Кіріспе

Үнді композиторы

Уша Ханна (туған күні 7 қазан, 1941 жыл) – хинди киносындағы үнді музыка режиссері. Ол Джаддан Бай және Сарасвати Девиден кейін хинди киноиндустриясына енген үшінші әйел музыка режиссері және ерлер басым музыка индустриясындағы ең коммерциялық сәтті музыка режиссерлерінің бірі. Ол "Мане ракха хай мохаббат" ("Шабнам"), "Хум тум сэ джуда хо ке" ("Эк сапайра эк лутайра"), "Гаа диуане джум ке" ("Flat no. 9"), "Чходо кал ки батейн" ("Хум Хиндастани"), "Шаяд мери шаади ка хаял" ("Соутен") және "Ту ис тара се мери заиндиги" ("Аап то айсе на тэ") сияқты әндерімен ең көп танымал. Ол 1960 жылдардан 1980 жылдарға дейін 30 жылдан астам уақыт бойы белсенді болды. "Диль Деке Дехо" (1959) фильмінде музыка директоры ретінде дебют жасағаннан кейін 40 жылдан астам уақыт өткен соң да ол кейбір фильмдер мен телесериалдарға музыка жасай беруде. Ол 1983 жылы шыққан "Соутен" фильміне жазған әндері үшін "Филмфэр" сыйлығына ие болды. Ол режиссер, продюсер, лирик Саван Кумар Такқа үйленген, бірақ кейіннен ажырасып кеткен.

Өмірбаян

Гвалиорда туған, әкесі Манохар Ханна – лирик және әнші, сол кездегі Гвалиор мемлекетінің Су шаруашылығы департаментінде ассистент-инспектор болып жұмыс істеген. 1946 жылы жұмыс ісімен Бомбейге (қазіргі Мумбай) келгенде, ол хинди киноактрисасы Наргис Датттың анасы Жадданбаймен кездейсоқ кездеседі. Оның өтінішімен ол "Жавед Анвар" деген атпен хинди фильмдері үшін ғазалдар жаза бастайды. Гвалиор мемлекетінде айлық жалақысы 250 рупи болған, ал Жадданбай оған өзінің "Nargis Art Productions" фильмі "Ромео Джульетта" үшін жазған 3 ғазалға 800 рупи ұсынады. Танымал композитор О.П. Найяр Уша Ханнаны сол кездегі Үнді киноиндустриясының ықпалды тұлғасы Сашадхар Мукерджиге таныстырады. Ол Мукерджи үшін ән орындағанда, Мукерджи оның әнді өзі жазғанын білген соң, оған бір жыл бойы күніне екі ән жазуды тапсырады. Бірнеше айдан кейін Мукерджи оны 1959 жылғы "Дил Деке Дехо" фильміне композитор ретінде шақырады. Актриса Аша Парехті таныстырған бұл фильм үлкен сәттілікке ие болады, және Мукерджи оны тағы да Аша Парехтің қатысуымен түсірілген "Хум Хиндустани" (1961) фильміне шақырады. Хинди фильмдеріне музыка жаза бастағаннан кейін, Уша Ханна көптеген хит әндер жазғанына қарамастан, өзін музыкалық режиссер ретінде таныту үшін күреседі. Ол жиі Аша Бхослемен, оны "қызым" деп атағанмен және Мохаммед Рафимен бірлесіп жұмыс істейді. Бұл үштік көптеген хит әндер жасайды. Мохаммед Рафи Уша Ханнаның музыкасына орындаған әндердің арасында "Дил Деке Дехо" (1959), "Хавас" (1974), "Саажан Ки Сахели" (1981) және "Аап То Айсе На Тхе" (1980) фильмдерінен әндер бар. Саван Кумар көбінесе Уша Ханна үшін өлеңдер жазады және оның көптеген әндерінің мәтінін жазған. Ол оның музыкасын қойған 11 фильмнің режиссері және продюсері болды. Уша Ханна Саван Кумар Такқа үйленген, бірақ кейіннен олар ажырасып, жақсы қарым-қатынаста болды. Уша Ханна композитор ретінде өте белсенді болды және ол соңғы рет 2003 жылы музыка жазған фильм – бұл оның бұрынғы күйеуі Саван Кумар түсірген және режиссерлік еткен "Дил Пардеси Хо Гая" фильмі. Уша Ханна араб музыкасынан шабыттанатын, оны ұнататын және ешқандай әнді тікелей көшірмегенін, бірақ соған ұқсас әндер жазғанын айтады. Уша Ханна өзі де кейбір әндерді орындаушы әнші ретінде орындаған. Уша Ханнаның көптеген әндері бүгінгі күнге дейін танымал. Ол басқа фильмдерге де музыка жазған: "Шабнам", "Аанк Мичоли", "Саажан Бина Сухаган", "Сотен", "Сажан Ки Сахели", "Аб Кья Хога", "Лал Бунгла", "Дада", "До Хилади", "Хансте Кельте". 1979 жылы К.Дж. Есудас "Дада" фильміндегі "Дил ке тукде тукде" әні үшін "Filmfare" сыйлығын алды. Уша Ханна хинди емес фильмдерге де музыка жазған. "Мудал Манжу" (1969) малаялам фильмі К.Дж. Есудастың "Не Маду Пакару" және С. Жанакидің "Манаса Мани веенаил" әндері сияқты малаялам тіліндегі ең жақсы әндерімен еске алынады. "Агни Нилаву" және "Путхурам Путри Унниярча" – оның басқа малаялам фильмдері. Өнер индустриясында өзін таныту үшін бұрын жұмсаған күш-жігері оған жаңа әншілерге мүмкіндік берудің қаншалықты қиын екенін түсіндірді. Ол сол кезде көп танылмаған әншілерге мүмкіндік берді: Анупама Дешпанде, Панкадж Удас, Хемлата, Мохаммед Азиз, Руп Кумар Ратод, Шабир Кумар және Сону Нигам. Олардың көптегені белгілі әншілерге айналды. Уша Ханна Мумбайда тұрады.