Кіріспе

Ирландиялық кәсіподақ (1909–1990)

Ирландиялық көлік және жалпы жұмысшылар одағы (ITGWU) – Ирландиядағы жұмысшыларды, бастапқыда көбінесе жұмысшы мамандықтарын ұстанушыларды өкілдік еткен кәсіподақ.

Тарих

Одақ 1909 жылғы қаңтарда Джеймс Ларкин тарапынан жалпы одақ ретінде құрылды. Бастапқыда Ливерпульдегі National Union of Dock Labourers (Ларкин одан қуылған) ұйымының филиалдарынан мүшелерді қабылдаған, ол әртүрлі салалардағы жұмысшыларды қамтуға дейін жетті. ITGWU логотипі – ежелгі гаэльдік Ольстермен байланысты Ольстердің Қызыл қолы. ITGWU 1913 жылғы синдикалистік идеяларға негіделген Дублин лок-аутының орталығында болды, оның оқиғалары одаққа және, нәтижесінде, Ирландия еңбек қозғалысына ұзаққа созылған әсер қалдырды. 1914 жылы лок-ауттан кейін Ларкин АҚШ-қа кеткеннен кейін Джеймс Коннолли 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін өлімге кесілгенге дейін ITGWU-ға жетекшілік етті. Өз кезегінде Уильям О'Брайен одақтың жетекші тұлғасына айналып, көп жылдар бойы бас хатшы қызметін атқарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ITGWU ирландтық соғысқа қатысуға қарсы болды және прогрессивті ұлтшылдық мақсатты тұрақты түрде қолдады. Шындығында, Ирландия Азаматтық Армиясының формасын киген ITGWU мүшелері Пасха көтерілісінде маңызды рөл атқарды, ал Транспорттық одақ 1918 жылы Ирландияға әскери міндетті енгізуге жасалған әрекетті тоқтатқан ұлттық ереуілге жетекшілік етті. 1923 жылы Ларкин Ирландия жұмысшыларының одағы деп аталған жаңа одақты құрды, оған ITGWU-ның Дублин мүшелерінің көп бөлігі қосылды. Дегенмен, ITGWU Ирландиядағы кәсіподақтардың, әсіресе астанадан тыс жерлердегі, басты күші болып қала берді. Уильям О'Брайен мен Джеймс Ларкин өзара жеке жаулары болып қалды, ал Ларкин мен оның жақтастары 1940 жылдардың басында Еңбек партиясына қайта қабылданғанда О'Брайен партияда жарылыс жасады, жаңа Ұлттық Еңбек партиясы негізгі партияға коммунистердің енгенін мәлімдеді. 1945 жылы Ирландия Кәсіподақ Конгресі WUI мүшелігін қабылдағанда тағы бір жарылыс болды. ITGWU Конгрестен шығып, Ирландиялық кәсіподақтардың қарсы Конгресін құрды. 1950 жылдардан бастап екі одақты біріктіру туралы ұсыныстар талқыланды. Ақырында, 1990 жылы ITGWU Ирландия жұмысшыларының одағымен бірігіп, SIPTU (Қызметтер, Өнеркәсіп, Кәсіби және Техникалық одақ) құрды. ITGWU-ны Ұлыбританияда орналасқан Көлік және жалпы жұмысшылар одағымен шатастырмау керек, ол Ирландияда Amalgamated Transport and General Workers Union (ATGWU) деген атпен ұйымдастырылды және қазір Unite the Union деп аталады.