Қылмыстық жазаларды белгілеудегі әділдік және уақыт есебі
Truth in sentencing
Қылмыстық сот жүйесіндегі «жазаның шындығы» тұжырымдамасы: сот шешіміне сәйкес жаза мерзімін толық өтеу, шартты-мерзімді босатуды шектеу, қайталап қылмыс жасаушыларға қатысты заңдар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құқықтық түсініктер
Legal concepts
Сотталғандардың жазасын шындыққа сай өтеуі (TIS) – әділет жүйесінде қылмыс жасағаны үшін сотталғандарға қатысты жаза тағайындау бойынша әртүрлі, бірақ байланысты мемлекеттік саясаттың жиынтығы. Көп жағдайда бұл сотталғандардың сотталған мерзімін толық өтеуі үшін шартты түрде босатуды жоюға немесе шектеуге бағытталған саясат пен заңнаманы білдіреді. Сотталғандардың жазасын шындыққа сай өтеуін жақтаушылар мұндай саясатты қоғамның білу құқығымен байланыстырады. Мысалы, бір адамды "жеті жылдан тоғыз жылға дейін" жазалап, ол тек алты жыл өтегеннен кейін босату – алдау екенін айтады. Кейбір жағдайларда, жазаны шындыққа сай өтеу қозғалысы басқа да қозғалыстармен байланысты, мысалы, міндетті түрде жаза тағайындау (мұнда белгілі бір қылмыстар үшін жағдайды жеңілдететін факторларға қарамастан автоматты түрде жаза тағайындалады) және көп рет қылмыс жасағандарға қатысты немесе "үш рет сотталған" заңдары, онда мемлекеттік заңдар мемлекеттік соттардан бірнеше рет қылмыстық құқық бұзғаны үшін сотталған адамдарға міндетті және ұзартылған мерзімге бас бостандығынан айыруды талап етеді.
Truth in sentencing (TIS) is a collection of different but related public policy stances on sentencing of those convicted of crimes in the justice system. In most contexts, it refers to policies and legislation that aim to abolish or curb parole so that convicts serve the period to which they have been sentenced. Truth in sentencing advocates relate such policies in terms of the public's right to know. They argue, for example, that it is deceptive to sentence an individual to "seven to nine years" and then release them after they have served only six years. In some cases, truth in sentencing is linked to other movements, such as mandatory sentencing (in which particular crimes yield automatic sentences regardless of the extenuating circumstances) and habitual offender or "three strikes" laws, in which state law requires the state courts to hand down mandatory and extended periods of incarceration to persons who have been convicted of a criminal offense on multiple occasions.
Канада
Канадада 2010 жылдың 22 ақпанында «Жазалау туралы шындық» заңы, немесе C-25 заңы күшіне енді. Бұл заң Канаданың Қылмыстық кодексінің 719-бабына түзетулер енгізеді, сотталғанға дейін қамауда отырған адамдарға сот кесімі жасау мүмкіндігін шектейді. Осыған дейін, әділет Арбурдың R. v. Wust ісінде талқылағандай, сотқа дейінгі қамауда отырған мерзімге берілетін кесім «математикалық формуламен» есептелмейтін, бірақ көптеген судьялар жиі екі күнге бір күн есебімен кесім жасаған. Бұл сотқа дейінгі және соттан кейінгі қамауда отырудың сандық және сапалық айырмашылықтарымен негізделген. Көптеген сотталғандар жаза мерзімінің толық көлемін өтемейді, ал сотқа дейінгі қамауда өткізген уақыт жаза мерзімін қысқартуға есептелмейді. Сондықтан, егер сотқа дейінгі ұзақ мерзім соттан кейінгі мерзіммен теңестірілсе, сотталған адам сотқа дейінгі ұзақ мерзімі болмаған адамға қарағанда ұзағырақ жазаға кесіледі. Арбур сондай-ақ сотқа дейінгі қамауда отыру әдетте қамаудағы жағдайлардың нашаррақ болуын, сондай-ақ білім беру, оңалту және кәсіби дағдыларды үйрену бағдарламаларына қол жеткізбеуді қамтиды деп атап өтті. C-25 заңы Қылмыстық кодекске үш өзгеріс енгізеді: енді 719(3)-бап бойынша судья бере алатын максималды кесім көбінесе 1:1 құрайды. 719(3.1) және 719(3.2)-баптарға сәйкес, судья «жағдайлар оны қажет деп көрсетсе» ғана 1.5:1 кесімін бере алады. 719(3.1)-бапқа сәйкес, егер сотқа дейінгі қамауда отыру себебі адамның іс жүзіндегі қылмыстық тарихы немесе кепілдік шарттарын бұзу болса, сот 1:1 кесімінен артық кесім жасай алмайды. Бұл заңның конституциялықлығы Онтарио әділет сотында Марвин Джонсон тарапынан Хартияның 7, 13 және 15-баптарына сәйкес күдік тудырды. Сот «өткен уақытқа» қатысты түзетулерді сақтау үшін, егер «жағдайлар оны қажет деп көрсетсе» деген фраза 1.5:1 кесімін беруді «әдеттегі сотқа дейінгі қамауда отырудың» немесе осыдан туындайтын жазалаушылық айырмашылықтардың қалыпты тәжірибесінен асып түсетін ерекшелік деңгейін талап ететіндей жоғары стандартқа шектемейінше, түзету Хартияға сәйкес келеді деп шешті. Бұл істе, жасырын полицейге 20 долларлық кокаин сатқаны үшін 18 айға сотталған Джонсонға сотқа дейінгі 12 айлық қамауы үшін 1.5:1 есебімен кесім жасалды және ол соттан кейін екі күннен кейін бір жылдық мерзімге шартты түрде босатылды.
In Canada, the Truth in Sentencing act, or Bill C 25 came into effect on Monday, February 22, 2010. This bill amends s.719 of the Criminal Code of Canada, limiting the discretion of a sentencing judges to give credit to individuals who have spent time incarcerated prior to conviction. Until then, as discussed by Justice Arbour in R v. Wust, credit for pre sentencing custody was not determined by a 'mathematical formula', but many judges frequently granted a two for one credit. That is justified by the quantitative and qualitative differences between pre and post sentencing incarceration. Most individuals who are incarcerated will not serve the full length of their sentence, and because time spent incarcerated pre sentence does not count towards remission time, if a lengthy pre sentence incarceration is credited equally to post sentencing incarceration, the convicted individual will serve a longer sentence compared to an individual who is given the same sentence without a lengthy period of pre sentencing incarceration. Arbour also points out that pre sentence incarceration is typically served in detention, in harsher circumstances than the sentence will ultimately call for and without access to educational, rehabilitative and vocational programs. Bill C 25 creates three changes in the Criminal Code; now under s.719(3), generally the maximum credit a judge can give is 1:1. Under s.719(3.1) and 719(3.2) a judge can give a credit of 1.5:1 only "if the circumstances justify it." Under s.719(3.1), the sentencing judge cannot give greater than 1:1 credit if the reason for pre sentencing incarceration is either that person's criminal record or if that individual has breached bail conditions. The constitutionality of this bill was challenged under s.7, s.13 and s.15 of The Charter in the Ontario Court of Justice by Marvin Johnson. The court found that the amendment survivor Charter scrutiny if the phrase if the circumstances justify it is interpreted in a manner that does not limit the granting of a 1.5:1 credit to such a high standard "that mandates a level of exceptionality that goes well beyond the ordinary experience of "dead time" or the penal disparities that typically flow from such pre sentence custody." In this case, Johnson who was sentenced to 18 months for the sale of $20 of cocaine to an undercover officer, was given a 1.5:1 credit for the 12 months that he had spent in pre sentence custody and was released two days after his sentencing hearing to a one year period of probation.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та үкім тағайындауда жаза мерзімін толық өтеуді талап ететін алғашқы заң 1984 жылы Вашингтон штатында қабылданды. 1994 жылы «Зорлық қылмыстарды бақылау және құқық қорғау актісі» қаулысы қабылданды, ол «Қатыгез қылмыскерлерді қамау және үкім тағайындауда жаза мерзімін толық өтеу» бағдарламасын құрды. Бұл бағдарлама штаттарга, егер олар бірінші санаттағы зорлық қылмыстары үшін сотталған қылмыскерлердің жаза мерзімінің кемінде 85 пайызын өтегеннен кейін ғана мерзімінен бұрын босатуға құқылы болатынын талап ететін заңдарды қабылдаса, гранттар берді. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, Колумбия округі және 50 штаттың 35-і осы қосымша қаржыландыруға құқылы.
The first law requiring truth in sentencing in the United States was passed by Washington State in 1984. In 1994, the Violent Crime Control and Law Enforcement Act created the Violent Offender Incarceration and Truth in Sentencing program, which awarded grants to states so long as they passed laws requiring that offenders convicted of Part 1 violent crimes must serve at least 85% of the sentence for qualifying crimes before becoming eligible for parole. As of 2008, the District of Columbia and 35 of the 50 states qualify for this additional funding.
Австралия
Жаңа Оңтүстік Уэльсте "жазалаудағы шындық" 1989 жылғы "Жазалау туралы заңмен" енгізілді. Бұл заңнамаға қатысты қолданылған "жазалаудағы шындық" терминін Австралия Заң реформасы комиссиясы бекітті. Заңнама қамауда отырғандардың жақсы мінез-құлқы үшін мерзімінен ертерек босатылу мүмкіндігін жойғандықтан, бұл тұтқындардың жақсы мінез-құлқына ынталандыруды да жойды және кейбіреулерін қашуға түрткіледі. Сонымен қатар, тұтқындардың мінез-құлқы, мотивациясы, жұмысқа және білімге деген құлшынысы нашарлады, сондай-ақ тұтқындар мен қызметкерлер арасындағы қарым-қатынас та нашарлады. Бұл заңның енгізілуі 1990 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс түрмелеріндегі тұрғындар санының күрт өсуіне әкелді. Бұл заң бойынша сотталған алғашқы кісі өлтіруші – Мэтью Вебстер, ол Ли Лиді өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. 1990 жылы Вебстер 14 жылға, содан кейін 6 жылға шартты түрде босатумен жазаланды; ол түрмеде 14,5 жыл өтті. Егер ол бұрынғы заң бойынша "өмір бойына бас бостандығынан айыру" жазасын алғанда, жасының есебінен ол, шамасы, 9 жыл ғана түрмеде отыруы мүмкін еді.
In New South Wales, "truth in sentencing" was brought in with the '1989 Sentencing Act'. The term "truth in sentencing", which was commonly used to refer to the legislation, was endorsed by the Australian Law Reform Commission. As the legislation removed inmates receiving time off for good behaviour, it is also said to have removed an important incentive for prisoners to behave, and motivated some to attempt to escape. Alongside behaviour, motivation and work and educational performance from prisoners subsequently deteriorated, as did the rapport between prisoners and officers. Its introduction also resulted in significant overcrowding in NSW prisons during the 1990s. The first murderer to be sentenced under the legislation was Matthew Webster, who was convicted of the murder of Leigh Leigh. In 1990 Webster received 14 years with an additional six year parole period; he remained in prison for 14½ years. If he had received a 'life sentence' under the previous legislation, it is likely that he would have only served nine years due to his age.