Кіріспе

Роберт Снукс – Англияда қарақшылық үшін өлім жазасына кесілген соңғы адам, ол 1802 жылдың 11 наурызында болған. Беркширдегі Хангерфордта дүниеге келген ол 1761 жылдың 16 тамызында Джеймс Снук деп крещениеден өтті. Оның аты Роберт Снукс деп көп айтылуының себебі, оның "Қарақшы" Снук ретіндегі сәйкессіздігінен туындаған болуы мүмкін.

Қылмыс

1801 жылдың 10 мамырындағы жексенбі күні кешке Трингтен Хемел-Хемпстедке жол асып бара жатқан пошташы Джон Стивенс бірнеше пошта сөмкесін алып жүрген. Ол Боксмордың шалғай орналасқан жеріне, Борн-Эндке жақын келгенде, қарақшы оны қауіптің алдына алып, банкноттар, вексельдер және хаттар салынған алты былғары сөмкені ұрлады. Қарақшы 80 фунт стерлинг сомасындағы ақшаны алып, керексіз хаттар мен сөмкелерді тастап кетті, олар бауызға шашырап қалды. 1802 жылдың 11 наурызындағы «Лондон хроникасы» басылымында қарақшының сынған құшақ белдігі бар ер құралын да бауызға тастап кеткені, осы қателіктің кейіннен қылмыскерді анықтауға көмектесетіні жазылған.

Тергеу және сот

Ұрлық болғаннан кейінгі күні пошта бастығы және бас констебль Джон Пейдж (жақын орналасқан Беркхамстедтегі «Корольдердің қаруы» тавернасынан) қылмысты тергеуді бастады. Содан кейін бірнеше адам алға шығып, «Корольдердің қаруында» бір ер адамның жалатынының сынған белдігін түзетуін көргендерін айтты. Кінәлінің «Корольдердің қаруында» ат бақтаушы болып жұмыс істегендігі және осылайша пошташының жолы туралы біраз білуі мүмкін екендігі болжалды. Кінәлі Джеймс Снук екені анықталды. Осы кезде Джеймс Снук Бат пен Солсбери арасындағы бірнеше қарақшылық шабуылдарына қатысы бар екендігі үшін іздеп отырған адам еді. Ол сондай-ақ 1799 жылы Олд Бейлиде ат ұрлығы үшін айыпталған, оның толық аты Джеймс Блэкман Снукс деп есептеледі. Ол бұл айыптан дәлелдердің жеткіліксіздігіне байланысты ақталды. Пошта басшысы жол тонаушыларды ұстаған үшін Парламент ұсынған 100 фунттан өзге 200 фунт сыйлық ұсынды. Кейіннен ол 1801 жылдың 8 желтоқсанында Марлборо ормандығында, орман арқылы шейшекті айдап бара жатқан пошташы Уильям Солт тарапынан ұсталды. Солт Снукті таныды және жолаушыларының көмегімен ұрыны ұстауға қол жеткізді. Осы кезде Снуктің қалтасында 200 фунт стерлинг және «өте әдемі екі пистолет» болды. Джон Стивенс Снукті анықтап тануға құрсақ болды, себебі тонау кезінде қараңғы болғандықтан, Снукті қылмысқа байланыстыратын тек жанама дәлелдер ғана болды. Олардың бірі – ұрланған банкноттардың бірі Снуктің иелігінде болғандығы, ол оны Саутварктегі қызметші қызға мата сатып алуға тырысқанда кездейсоқ беріп қойды. Ол бастапқыда Ньюгейт түрмесінде ұсталды, содан кейін 1802 жылдың 4 наурызында сотқа күтіп жүргенде Гертфорд түрмесіне ауыстырылды. Бес күннен кейін сот өтті және ол кінәлі деп танылды. Қарақшылық үшін әдеттегі жаза – жер аудару болғанмен, Снуктің қылмысы «қоғам мен елдің коммерциялық мүдделеріне аса зиян келтіргендігіне» байланысты, ол асылуға сотталды.

Жазалау

Снук жазасын сотталғаннан екі күн өткен соң, заң талап еткендей, қылмыс орнына ең жақын қоғамдық жерде өтті. Мыңдаған адам осы жазаны көруге келді деп есептеледі, және сол адамдардың біріне Снук дарға басқанға бара жатып: "Асығудың қажеті жоқ, мен келмейінше олар көңіл көтеруді бастай алмайды!" - деп айтқан деген әңгіме бар. Снуктің денесі дарға асылғаннан кейін бір күні қазылып алынды, Хемель-Хемпстед тұрғындары берген табытқа қойылды және ешқандай салтанатсыз, далаға қайта жерленді. Box Moor Trust 1904 жылы "Роберт Снукс" есімі жазылған шағын қабір тасын, ал 1994 жылы, Trust-тың 400 жылдық мерекесіне орай, аяқ тасын орнатты. Снук қайда дарға асылғаны және кейін қайда жерленгені белгісіз, сондықтан тастардың орналасқан жері шамамен көрсетілген.

Мұра

Хемл Хемпстедтегі жақын маңдағы Павильондағы, қазір бұзылған паб Снукстың есімімен аталып, оның белгісі ретінде атқа отырған қарақшының силуэті пайдаланылған. Жергілікті зерттеуші-скауттардың бірі де оның құрметіне аталған. Қабір тастарынан өзге, Box Moor Trust қоры бір шабындықты "Снукстің шабындығы" деп, ал Estate Managers үйін "Снукстің соңы" деп атаған.