Кіріспе

Американдық жазушы және сатирик (1925–2019)

Рассел Уэйн Бейкер (14 тамыз 1925 – 21 қаңтар 2019) – американдық журналист, баяндаушы, Пулитцер сыйлығын жеңіп алған сатирикалық пікірлер мен өзіндік сынға толы прозаның авторы, сондай-ақ Пулитцер сыйлығын жеңіп алған «Өсіп келемін» (1983) автобиографиясының авторы. 1962-1998 жылдары «The New York Times» газетінде тілші болды, ал 1993-2004 жылдары PBS «Masterpiece Theatre» телешоуын жүргізді. Forbes Media Guide Five Hundred 1994 жылғы басылымында былай делінген: «Бейкер өзінің ерекше қабілеті арқасында, ауыр, тіпті трагедиялық оқиғалар мен ағымдарды мейірімді юмормен қарастырып, американдық мәдениеттің бір бөлігіне айналды».

Ерте өмір және білім

Вирджиния штатының Лудун округінде дүниеге келген Бейкер, Бенджамин Рекс Бейкер мен Люси Элизабеттің (құрметті есімі Робинсон) ұлы болды. Он бір жасында Бейкер өзін "жай ғана отырған адам" деп есептеп, жазушы болуға шешім қабылдады, себебі ол "жазушылардың ісін тіпті жұмыс деп те атауға болмайды" деп ойлады. Мектепті бітірген соң, 1942 жылы Балтимордағы Джонс Хопкинс университетіне стипендия алып түсті, бір жыл оқығаннан кейін теңіз күштеріне ұшқыш-жаттығушы болып қатысты. 1945 жылы ол қызметтен босап, Джонс Хопкинс университетінде ағылшын тілі бойынша білімін жалғастырып, 1947 жылы бакалавр дипломын алды.

Журналистика

Колледжді бітіргеннен кейін көп ұзамай Бейкер The Baltimore Sun газетінде түнгі полиция тілшісі болып жұмыс істеді, еңбек етіп газеттің 1952 жылы Лондонға тілшісі, ал одан кейін Ақ үйге тілшісі болып жіберілді.

Жазушы

Бейкер он жеті кітап жазды немесе редакциялады. Бейкердің алғашқы Пулитцер сыйлығы оған 1979 жылы «Observer» газетіндегі бағандары үшін, ал екіншісі – 1982 жылы «Growing Up» автобиографиясы үшін берілді; ол өнер мен әдебиет (автобиографиясы үшін) және журналистика (бағандары үшін) салаларында Пулитцер сыйлығын алған алты адамның бірі. 1989 жылы ол автобиографиясының жалғасын, «Жақсы күндер» атты кітабын жазды. Оның басқа еңбектері: «An American in Washington» (1961), «No Cause for Panic» (1964), «Poor Russell's Almanac» (1972), «Looking Back: Heroes, Rascals, and Other Icons of the American Imagination» (2002) және оның бағандарының түрлі антологиялары. Ол «The Norton Book of Light Verse» (1986) және «Russell Baker's Book of American Humor» (1993) антологияларын редакциялады. Бейкер 1979 жылы Рони Кокс бас рөлде ойнаған «Үйге қайта оралу, үйге қайта оралу» музыкалық пьесасының либреттосын жазды, музыкасын Сай Коулман, әнін Барбара Фрид, хореографиясын Онна Уайт, ал режиссурасын Джин Сакс жасады. Коннектикут штатының Стратфорд қаласындағы Америка Шекспир театрында сәтсіз сынақтан өткеннен кейін, қойылым Торонтода жабылды және Бродвейге шыға алмады. «Бұл керемет тәжірибе болды», – деді Бейкер 1994 жылы «Hartford Courant» газетіне берген сұхбатында. «Шын мәнінде қорқынышты, бірақ көңілді. Қойылымның тоқтағанына өкінемін, себебі мен өте жақсы уақыт өткіздім. Бірақ бір рет жеткілікті».

Теледидар жүргізушісі және баяндаушы

1993 жылы Бейкер PBS телехикаясының «Шедеврлік театр» тұрақты жүргізушісі ретінде Алистер Куктің орнын басты. «Бұл тек сөйлейтін бас еді», - деді ол. «Телевизия мен ойлағаннан да қиын. Өзімді көруге шыдамаймын. Мен өзімді ең сүйкімді, әзілге құмар және әдемі жас жігіт деп есептедім, ал мынау шашы қате жақтан бөлінген, тынышсыз қарт кісі». 1995 жылы ол PBS-дегі «Америкалық тәжірибе» бағдарламасы үшін Рик Бернстің «Батысқа жол» деректі фильмін оқыды.