Кіріспе

Теодор I Корсикалық (25 тамыз 1694 – 11 желтоқсан 1756), туған кезде Фрейхерр Теодор Стефан фон Нейхофф аталған, неміс авантюрисі, қысқа мерзімге Корсиканың королі болған. Теодор – Джованни Паизиеллоның «Il re Teodoro in Venezia» (1784, Вена) операсының кейіпкері және Вольтердің «Кандид» романындағы Венецияның алты патшасының бірі.

Өмірбаян

Теодор фон Нойхофф Кельн қаласында Вестфалиялық дворян Леопольд Вильгельм барон фон Нойхофф цу Пунгельшайдтың (1695 жылы қайтыс болған) және оның әйелі Амели Коллинның ұлы болып дүниеге келді. Франция әміршілігінде білім алған ол, алдымен француз, содан кейін швед әскерінде қызмет етті. Карл XII-нің министрі Георг Генрих фон Гертц Нойхофтың интрига жасау қабілетін байқаған соң, оны Англияға және кардинал Альберонимен келіссөздер жүргізу үшін Испанияға жіберді. Бұл міндетте сәтсіздікке ұшыраған ол Швецияға оралды, сосын Испанияға барды, онда Альберониге, кейін барон Риппердаға қызмет етті, полковник атағын алды және патшайымның күтімшісінің біріне үйленді. Бірақ көп ұзамай әйелінен айырылып, Францияға кетіп, Джон Лоудың қаржылық ісіне және Миссисипи компаниясының өркендеуіне қатысты. Содан кейін ол Португалия, Нидерланды және Италияны аралап, көшпенді өмір сүрді. Генуяда Нойхофф корсикалық көтерілісшілер мен жер аударылғандармен танысып, егер олар оны аралдың патшасы етсе, өз елін генуялықтардың үстемдігінен босата алатынына оларды көндірді. Тунис бегінің көмегімен ол 1736 жылғы наурыз айында Корсикаға әскери көмекпен қонды. Арал тұрғындары оны патша деп сайлап, тәж кигізді. Ол король Теодор I атағын алып, жарлықтар шығарды, рыцарлық орден құрды және геноялықтарға қарсы соғыс ашты, бастапқыда біршама сәттілікке жетті. Бірақ көтерілісшілер арасындағы қақтығыстар олардың жеңілісіне әкелді. Генуялықтар оның басына сыйлық белгілеп, оның қызықты өмірі туралы есеп жариялады, ол 1736 жылғы қарашада Корсиканы шетелден көмек іздеу үшін тастап кетті. Испания мен Неапольден қорғау алу мүмкіндігін зерттегеннен кейін ол Голландияға аттанды, онда Амстердамда қарыз үшін тұтқындалды. Бостандыққа шыққаннан кейін Теодор өзінің жүрегі жақын туысын Корсикаға қару-жарақпен жіберді; ол өзі 1738, 1739 және 1743 жылдары Корсикаға оралды, бірақ генуялық және француз күштерінің біріккен әскері аралды оккупациялауын жалғастырды. Содан кейін ол қайтадан Нидерландыға қашып, Зуфен маңындағы 'т Велде' имениесінде бірнеше жыл тұрды. Сол жерде ол Корсиканың патшасы ретінде билікті қайтару үшін жаңа жоспарлар жасады. 1749 жылы ол Англияға қолдау іздеп келді, бірақ ақырында қарызға батып, 1755 жылға дейін Лондондағы қарызгерлер түрмесінде отырды. Өз борышын мойындау арқылы бостандыққа шығып, Корсика корольдігін кредиторларына берді және 1756 жылы 62 жасында Лондонда қайтыс болғанға дейін Хорас Уолпол мен басқа да достарының қайырымдылығымен өмір сүрді. Теодордың әйелі Каталина Сарсфилд Дэвид Сарсфилдтің қызы, 4-ші виконт Доминик Сарсфилдтің және оның француз әйелі Мари д'Атбойдың кіші інісі болды. Кейде ол Патрик Сарсфилдтің, 1-ші Лукан графының және леди Хонора Берктің қызы деп есептеледі, бірақ ол Сарсфилдтер әулетінің басқа тармағынан шыққан. Теодордың бір қызы болды, ал Капрера князі атанған полковник Фредерик өзінің ұлы екенін мәлімдеді. Фредерик өзінің әкесінің өмірін баяндайтын "Корсика тарихына қызмет ететін естеліктер" және ағылшын тіліндегі аудармасын жазды, екеуі де 1768 жылы Лондонда жарық көрді. 1795 жылы ол Корсиканың Ұлыбритания тажына қосылуы туралы мәліметтермен толықтырылған "Корсика сипаттамасы" атты кеңейтілген басылымын шығарды. Сондай-ақ Фицджеральдтың "Корсика королі Теодор" (Лондон, 1890) еңбегін қараңыз.