Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Панама президенті Рикардо де ла Эспирелла Торал (5 қыркүйек 1934 ж. туған) – панамалық саясаткер, 1982 жылдың 31 шілдесінен 1984 жылдың 13 ақпанына дейін Панама президенті қызметін атқарған.
President of Panama
Ricardo de la Espriella Toral (born 5 September 1934) is a Panamanian politician who was the President of Panama from 31 July 1982 to 13 February 1984.
Ерте мансап
Рикардо де ла Эспирелла – Стэнфордта білім алған экономист. Эспиелла 1970 жылдан 1978 жылға дейін Панама Ұлттық Банкінің бас директоры қызметін атқарды, ал 1978 жылы вице-президент болды. Бұл кезде барлық билікті өз қолына алған Ұлттық гвардия, қауіпті солшыл деп санайтын президент Аристид Ройоны мерзімі аяқталғанға дейін, яғни 1984 жылға дейін отставкаға кетуге мәжбүр етті. Де ла Эспиелла Ройо отставкаға кеткенге дейін Ұлттық қаржы комиссиясын басқарғандықтан, құзыретті қаржы басқарушысы болғандықтан Ұлттық гвардияның үстемдігіне ешқандай қауіп тудырмады және оларды "биліктегі серіктес" деп атауға асықты. Осылайша, де ла Эспиелла "марионетка" президент болды және Мануэль Нориеганың (Панаманың алғашқы барлау басшысы, содан кейін Рубен Дарио Паредес сайлау кампаниясын бастау үшін осы лауазымнан бас тартқан кезде гвардия командирі) кезінде де солай болды.
Ricardo de la Espriella is a Stanford trained economist. Espriella was the general manager of National Bank of Panama from 1970 to 1978, when he became Vice President in 1978, when the all powerful National Guard pressed then President Aristides Royo, whom they considered to be a dangerous leftist, to resign before his term ended in 1984. Since de la Espriella was head of the National Finance Commission before Royos's resignation. Being a competent financial manager, he posed no threat to the dominant influence of the National Guard, and wasted no time in referring to them as "a partner in power". Thus, de la Espriella was a type of "puppet" president and remained so under Manuel Noriega (Panama's first Chief of Intelligence, and then guard commander when Rubén Darío Paredes resigned that title to start his own electoral campaign).
Төрағалық
Де ла Эспирелла уақытша президент болып ант берген кезде, сол кездегі командир Паредес дереу Панаманың кейбір газеттерін, соның ішінде елдің ар-ожданына айналған La Prensa-ны жабу туралы жарлық шығарды. Паредес белгілі бір қылмыскерлерге газетке шабуыл жасауға бұйрық берді, терезелерді, жазу машиналарын, баспасөз қызметкерінің басын және сәтті емес, қаламаған құрбанды – Орталық Американың Бизнес Әкімшілік Институтының директоры, ол өз мекемесінен баспасөз хабарламасымен келді. Оның костюмі мен галстугі оны "La Prensa" директоры деп қате қабылдады. 1982 жылдың тамызында де ла Эспиелла жаңа кабинет құрды, оған тәуелсіздер мен Либералдық партия мен PRD мүшелері кірді; Ройоның сыртқы істер министрі Хорхе Илюэка жаңа вице-президент болды. Бұл арада полковник Армандо Контрерас 1982 жылдың желтоқсанына дейін Ұлттық гвардия штабының бастығы болды, содан кейін Нориего сол лауазымға ие болды. Елде тек "демократиялық бетперде" болды. Президент Рональд Рейган де ла Эспиеллаға 1983 жылғы 26 шілдеде "Орталық Америкадағы жағдайға" қатысты "рахмет" хат жазды, ол де ла Эспиелладан және Колумбия, Мексика және Венесуэла президенттерінен алған хатқа жауап ретінде, 1983 жылғы 17 шілдеде Канкунда өткен төрттік кездесуге қатысты жазылған. Рейганның "рахмет" хатында "Контадора төртеуі" (олар осылай аталды) орындауы тиіс 4 талап та баяндалды. Де ла Эспиелла көпшілік назарына түсіп, Time журналында, Newsweek және басқа журналдарда жарық көрді, олардың бірі 1983 жылы оның жас, форма киген Мануэль Нориеганың қасында отырған вице-президент Джордж Бушпен бірге суретін басып шығарды. Егер сурет мың сөзден артық болса, де ла Эспиелла тек президент ретінде ғана емес, сонымен қатар "жандашушы" немесе "оқиғаларды түсіндіруші" ретінде де көрінді. Бірақ 1984 жылы жақын достарының айтуынша, де ла Эспиеллаға Ұлттық қорғаныс күштері қысым жасады, ол өзінің кабинетін ресми кандидатты қолдайтындармен толықтыру үшін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. Жарияланым бойынша, ол сайлаудың әділетсіз бұрылуына жол бермеу үшін немесе, көбінесе, жеке қауіп төндірген күштерімен қуылып кетпеу үшін орнынан кетті. Р. М. Костер мен Гильермо Санчестің "Тирандар заманында", 1990, W. W. Norton & Co., N. Y., 302-303 беттерінде (сөзбе-сөз емес): "Де ла Эспиреллаға оның кабинетіне алмастырулар тізімі берілді, бірақ оларды тағайындаудан бас тартты. 13 ақпанда ол отбасымен Чирики провинциясында болды. Нориего оны жедел түрде мемлекеттік кеңеске апару үшін ұшақ жіберді, онда тек ол және полковник Диас Эррера болды. Диас Эррера сөйледі, ал Нориего тыңдады. Неге де ла Эспирелла тағайындамалар жасаған жоқ? "Олар елге жараспады", - деп жауап берді де ла Эспиелла, бұл шындық еді, бірақ ел игілігі Панама басшыларының шешімдерінде он алты жылдан бері ешқандай рөл атқармады, және бұл бұрын де ла Эспирелланы мазаламады. Сондықтан ол өзінің мерзімін қандай да бір қадір-қасиетпен аяқтағысы келді, бірақ ол орындалмады және ол мұны білуі керек еді. "Сіз отбасыңызды ойлаңыз", - деді Эррера, "Олар қайда екенін білесіз бе?"
When de la Espriella took the oath as Interim President, the then Commander Paredes immediately decreed that certain Panamanian newspapers be shut down, including La Prensa, which had become the country's conscience. Paredes ordered certain hoodlums to attack the newspaper, smashing the windows, typewriters, the head of a pressman, and an unfortunate unintended victim – the director of the Central American Institute of Business Administration, who had just come by with a press release from his institution. His suit and tie caused him to be mistaken for the "La Prensa" director. In August 1982, de la Espriella formed a new cabinet that included independents and members of the Liberal Party and the PRD; Jorge Illueca, Royo's foreign minister, became the new vice president. Meanwhile, Colonel Armando Contreras became chief of staff of the National Guard, until December 1982, when Noriega took over that position. The country had only a "democratic façade." President Ronald Reagan wrote de la Espriella a response "thank you" letter on "the situation in Central America", dated 26 July 1983, regarding a letter received by him from de la Espriella and the presidents of Colombia, Mexico and Venezuela, written regarding a meeting held by the four in Cancún on 17 July 1983. Reagan's "thank you" also outlined 4 points the United States expected the "Contadora Four" (as they were called) to follow. De la Espriella remained public and appeared in Time magazine, Newsweek, and other magazines one of which printed a 1983 photo of him sitting next to then Vice President George H. W. Bush who sat alongside a young, uniformed Manuel Noriega. If a picture is worth a thousand words, de la Espriella not only appeared as president, but as a "mediator" or "interpreter of events" whenever Noriega hovered. But by 1984, de la Espriella was pressured by the National Defense Forces, according to close friends, to reorganize his Cabinet to include supporters of an official candidate. Publicity speculated he stepped down in order to keep the election from being unfairly slanted, or most likely, driven out by the Forces under personal threat. In In the Time of Tyrants by R. M. Koster & Guillermo Sanchez, 1990, W. W. Norton & Co., N. Y., pages 302 303 state (not verbatim): " de la Espriella was given a list of replacements for his cabinet, but balked at naming them On 13 February, he was with his family in Chiriquí Province. Noriega sent a plane to bring him to an urgent council of state in the capital, at which only he and Colonel Díaz Herrera were present. Díaz Herrera talked while Noriega looked on. Why hadn't de la Espriella made the appointments? "They weren't good for the country", de la Espriella replied, and that was surely true but sixteen years had passed since the good of the country had mattered a fig in the decisions of the Panamanian leaders, and that hadn't bothered de la Espriella before. So he wanted to end his term with a few scraps of dignity, but that wasn't to be and he should have known it. "You should think of your family", said Herrera "do you know where they are?" "