Кіріспе
Жоғалған бостандық қонақ үйі немесе Жоғалған бостандық табаны – АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Дэвид Саутердің Нью-Гэмпшир штатының Уир қаласындағы жеріне салыну жоспарланған қонақ үй. Бұл ұсыныс, 2005 жылғы «Кело против Нью-Лондон» Жоғарғы сот шешіміне жауап ретінде жасалды, онда Саутер АҚШ Конституциясының жеке меншік мүлікті жеке экономикалық даму жобалары үшін пайдалануға рұқсат беретін көпшілік шешіміне қосылған болатын. 2006 жылдың 14 наурызында осы жобаны қолдаған референдум үштен бір бөлігімен жеңіліске ұшырады. Бұл референдумды қолдаған екі кандидат қалалық таңдау комиссиясына сайланбады.
The Lost Liberty Hotel or Lost Liberty Inn was a proposed hotel to be built on the site of United States Supreme Court Associate Justice David Souter's properties in Weare, New Hampshire. The proposal was a reaction to the Supreme Court’s Kelo v. New London (2005) decision in which Souter joined the majority ruling that the U. S. Constitution allows the use of eminent domain to condemn privately owned real property for use in private economic development projects. On March 14, 2006, a ballot initiative favoring this project was defeated by almost a three to one margin. Two candidates who had supported the initiative were not elected to the town's Board of Selectmen.
Тарих
Соутер бес судьяның көпшілігімен дауыс берді, «Кело против Нью-Лондон» (2005) шешімінде Сот Конституция жергілікті биліктің жеке меншікті сот арқылы иеліктен шығаруына тыйым салмайды деп шешті, егер бұл жер бастапқы иесіне қарағанда көбірек салық кірісін әкелетін коммерциялық әзірлеушіге берілсе, ал мұндай пайдалану «экономикалық тұрғысынан қиын жағдайға түскен» ауданды дамыту сияқты субъективті түрде анықталған «қоғамдық мақсатқа» қызмет етсе. Әділеттік Джон Пол Стивенс көпшілік пікірін жазды, оған әділеттіктер Энтони Кеннеди, Дэвид Соутер, Рут Бадер Гинзбург және Стивен Брейер қосылды. Әділеттік Сандра Дей О’Коннор басқа пікір білдірді, оған Бас әділеттік Уильям Ренквист, әділеттіктер Антонин Скалия және Кларенс Томас қосылды. Әділеттік Томас жеке пікірін де жазды. 2005 жылдың 27 маусымында Логан Клементс Уир қаласының Соутердің жастық шағының көп бөлігін өткізген және әлі де тұратын жері мен шаруашылығына иелік ету құқығын сот арқылы иеліктен шығаруды ұсынды, мақсаты – мүлікке қонақ үй мен мейрамхана салу. Клементс Уир қаласы қонақ үй мен мейрамханадан түсетін салық кірісі мен экономикалық пайданың Соутердің жеке резиденциясынан артық болатынын мәлімдеді. Клементс қонақ үйді объективистердің, либертариандардың және басқа инвесторлардың инвестициялық капиталымен қаржыландыратынын, сондай-ақ белгілі объективистік және либертариандық топтардың мүшелері тұрақты клиенттер болады деп үміттенедінін айтты. 2005 жылдың 29 маусымында Трэвис Дж. И. Коркоран онлайн-келісім формасын жасады, онда әлеуетті меценаттар қонақ үй салынған жағдайда кемінде бір апта қонақ үйде болуға уәде беретін болды. Сегіз күн ішінде 1000-нан астам тіркелген пайдаланушы келісімге қол қойды, ал 2005 жылдың 29 тамызында келісімнің соңғы мерзіміне дейін барлығы 1418 адам қол қойды. Клементс және оның қызметкерлері, егер жеткілікті қоғамдық қызығушылық пен қаржылық қолдау болса, қонақ үйді салуға олардың ниеттері шын екенін мәлімдеді. «Табиғи құқықтарды қорғау комитеті» деген жергілікті топ, егер халықтың көпшілік дауысымен қабылданса, Соутердің үйі мен жері қонақ үй салу үшін сот арқылы иеліктен шығарылатын шараны ұсынды. Бұл шара қонақ үй жобасын қаржыландыру үшін екі траст құруға мүмкіндік береді, біреуі сот шығындарын жабуға, ал екіншісі Соутердің мүлкі үшін «әділ өтемақы» беру үшін сыйлықтарды жинауға арналған. Клементс бұл ұсынысты Уир қалалық мәжілісінің күн тәртібіне қосуға тырысатынын мәлімдеді, ал тамыздың соңында NPR және ABC оның дауыс беруге қажетті 25 қол жинағанын хабарлады. Клементс жобаны қолдау үшін қаржыландыру және қоғамдық қатынастар жұмыстарын жүргізді. Бастаманы қолдаушылар 2006 жылдың 21 және 22 қаңтарында Уирде митинг өткізді, оған Вашингтон штаты мен Техас сияқты алыс штаттардан келген қолдаушылар қатысты, сондай-ақ 2006 жылдың наурыз айында Уирдің таңдаулы кеңесіне сайлануға ниеттенген қонақ үйді қолдаушы Джошуа Соломонның үміткерлігін де қолдады. Сондай-ақ, қолдаушылар сайлаушылардың есіктерін аралап, дауыс беру бастамасы туралы хабар таратты. Бұл күш-жігер жергілікті, штаттық және ұлттық БАҚ-тың назарына ілікті. 2006 жылдың 4 ақпанында қалалық сайлау процесінің кездесу бөлігіне жиналған сайлаушылар мақаланың мәтінін өзгерту үшін дауыс берді. Жаңа мәтін мемлекеттік заң шығарушы органды жеке меншікті сот арқылы иеліктен шығаруға қарсы болуға шақырды, өйткені кейбіреулер «Кело» шешімі енді мұны рұқсат етеді деп мәлімдеді. Дауыс беру бірауыздан өтті, бірақ кейбір қонақ үй тұжырымын қолдаушылар кейін дауыс беруден көңілі қалғанын айтты. Нью-Гэмпширдің қалалық сайлау жүйесінде осы жылдық жиналысқа қатысатын кез келген қала тұрғыны жарғылық баптарды, тіпті өтінішпен ұсынылғандарды да өзгерте алады. Клементс кейін бұл процедураны демократияға қарсы деп айыптады. 2006 жылдың 14 наурызында сайлауға келген Уир тұрғындары жаңа редакцияланған осы бапты қабылдады. Қонақ үйді қолдаған және «Табиғи құқықтарды қорғау комитетінің» негізін қалаушы мүшелері болған екі кандидат сайлауда жеңіліске ұшырады.
Ерекше түсініктеме
Профессор Рэнди Барнетт, Кelo ісіне қарсы шыққан, Cato институтының заңгері және аға ғылыми қызметкері, бастапқыда бұл ұсынысты қызықты деп тапты, қонақ үйді әжуалы түрде "тамаша қоғамдық мақсат" деп атады, бірақ адамдар оны қабылдағанда, идеяны қабылдамады, былай деді: "Сотқа қарсы кек алудың өзі Kelo шешіміне қайшы келеді, себебі мұнда А-дан В-ге беру көзделеді, яғни бұл жағдайда А-ны жазалау". Профессор Юджин Волок Клементстің әрекеттерін АҚШ Конституциясының Бірінші түзетуімен қорғалған саяси сөз болып бағалады. Алайда ол қонақ үй ұсынысын сынға алды, себебі "үкіметтік органдар мемлекеттік қызметкерлерге қарсы олардың мүлкін тартып алу арқылы кек алуын қаламауымыз керек". Нью-Гэмпшир штатының республикалық өкілі Нил Курк, Kelo ісіне қарсы болғандықтан, қонақ үй жоспарларын "әділеттің поэтикалық жемісі" деп санады, бірақ "Сот судьясы Соутердің мүлкі Нью-Гэмпшир тұрғындарының ақыл-ойымен қорғалады" деген үміт білдірді. Ұлттық саясатты талдау орталығының аға ғылыми қызметкері Стерлинг Бернетт ұсынысты мақұлдау "тамаша әділеттілік" болады деп мәлімдеді, сондай-ақ: "Бұл адамдардың үйлерінің қасиеттілігі енді тек жергілікті саясаткерлердің еркіне бағынышты екенін көрсетеді" деді. "Миссулиан" газетінің редакторлары ұсынысты "ұнатып", "азаматтардың құқықтарын бұзушыларға қарсы тұрудың қызықты болатынын" айтты, бірақ: "Жоғарғы соттың меншік құқығы жөніндегі шешімін оқығаннан кейін, біреудің үйін алу үшін жақсы идея ғана жеткіліксіз" деп атап өтті. Air America радиосының комментаторы Рейчел Мэддоу, Такер Карлсонның MSNBC "Жағдай" бағдарламасында бұл ұсынысты "кереметсіз" жарнамалық трюк деп бағалады. Уэар аймағындағы бір газет Селексмендер кеңесінің Клементс ұсынысын қарауын мақтап, "оларға тиісті рәсімдерден өтпегендіктен, оған әрекет ету мүмкін болмады" деп көрсетті.