Кіріспе

Бұрынғы монастырь, Ресей. Андроников Құтқарушы монастыры (Андро́ников монасты́рь, Спа́со Андро́ников монасты́рь, немесе Андро́ников Нерукотво́рного Спа́са монасты́рь) – Мәскеудегі Яуза өзенінің сол жағалауында орналасқан, Қолмен жасалмаған Құтқарушының қасиетті бейнесіне арналған және Мәскеудегі ең көне (Кремльден тыс) ғимаратты сақтайтын бұрынғы монастырь. Бұл жерде Андрей Рублев атындағы Ескі орыс өнері мұражайы орналасқан, ол осы монастырьдың ең танымал монахының құрметіне аталған.

Мәскеу және императорлық кезең

Монастырь 1357 жылы митрополит Алексис қатты дауылдан аман қалғаны үшін алғыс айту мақсатымен құрылған. Оның алғашқы игумені – Сергий Радонежскийдің шәкірттерінің бірі, әулие Андроник болды. Қазіргі төрт бағаналы Құтқарушы соборы 1420–1427 жылдары салынды. Орта ғасырдың ұлы суретшісі Андрей Рублев өмірінің соңғы жылдарын осы монастырда өткізіп, сонда жерленді. Бұған қоса, монастырь аумағында лайықты жамағат үшін ең ірі жаппай қабірлердің бірі (скудельница, skudelnitsa деп аталады) орналасқан. 14 ғасырдың екінші жартысында Андроников монастырының қабырғаларынан тыс монастырь кварталы пайда болды, ол Мәскеу Кремлінің (1475 ж.) салынуына қажетті кірпіш өндіруді бастады. Андроников монастыры құрылғаннан бастап Мәскеудегі кітап көшіру орталықтарының біріне айналды. Монастырьдың қолжазбалар жинағында грек Максимнің көптеген еңбектері сақталған. 1653 жылдың тамызында архиерей Аввакум осы монастырда тұтқындалды. Андроников монастыры бірнеше рет (1571, 1611, 1812) қарақшылардың шабуылына ұшырады. 1748 және 1812 жылдары мұрағат өртте жойылды. 19 ғасырда монастырь аумағында дінтану семинариясы мен кітапхана орналасқан. 1917 жылы монастырда он жеті монах және бір жаңа келген (жаңаша) болды.

Кеңес дәуірі мен одан кейінгі кезең

1917 жылғы Ресей революциясынан кейін Андроников монастыры жабылды. Чеканың алғашқы жазалау колонияларының бірі (көбінесе, шетел азаматтары үшін) монастырь қабырғалары ішінде орналасты. 1928 жылы кеңес үкіметі Андроников монастырының некрополын жойды, онда Андрей Рублев және Ұлы Солтүстік соғысы мен Отан соғысының сарбаздары жерленген. Бірақ 1947 жылы Андроников монастыры ұлттық ескерткіш деп жарияланды. 1985 жылы монастырь аумағында Андрей Рублев атындағы Ежелгі Ресей мәдениеті мен өнерінің орталық мұражайы ашылды. 1991 жылы Құтқарушы соборы Ресей Православие шіркеуіне қайтарылды. 1993 жылы монастырь аумағында жүргізілген археологиялық қазбалар нәтижесінде ежелгі алтарь және басқа да құнды жәдігерлер табылған.

Ескерткіштер

1930 жылдан бері, коммунистер 14 ғасырдағы "Ормандағы Құтқарушы" соборының қиратылуынан кейін, монастырь соборы Мәскеудегі ең көне сақталған ғимарат ретінде қайтадан қызығушылық тудырды. Оның қазіргі келбеті, нәтижесінде, кейінгі кезеңдерде қосылған барлық элементтерді жоюға тырысқан, даулы советтік қайта жаңартудың (1959–1960 жж.) нәтижесі болып табылады. Қабырғаларында Андрей Рублев және Даниил Чёрный салған фрескалардың іздері ғана көрінеді. Аббаттағы екінші ең көне ескерткіш (1504–1506 жж.) – кең асхана, ол Фацеттер сарайы мен Иосиф Волоцкий монастырындағы асханалардан кейін үшінші үлкен құрылыс болып табылады. Жанындағы барокко стиліндегі шіркеуді Евдокия Лопухина 1694 жылы ұлы, Алексей Царевичтің дүниеге келуіне орай салдырған және Лопухин әулетінің қабірлері орналасқан. Мықты 17 ғасырға тән қабырғалар мен мұнаралар, монастырьдың Мәскеу Кремліне қарайтын шығыс бағыттарын қорғаған кезеңін еске салады. 1795 жылы неоклассикалық сағана мұнарасының құрылысын бастады, ол Мәскеудегі ең биік ғимараттардың бірі болды. Бұл таңғажайып сағана мұнарасы 1929–1932 жылдары бұзылып, кірпіштері жақын жердегі ғимараттарды салуға қайта пайдаланылды.