Кіріспе

Папуа-Жаңа Гвинеяның меланезиялық этносы Моту – Папуа-Жаңа Гвинеяның түпкі тұрғындары, елдің оңтүстік жағалау аймағында өмір сүреді. Олардың ана тілі Моту деп аталады, және аймақтың басқа да көптеген тілдері сияқты австронезия тілдер тобына жатады. Моту және Койтабу халқы Порт-Морсби – ұлттық астана орналасқан – жердің бастапқы тұрғындары және иелері болып саналады. Ең ірі Моту ауылы – Порт-Морсбидің солтүстік-батысындағы Хануабада.

Тарих

Фридрих Ратцель 1896 жылы "Адамзат тарихы" еңбегінде Меланезиядағы татуировкалар туралы хабарлады. Ол салыстырмалы түрде ақ терілі Моту тайпасының арасында Микронезиядағы татуировкаларға ұқсас өрнектерді тапты. Сондай-ақ ол қарт әйелдердің денесін қара қорғасынға ұқсас жылтыр беретін бір түбіртекпен қарарту туралы айтты. Бұл қайғының белгісі деп есептелді. Чарльз Габриэль Селигман 1904 жылы Моту тайпасымен байланыс жасады. Ол бұл аймақтағы көптеген көрші тайпаларынан өзгеше, Моту тайпасы экзогамияны қабыланбайтынын байқады. Дегенмен, жағалаудағы Моту мен ішкі аймақтағы Койтабу тайпалары арасында некелесу жиі болды. Олар әр жыл сайын Папуа шығанағы арқылы сауда сапарларын жасайтын "хири" дәстүрін өткізетін. Әйелдер "хири" арқылы сату үшін қыш ыдыстар жасады. Америкалық суретші Каролина Митингер 1920 жылдары Меланезия бойынша саяхат жасағанда Моту ауылдарына барып, жергілікті тұрғындардың портреттерін салған, соның ішінде Хануабада ауылында би кешіміндегі Моту қызы мен жергілікті бақсының суретін салды.

Мәдениет

Батыстық әсердің күшеюіне қарамастан, моту халқы әлі де кейбір дәстүрлі амалдарды сақтап келеді. Оларға дәстүрлі музыка мен биге берілетін мән, қалыңмал салт-дәстүрін ұстану және Порт-Морсби аймағындағы жер иелігінің басым бөлігін өздерінде ұстап тұру жатады.