Кіріспе
Израиль жазушысы және саясаткері Йижар Смиланский (27 қыркүйек 1916 – 21 тамыз 2006), S. Yizhar (ס. יִזְהָר) атты қаламдымымен белгілі, ізраилдық жазушы және саясаткер болған. Израиль әдебиетінің ең көрнекті тұлғаларының бірі саналатын ол 1959 жылы көркем әдебиет саласында Израиль сыйлығымен марапатталды. Ол сонымен қатар бірнеше басқа да ұлттық деңгейдегі марапаттарға ие болды. Саяси өмірінде Йижар 1949-1967 жылдар аралығында Мапай партиясынан Кнессет депутаты болып қызмет етті.
Yizhar Smilansky (, 27 September 1916 – 21 August 2006), known by his pen name S. Yizhar (ס. יִזְהָר), was an Israeli writer and politician. Widely regarded as one of the preeminent figures in Israeli literature, he was awarded the Israel Prize in 1959 for fine literature. He was also awarded several other prizes of national distinction. In his political life, Yizhar served in the Knesset under Mapai almost continuously from 1949–1967.
Өмірбаян
Ижар Смиланский Реховот қаласында жазушылар отбасында дүниеге келді. Оның қарындасының күйеуі – израильдік жазушы Моше Смиланский. Оның әкесі Зев Засс Смиленский де жазушы болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін отбасы Тель-Авивке көшіп келді, онда Ижар Балфур мектебінде оқыды. Ол 11 жасқа толғанда отбасы Реховотқа қайтып оралды. Иерусалимдегі Бейт ХаКерем семинариясында білім беру саласында диплом алғаннан кейін Ижар Явниел, Бен-Шемен, Хульда және Реховот қалаларында сабақ берді. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде Израиль қорғаныс күштерінде барлау офицері болып қызмет етті. Ижар 1942 жылы Ноэми Веллманға (немесе Воллманға) үйленді. Олардың үш баласы болды: Исраил (1942 жылы туған), Хила (1944 жылы туған) және Зеев (1954 жылы туған).
Әдеби мансап
1930 жылдардың соңынан 1950 жылдарға дейін Ижхар қысқа повестьтер жариялады, олардың ішінде «Ефрем Альфальфаға оралады», «Негевтің шетінде», «Таудағы орман», «Оқ атылмаған түн», «Кешкі жағалауларға саяхат», «Түн ортасы кортежі», сондай-ақ бірнеше әңгімелер жинағы бар еді. Оның псевдонимін 1938 жылы «Галлеон» әдеби журналында Ижхардың алғашқы повесі «Ефрем Альфальфаға оралады» жарияланғанда, ақын және редактор Ицхак Ламдан берген. Содан бері Ижхар өзінің туындыларын осы псевдониммен қол қоя бастады. 1949 жылы ол «Хирбет Хизе» повесін жариялады, онда 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде Израиль армиясының палестиналық арабтарды ойдан шығарылған ауылдан ығыстыруын суреттеді. Бұл кітап бестселлерге айналып, 1964 жылы Израильдің жоғары мектептерінде оқыту бағдарламасына енгізілді. 1978 жылы режиссер Рам Ловидің «Хирбет Хизе» повесі бойынша қойған спектаклі Израиль теледидарында көрсетілгеннен кейін дау туды. Шапира, Ижхардың повесі ондаған жыл бұрын жарияланғанына қарамастан, Бенни Моррис 1988 жылы «Палестиналық босқындар мәселесінің тууы, 1947–1949» кітабын жариялағанда «өзін Израиль мемлекетінің түпкі күнәсін ашқан адам ретінде» жариялай алғанына өкініш білдірді. 1950 жылдардың соңында оның екі томдық, мыңнан астам беттен тұратын «Циклаг күндері» атты іргелі еңбегі жарық көрді. Бұл туынды еврей прозасына және «соғыс әдебиетіне» қарасты қағидаларды өзгертуге зор ықпал етті. Ижхар халық алдында көрнекті дебатшы ретінде танымал болғанымен, он жылдық үнсіздіктен кейін 1992 жылы «Микдамот» (Дайындықтар) романымен ғана бұзылды. Одан кейін бес жаңа прозалық том, романдар мен әңгімелер жинақтары жарық көрді, олардың ішінде «Цальхавим», «Эцель ха-Ям» («Теңізде»), «Цедадим» («Шеттегілер») және «Малькомия Йефефия» («Сұлу Малькомия») кіретін еді. Оның соңғы туындысы «Гилуи Элияху» («Илияны ашу») 1999 жылы жарық көрді және кейіннен сахнаға қойылды. Бұл пьеса 2001 жылы Израильдің баламалы театрының Акко фестивалінде бірінші жүлдеге ие болды. Ижхар балаларға арналған әңгімелер де жазды, онда ол өзінің жастық шағының маңызды тақырыптарын көтерді, мысалы, Оран мен Анжеде Израильдің цитрус жемістерін өсіруі; «Моше атаның көлігі», оның әйгілі атасы Моше Смиланскийдің бейнесі туралы естеліктер және тағы басқалары.
Академиялық мансап
Ижар Иерусалимдегі Еврей университетінде білім беру профессоры болды. 1986–1987 жылдары ол Гарвард университетінің еврей зерттеулер орталығында қонақ жазушы болып жұмыс істеді. 1990-жылдардың соңына дейін Тель-Авивтегі Левинский колледжінде лекция оқыды.
Саяси мансап
1949 жылы бірінші Кнессетке сайланды және 1955 жылғы сайлауға дейін Кнессет депутаты болып қызмет етті. 1956 жылғы қазан айында Ахарон Беккердің орнына Кнессетке қайта оралды. 1965 жылы Давид Бен-Гурионның жаңа «Рафи» партиясына өтті, бірақ 1967 жылдың 20 ақпанында Кнессеттен кетіп қалды. Содан кейін Бен-Гурионның жаңа Ұлттық тізіміне қосылып, 1969 жылғы сайлау тізімінде символдық 120-шы орын берілді.
Әдеби стилі
Ижардың алғашқы шығармаларына Ури Нисан Гнессин әсер еткен. Оның Израиль геологиясы, геоморфологиясы, климаты және флорасы туралы білімі ландшафт сипаттамаларында және адам мен жер арасындағы байланысқа жасаған баса назарда айқын көрінеді. Ижардың тіл қолдануы ерекше. Ұзын сөйлемдері мен әдеби еврей тілінің және көше жаргонының үйлесімі арқылы ол оқырмандарды кейіпкерлерінің ой-санасының ағынына жеңеді.