испан немесе орыс сияқты өңірлік және әлемдік тілдерді үйренуді жеңілдетеді. 1998 жылы Бесси Шадди мен Сильвен Леларж (Нидерландыдан) және Хосе Карлос Моралес (Коста-Риканың Брунка (Борука) халқынан) ID жобасын бастады. 1999 жылдан 2001 жылға дейін екі әлемдік және бес өңірлік курс өткізілді, оған жиырмадан астам халықтың өкілдері қатысты. ID жобасын бірқатар халықаралық ұйымдар, банктер, үкіметтер және жеке тұлғалар қолдады. Жоба Нидерландының Роттердам қаласындағы Эсперантоның әмбебап қауымдастығымен тығыз байланыста болды. Нидерланды Сыртқы істер министрлігінің ай сайын шығатын "IS International Samenwerking" (Халықаралық ынтымақтастық) журналы 1999 жылғы қазан айындағы санында жобаға арналған мақала жариялады, ал Universal Esperanto Association 1999 жылғы қазан айында баспасөз хабарламасында бұл туралы мәлімдеді. Мақала "Эсперанто мәдениеттер арасындағы көпір" деп аталып, "Түпкілікті халықтар үшін байланыс курсы" деген қосымша тақырыппен жарық көрді. Онда ID-нің мақсаттары және 18 халықтың өкілдері қатысқан алғашқы курс туралы мәліметтер келтірілді. Мақаланың соңында Папуа-Жаңа Гвинеядан келген Снам Стэнли Ико ID-нің философиясын былай түйіндеді: "Менің ойымша, эсперанто адамдар арасында көпір салуға қабілетті, себебі әлемде тіл мәселесі бар. Біреу осы тілде, екіншісі басқа тілде сөйлейді, бірақ біз бір-бірімізді және әлемді түсінуді үйренуіміз керек". 2000 жылы Нидерландыдан күтілген грант алынбады. Осы және басқа да қиындықтардан кейін жоба 2002 жылы тоқтатылды.