Кіріспе

Лацнунга («Дәрілер») – көне ағылшын және латын тілдерінде жазылған англосаксондық медициналық мәтіндер мен дұғалар жинағы. Лацнунга атауы, «дәрілер» деген мағына беретін көне ағылшын сөзі, қолжазбада кездеспейді: оны жинақтың алғашқы редакторы Освальд Коккейн 19 ғасырда берген. Ол Лондон, Ұлыбритания кітапханасы Гарли MS 585-те басқа медициналық мәтіндерден кейін табылады, бұл кодекс шамамен 10 ғасырдың соңында немесе 11 ғасырдың басында Англияда құрастырылған. Оның көптеген дәрілік өсімдіктерге негіделген емдеулері «Балдс личбук» атты тағы бір англосаксондық медициналық жинақта да, сәл өзгеше түрінде кездеседі. Лацнунга көптеген бірегей мәтіндерді қамтиды, оның ішінде көптеген сиқырлар бар, олардың кейбіреулері англосаксон халықтық діні мен емдеу тәжірибелеріне сирек көрініс береді. Сиқырлардың арасында көне ағылшын тіліндегі аллитеративті өлеңмен жазылған бірнеше сиқырлы дұғалар бар, олардың ең танымалдары – «Кешіккен тууға», «Тоғыз шөп сиқыры» және «Wið færstice» («Кенеттен, тегіс ауырсынуға қарсы») аттылары. Сондай-ақ, бұзылған көне ирланд тілінде де бірнеше сиқырлар бар. Латын тіліндегі дұғалардың ең ұзыны – Лаидценннің Лорикасының редакциясы (бұрын Гилдастың Лорикасы деп белгілі болған). Бұл 7 ғасырлық ирланд поэмасы, басқа қолжазбаларда да сақталған, қорғау дұғаларының лорика жанрына жатады. Осы нұсқасы сөйлеушінің Мәсіх пен көптеген періштелерден шайтандардың шабуылдарынан дене мүшелерін қорғауын сұрайтын ұзақ литания нысанында келеді. Бұл қолжазбада көне ағылшын тіліндегі сызық аралық түсіндірмелермен бірге келген, ол Мерция диалектісіндегі үлгіден алынған болуы мүмкін.