Кіріспе

Аристофанның тұжырымдамасы бойынша, Энтони Доердің романы, "The Lightning Seeds" тобының альбомы. "Көктен құс елі" – бұл абсурдты, шамадан тыс оптимистік қиял немесе бәрінің өте жақсы болып көрінетін, шындыққа сай емес идеалистік ой-күй. "Көктен құс елінде өмір сүретін" деп айтылатын адам – бұл жағдайдың қалай екенін түсінудің орнына, мүлдем мүмкін емес нәрселердің орын алуы мүмкін деп ойлайтын адам. Сондай-ақ, бұл адамның наив, шындықты білмейтін немесе осындай оптимистік сенімде болуы ақылсыздық екенін көрсетеді. Қазіргі заманда "көктен құс елінің тұрғыны" деп көптеген қарапайым адамдар "естен шығып" немесе "ерекше" деп санайтын адамды айтады. Ол көбінесе өзіне ғана түсінікті нәрселерді істейді немесе айтады, бірақ кейде ешкім ойламаған тәсілдермен ептілік танытады. Орта ғасырлардағы молшылық елі – Кокайн, қазіргі "көктен құс елінің" алдында тұрған жер деп санауға болады. Бұл – ең жоғары деңгейде сәнді және ыңғайлы, барлық физикалық жайлылықтар мен ләззаттар әрқашан қол жетімді болатын, ал орта ғасырлық шаруалар өмірінің қаталдықтары жоқ қиял әлемі.

Әдеби дереккөздер

Аристофан, грек драматургы, «Құстар» атты драманы жазып, режиссерлік еткен. Ол алғаш рет б.з.д. 414 жылы қойылған. Драмада Pisthetaerus, орта жастағы афиналық, әлемнің құстарын аспанда Νεφελοκοκκυγία немесе Бұлт құқырауының жері (Nubicuculia) деп аталатын жаңа қала құруға көндіреді, соның арқасында адамдар мен құдайлар арасындағы барлық байланысты бақылауға алады. Немец философы Артур Шопенгауэр 1813 жылы «Жеткілікті себеп принципінің төрт тамыры туралы» деген жарияланымда, сондай-ақ кейіннен «Әлем – ерік және бейнелеу ретінде» атты негізгі еңбегінде және басқа да жерлерде осы сөзді (немісше Wolkenkuckucksheim) қолданды. Ол бұл жерде басқа философтарды тек Бұлт құқырауы туралы әңгімелегені үшін сынға алып, оған метафоралық мағына берді. Немец философы Фридрих Ницше «Ақиқат пен өтірік туралы бейморальдық мағынада» атты эссесінде осы терминге сілтеме жасайды. 1923 жылы Веналық сатирик және сыншы Карл Краус Аристофанның «Құстар» драмасының негізінде «Волкенкуккукхайм» (Cloudcuckooland) атты туындысын жариялады.

Саясатта қолдануы

Автор Эдвард Краншоу бұл терминді 1963 жылғы «Габсбургтер әулетінің құлдырауы» кітабында («Қияметтің темір сақинасы» деген 13-тарау) 1867 жылғы Диак Андрасси жоспарын талқылау кезінде қолданған. Бұл сөз тіркесін британдық және американдық саясаткерлер, сондай-ақ жазушылар қолданған. Маргарет Тэтчер 1980 жылдары: «АКН – бұл террористік ұйым. Оңтүстік Африкадағы үкіметті басқарады деп ойлаған адам бұлтты кукушкалар жерінде өмір сүреді» деген сөздерді айтқан. Бернард Ингем, Тэтчердің өкілі, егер КАН Оңтүстік Африка үкіметін күшпен құлатуы мүмкін деп сұрағанда, былай деп жауап берді: «Бұл мүмкін деп сену үшін бұл бұлтты кукушкалар жері». Депутат Энн Виддомб Transform Drug Policy Foundation ұйымының өкілімен есірткіге тыйым салу туралы пікірталаста сөз тіркесін қолданды: «[Қазірге героин қолданбайтын адамдар оны заңдастырылған жағдайда қолданбас еді] дегенді айту – бұл бұлтты кукушкалар жері». Ньют Гингрич Барак Обаманың балдырларды отын көзі ретінде пайдалануға болатыны туралы мәлімдемесін атап өтті. Генри А. Уоллес, АҚШ ауыл шаруашылығы министрі (кейіннен Франклин Д. Рузвельттің үшінші мерзімінде АҚШ вице-президенті) бұл терминді Ұлы депрессияның басталуын білдірген 1929 жылғы апаттан бұрын Нью-Йорк қор биржасындағы акциялар бағасының шын мәнінде көтерілгенін сипаттау үшін қолданды. 1936 жылы жазған «Кімнің конституциясы? – Жалпы әлеуметтік қамқорлыққа қатысты сауал» кітабында Уоллес танымал апталық журналдағы мультфильмді сипаттап, онда «ұшақ әуеде жанармай құюға қатысып, оны жасау мүмкін емес деп айтқан ескі экономисті мазақтап отырды. Экономикалық ұшақ биіктігін шексіз арттыра берді, мыңжылдық бұлттың айналасында болды» (75-бет). Уоллес Уолл-стриттің Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропаға қарыз ақшасын беру үрдісін «оның бізге берешегі бар [соғыс өтемақылары] бойынша пайыздарды төлеу және біз оған сатқымыз келген өнімдерді сатып алу үшін 12 жыл бойы біздің экономикалық ұшағымызды біздің несие құрылымымыздың биік шыңдарынан және біздің тарифтердің үлкен қабырғасынан жоғары, бұлтты кукушкалар жерінде ұстаған халықаралық жанармай құю құрылғысы» деп жазды. Пол Кругман Германияның экономикалық саясатының Еуропалық Одақтың құлдыраған мүшелеріне қатысты жеткіліксіздігін атап өткенде: «Негізінен, евроның шешуші кезеңге жақындаған кезде, жоғары тұрған неміс шенеуніктері Wolkenkuckucksheim – бұлтты кукушкалар жерінде өмір сүреді» деді (2012 жылдың 9 маусымы). Австриялық экономист және экономикалық тарихшы Юрий Н. Мальцев бұл терминді коммунистік мемлекеттерде уәде етілген нәтижелердің жоқтығын сипаттау үшін пайдаланады. Мизес алдын ала айтқандай, олардың қиялындағы бұлтты кукушкалар жеріне қарамастан, қуырылған көгершіндер жолдастардың аузына ұшып кіре алмады.

Басқа қолданыстар

Бұл тіркес поэзияда, музыкада, кинода және жазушылардың туындыларында қолданылған. Cloudcuckooland – Саймон Армитаждың өлеңдер жинағы. Cloudcuckooland – Lightning Seeds тобының 1990 жылы жарық көрген тұңғыш альбомы. 2002 жылы электрондық музыка продюсері Саша өзінің Airdrawndagger альбомында «Cloud Cuckoo» атты трек шығарды. Radiohead бұл терминді «Like Spinning Plates» әнінің мәтінінде пайдаланады. Баспагер және редактор Гэри Гроут бұл терминді Скотт МакКлаудтың «Reinventing Comics» кітабына қойған тақырыбында қолданады. Cloud Cuckoo Land – Стелла Гиббонстың «Cold Comfort Farm» романында Голливудты білдіретін сөз. Дороти Сейерс өзінің «Gaudy Night» (1936) романына жазған Автордың сөзінде, оқиғаның Оксфордта болғанымен, толығымен ойдан шығарылған екенін түсіндіріп, «Романшының туған жері – бұлт Кукуоланд, онда олар тек әзілдеседі, әзілдегісін улап: әлемде ешқандай кінә жоқ» деген қорытындыға келеді. (Соңғы сөздер – Гамлетке сілтеме, 3-ші акт, 2-ші көрініс). Cloud Cuckooland – «Banjo Tooie» видео ойынындағы сегізінші әлемнің аты. Cloud Cuckoo Land – «The Lego Movie» фильмінде бұлттың ішінде жасырылған бір әлемнің аты. Бұл иконалық, жанрлық араластырылған әлемде ешқандай ереже немесе бақытсыздық жоқ, ол бүлікші басты кейіпкерлер мен Бас құрылысшылар кеңесінің жасырын базасы болып табылады. Ол Лорд Бизнестің әскерімен жойылды және үлкен Лего мұхитына құлап жатыр. «Magical Christmas Land» – «Magic: The Gathering» коллекциялық карта ойынының ойыншылары жиі қолданатын, Cloud Cuckoo Land-ке ұқсас сленгтік сөз. Cloud Cuckoo Land – шотландтық романист және ақын Наоми Митчисонның 1925 жылғы романының атауы. Cloud Cuckoo Land – американдық жазушы Лиза Бордерстің 2002 жылғы романы. Cloud Cuckoo Land – Пулитцер сыйлығының иегері Энтони Доеррдің 2021 жылдың қыркүйек айында жарық көрген романының атауы. 2021 жылдың 26 қарашасында Tesla компаниясының бас директоры Илон Маск бұл тіркесті General Motors компаниясының бас директоры Мэри Барраның GM электр көліктерінің көшбасшысы екендігі туралы мәлімдемесін күлдіру үшін пайдаланды. Маск Twitter-де: «Бұлт-құрт елінде өмір сүру қандай керемет болар» деп жазды.