Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дөрекілендірілген беткейлі шыны
Glass with roughened surface
Ұнтақталған шыны – беті дөрекі (матты) болу үшін ұнтақталған шыны, онда шыны кішкентай өткір сынықтардан тұрады. Ұнтақталған шыны беткейлерінің көптеген қолданыс аялары бар, терезелер мен үстелге арналған шыны бұйымдарын әшекейлеуден бастап, оптика және зертханалық шыны бұйымдарда ғылыми мақсатта қолдануға дейін.
Ground glass is glass whose surface has been ground to produce a flat but rough (matte) finish, in which the glass is in small sharp fragments. Ground glass surfaces have many applications, ranging from ornamentation on windows and table glassware to scientific uses in optics and laboratory glassware.
Фотография
Фотографияда кейбір фото және кинокамераларда қолмен фокус қою үшін матовое шыны қолданылады; матовое шынының қарауы камераның артқы жағына орнатылып, линза ең кең диафрагмаға ашылады. Бұл көріністі матовое шыныға төңкерілген күйде проекциялайды. Фотограф осы проекцияланған бейнені пайдаланып фокусқа келтіріп, композиция құрастырады, кейде үлкейтуге арналған шынының (немесе лупаның) көмегімен. Бейнені жақсырақ көру үшін жарықты тоқтату үшін қара мата қолданылады, содан барып, үлкен қара матаның астында басы қалған ескі кездің фотографының бейнесі пайда болды. Матовое шыны сонымен қатар SLR немесе TLR камераның рефлекстік іздеушісінде де қолданылады. Кинокамераларда матовое шыны – роторлық диск жапқышы мен видоискательдің арасында орналасқан, көбінесе алынып тасталатын, мөлдір шыныдан жасалған кішкентай бөлік. Матовое шыны әдетте кадрдың немесе орталық тордың шекараларын, немесе кез келген басқа да маңызды ақпаратты көрсету үшін нақты белгілермен жабдырылады. Матовое шыны айна жапқышы мен видоискательдің арасында орналасқандықтан, ол пленкаға түсетін бейнеге кедерес келтірмейді, сондықтан түсірілген бейнеге жазылмайды, керісінше оператор үшін анықтама ретінде қызмет етеді. Матовое шыны әдетте қажетті көперіс қатынасы үшін кадрлық анықтама ретінде қолданылады. Көптеген фильмдер шар тәрізді линзалармен толық кадрға түсіріледі және кейін проекция кезінде кең экранды көперіс қатынасына дейін маскаланады, сондықтан оператор үшін осы көперіс қатынасының шекараларын көру ғана емес, сонымен қатар камерадағы матовое шынының дұрыс орналасуы да маңызды, белгілер пленкаға түсірілген бейне шекарасын дәл көрсетеді.
In photography, a sheet of ground glass is used for the manual focusing in some still and movie cameras; the ground glass viewer is inserted in the back of the camera, and the lens opened to its widest aperture. This projects the scene on the ground glass upside down. The photographer focuses and composes using this projected image, sometimes with the aid of a magnifying glass (or loupe). In order to see the image better, a dark cloth is used to block out light, whence came the image of the old time photographer with his head stuck under a large black cloth. A ground glass is also used in the reflex finder of an SLR or TLR camera. In motion picture cameras, the ground glass is a small, usually removable piece of transparent glass that sits between the rotary disc shutter and the viewfinder. The ground glass usually contains precise markings to show the camera operator the boundaries of the frame or the center reticle, or any other important information. Because the ground glass is positioned between the mirror shutter and the viewfinder, it does not interfere with the image reaching the film and is therefore not recorded over the final image, but rather serves as a reference for the camera operator. Ground glasses commonly serve as a framing reference for a desired aspect ratio. Because most films shot with spherical lenses are shot full frame and later masked during projection to a more widescreen aspect ratio, it is important not only for the operator to be able to see the boundaries of that aspect ratio, but also for the ground glass to be properly aligned in the camera so that the markings are an exact representation of the boundaries of the image recorded on film.
Жарықтандыру
Жерленген немесе матталған шыны ауа райы мен жылуға төзімді жарық таратушы ретінде кеңінен қолданылады, әсіресе шамдардың шыны қаптамаларында немесе корпустарында, кейде ыстық шамдарда. Оның қызметтеріне жарықтың шағылысуын азайту және шамның қыздыру спираліне тікелей қараудан көздің торының зақымдануын болдырмау кіреді. Бұл шам мен оның жарығын кедерілемей, оның көзге ұнамайтын бөліктерін жасырады, нәтижесінде қатты көлеңкелер тудырмай, жұмсақ жарық береді.
Ground or frosted glass is widely used as a weather and heat proof light diffuser in ambient lighting, namely on glass covers or enclosures for lamp fixtures, and sometimes on incandescent bulbs. Its functions include reducing glare and preventing retinal damage by direct sight of the lamp filament. This hides unsightly details of the lamp and fixture without blocking its light, yielding a softer illumination without giving hard shadows.
Химия
Жерленген шыны беттері химиялық зертханалардың шыны жабдықтарында жиі кездеседі. Шыны колбалар, тығындар, клапандар, шұңғырлар және құбырлар көбінесе дәл пішінде ұнтақталған конус немесе шар тәрізді жұптасқан беттерден тұратын жерленген шыны қосылыстармен біріктіріледі. Колбалар мен сынақ түтікшелерінің қабырғасында көбінесе кішкентай жерленген шыныдан жасалған таңбалау орны болады. (Жерленген шыныға қаламмен жазылған жазу көбінесе инертті, сүртілмейтін және су өткізбейтін, бірақ оңай өшіріледі.)
Ground glass surfaces are often found on the glass equipment of chemical laboratories. Glass flasks, stoppers, valves, funnels, and tubing are often connected together by ground glass joints, matching pairs of conical or spherical surfaces that have been ground to a precise shape. Flasks and test tubes often have a small ground glass label area on the side. (Pencil writing on ground glass is largely inert, rub proof and waterproof, but can be easily erased.)
Техникалық оптика
Оптикалық микроскопқа үлгінің артындағы кеңістікті тегіс жарықтандыру үшін маталданған немесе бүкір шыны диффузері орнатылуы мүмкін. Микроскоптық слайдтардың жиектерін қауіпсіз пайдалану үшін жұмсарту мақсатында олардың бүйірлері жиі ұнтақталады және бұрыштары кестеленеді.
An optical microscope may include a ground or frosted glass diffuser to evenly illuminate the field behind the specimen. Microscope slides are often ground on the sides and beveled on the corners to soften the edges for safer handling.
Абрин
Көптеген ғасырлар бойы халық арасында қалыптасқан сенім бойынша, ұнтақталған шыны (яғни, ұсақ-ұсақ сынықтарға бөлінген шыны) жұтса, адам өледі. Бірақ бұл – миф, себебі ол көбінесе тиімсіз. Гай де Мопассанның "Конфессия" әңгімесі қызғанышпен толған қыздың өзінің үлкен әпкесінің күйеуіне тортқа ұнтақталған шыны салып улануы туралы айтады. Улануға қатысты "ұнтақталған шыны" термині – француз тіліндегі "зерде д'эглис" сөзінің бұрмалануы. Француздар Үндістанда Жакирити немесе Розарий бұршағының (Abrus precatorius) тұқымдарын осылай атаған. Бұл тұқымдарда өте күшті у бар – абрин лектині, оның уыттылығы рициннікінен 30 есе артық. Бұл тұқымдар Үндістанда мал өлтіру үшін, сондай-ақ адам өлтіру үшін қолданылған. Генерал Реджинальд Дайердің адъютанты капитан Ф.С. Бриггс, Жалианвалла Багх трагедиясын зерттеген Хантер комиссиясына куәлік беруге үлкермей, "ұнтақталған шыны" уытынан көз жұмды.
Popular belief for many centuries is that ground up glass (i. e., glass broken into tiny fragments) can kill if swallowed. In fact, this is a myth, as it is largely ineffective. The Guy de Maupassant short story "La Confession" concerns a jealous girl who poisons her older sister's suitor by inserting ground up glass into cake. The term ground glass, as it relates to poisoning, is a corruption of grain d'église, the term given by the French in India to the seeds of the Jaquirity or Rosary Pea plant (Abrus precatorius). The seeds contain the extremely toxic lectin abrin, whose toxicity is over 30times that of ricin. These seeds have been used in India to kill cattle, and in homicides. Captain F. C. Briggs, adjutant to General Reginald Dyer, died of 'powdered glass' poisoning before he could give evidence to the Hunter Commission examining the Jallianwalla Bagh massacre.