Кіріспе

Несеп шығаруды күшейтуге, бірақ несеппен калийдің жоғалуына және гиперкалиемияға әкелмейтін дәрілер.

Калийді сақтайтын диуретиктер немесе антикалиуреттер – несеппен калийдің жоғалуын тудырмайтын, несеп шығаруды күшейтуге қолданылатын дәрілер. Олар көбінесе гипертония, цирроз және жүрек жеткіліксіздігін емдеуде қосымша терапия ретінде қолданылады. Стеридті альдостерон антагонисттерін біріншілік гипералдостеронизмді емдеу үшін де пайдалануға болады. Спиронолактон, стероидті альдостерон антагонисті, сондай-ақ әйелдердегі шаш өсуінің артық болуы (гирзутизм) және поликистоздық ереуіл синдромынан (ПЭШ) немесе басқа себептерден туындаған безеулерді емдеуде қолданылады.

Әрекет ету механизмі

Әдетте натрий бүйрек нефронының жинақтаушы түтікшелерінде қайта сіңіріледі. Бұл жинақтаушы түтікшелерді астарлап жатқан негізгі жасушалардың люминальды бетінде орналасқан эпителиялық натрий арналары немесе ENaC арқылы жүзеге асады. Реабсорбция кезінде жасушаларға енетін оң зарядталған Na+ электронегативті люминальды ортаны тудырады, бұл алмасу кезінде люменге/зәрге калийдің (K+) секрециялануына себеп болады. Бүйректер төмен қан қысымын анықтағанда, ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесі (РААС) белсендіріледі және соңында альдостерон секрецияланады. Альдостерон альдостерон рецепторларына (минералокортикоидтық рецепторларға) байланысып, қан қысымын арттыру және денедегі сұйықтық жағдайын жақсарту үшін натрийдің қайта сіңірілуін күшейтеді. Натрийдің шамадан тыс қайта сіңірілуі кезінде зәрде К+ жоғалуы артады, бұл гипокалемия деп аталатын клиникалық маңызды төмендеуге әкелуі мүмкін. Натрийді қайта сіңірудің артуы сонымен қатар судың сақталуын да арттырады. Бұл диуретиктер нашар натриуретик болғандықтан, олар қан қысымының клиникалық маңызды өзгеруіне себеп болмайды, сондықтан гипертонияға негізгі терапия ретінде қолданылмайды. Олар калийдің қалыпты деңгейін сақтауға көмектесетін басқа антигипертензивтік препараттармен немесе гипокалемияға әкелетін препараттармен бірге қолданылуы мүмкін. Мысалы, олар жиі ишектік диуретиктерге (әдетте фуросемидке) жүректің жеткіліксіздігіндегі және цирроз кезіндегі асциттегі сұйықтық сақталуын емдеу үшін қосымша ретінде қолданылады. Андроген рецепторларының антагонисті және прогестерон рецепторының агонисті ретіндегі әрекетіне байланысты спиронолактон ерлерде гинекомастия немесе либидоның төмендеуі, ал әйелдерде менструальдік бұзылыстар сияқты қолайсыз әсерлерге әкелуі мүмкін. Спиронолактон сонымен қатар гиперкалемия мен бүйрек жеткіліксіздігін тудырады.