Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құлдыққа қатысты діни көзқарастар
Religious views on slavery
Тарихи тұрғыдан алғанда, құлдық діни негізде реттеліп, қолдау көрсетіліп немесе оған қарсылық танылып келген. Яһуди дінінде еврей құлдарына түрлі қараулар мен қорғау шаралары қарастырылған. Олар белгілі бір қорғаумен қамтамасыз етіліп, отбасы мүшесі сияқты қарастырылып, босатуға мүмкіндік берілген. Олар мүлік иесі бола алғанмен, материалдық заттарға да ие болатын. Ертедегі христиан авторлары (құлдыққа қарсы болмаған ассириялық христиандарды қоспағанда) құлдықты институт ретінде қабылдап, құлдар мен бос адамдардың рухани теңдігін сақтаған. Жаңа заманның алғашқы папалық жарлықтары сенбегендерді құлдыққа салуға рұқсат берген, бірақ XV ғасырдан бастап папалар құлдықты айыптаған. Алайда, құлдықты айыптау (мысалы) Англикан шіркеуінің епархиясын Барбадостегі қара құлдардың дінге өтуіне араласудан тоқтатпады, онда құл иесінің құл үстінен құдай берген құқығы басты принциптердің бірі болды. XVIII ғасырда христиандар арасында құлдықты жою қозғалысы қалыптасты, бірақ әртүрлі діни ұйымдар өз мүшелері арасында құлдықты XIX ғасырға дейін тоқтатуға бармады. Құлдыққа түскен сенбегендер кейде христиандыққа айналдырылған, бірақ олардың дәстүрлі сенімдерінің элементтері христиандық нанымымен бірігіп кеткен. Ертедегі ислам мәтіндері құлдарға мейірімділікпен қарауға және құлшылықтан босатуға (құлдарды заңды түрде босатуға) шақырады, сонымен бірге құлдықты институт ретінде мойындап, мұсылман емес адамдарды тұтқынға алуға немесе сатып алуға рұқсат береді. Құлдардан туған балалар да заң бойынша құл деп есептелген.
Historically, slavery has been regulated, supported, or opposed on religious grounds. In Judaism, Hebrew slaves were given a range of treatments and protections. They were to be treated as an extended family with certain protections, and they could be freed. They were property but could also own material goods. Early Christian authors (except for Assyrian Christians who did not believe in slavery) maintained the spiritual equality of slaves and free persons while accepting slavery as an institution. Early modern papal decrees allowed the enslavement of the unbelievers, though popes denounced slavery from the fifteenth century onward. This denouncement of slavery did not discourage (for example) the diocese of the Anglican church from having an indirect involvement with the religious conversion of black slaves in Barbados, in which one of the main principles was the divine right of the master over the slave. In the eighteenth century, the abolition movement took shape among Christians across the globe, but various denominations did not prohibit slavery among their members into the nineteenth century. Enslaved non believers were sometimes converted to Christianity, but elements of their traditional beliefs merged with their Christian beliefs. Early Islamic texts encourage kindness towards slaves and manumission (legally freeing individual slaves), while recognizing slavery as an institution and permitting enslavement of non Muslims imprisoned or bought beyond the borders of Islamic rule. Children born to slaves were also considered legally as slaves.
Киелі кітаптағы құлдық
Хамның қарғысы туралы Жаратылыс кітабындағы әңгіме жиі қанаандықтардың құлдыққа түсуіне түсіндірме берген этиологиялық оқиға ретінде қарастырылады. "Хам" сөзі "ыстық" деген мағына беретін еврей сөзімен өте ұқсас, ол өзінің кеме (қара) деген мағынасы бар египет сөзімен (кем) туыс, және Нил өзені бойындағы құнарлы қара топыраққа сілтеме жасай отырып, Египеттің өзіне қатысты қолданылады. Сондықтан көптеген ғалымдар Хамды Ұлттар тізімінде Египетті бейнелейтін есім ретінде қараса да, тарих бойында Ориген мен Қазыналар үңгірі сияқты көптеген христиандар Хамның барлық қара нәсілділерді бейнелейтінін, оның аты олардың қара терілі екенін көрсететінін айтқан. Сондықтан, Египеттік Александриялық Евтихий мен Иоанн Филопоннан бастап, американдық құлдық жақтаушыларына дейін, құлдықты қолдаушылар осы әңгімені барлық қара нәсілділерді құлдыққа айыптау ретінде түсіндірген. Кейбір христиандар, тіпті Иероним сияқты, қара нәсілділердің жаны олардың денесі сияқты қара болады деген нәсілшілдік пікірді қабылдады. Құлдық ежелгі заманда кең таралған, және оған Тора да рұқсат береді. Киелі кітапта құлдық сөзі еврейше "эвед" деп аударылады. Бірақ "эвед" сөзі "құлдық" деген ағылшын сөзінен гөрі кең мағынаға ие, және кейбір жағдайларда "қызметші" деп аудару дұрыс. Соғыста алынған тұтқындарды құл ету заңды саналды, бірақ ұрлау арқылы емес. Балаларды қарызға құл етуге де болады, бұл кейде сот шешімімен жүзеге асырылды. Хет заңдары мен Хаммурапи кодексі сияқты, Киелі кітапта да құлдарды ұстау шарттарына қатысты ең төменгі талаптар белгіленген. Құлдарды кеңейтілген отбасының бір бөлігі ретінде қарау керек еді; оларға Суккот мерекесін тойлауға рұқсат берілді, израильдік құлдарды ауыр жұмысқа мәжбүрлеуге болмады, ал өздерін кредиторларына құл ретінде сатқан қарыздарға жалданған қызметші сияқты қарау керек еді. Егер қожайын құлға "талаян" заңында қарастырылған жағдайлардың бірінде зиян келтірсе, құлға құлдығынан босату арқылы өтемақы төлеу керек еді; егер құл 24-48 сағат ішінде қайтыс болса, оған кек қайтару керек еді (бұл өлім жазасына қатысты ма, жоқ па, белгісіз). Израильдік құлдар алты жыл қызметтен кейін және/немесе келесі мерейтойда (түсіндірмеге байланысты 49 немесе 50 жылда бір рет) автоматты түрде босатылды, бірақ егер құл израильдікке тиесілі болса және қарыз құлдығында болмаса, соңғысы қолданылмайды. Қызметінің 7-ші жылы автоматты түрде босатылған құлдарға, олардың ішінде әйел құлдар болған немесе болмаған, қоштасу сыйы ретінде мал, астық және шарап берілуі керек еді (мүмкін құл құлағына салған ырымдық тесік арқылы мойнына ілінеді; мұндай бас тартудан кейін адам мәңгі құлдықта қалады (және мерейтойда босатылмайды). Израильдік емес құлдар мәңгі құл болып, мұрагерлік мүлік ретінде қарастырылатын. Жаңа өсиет кітаптарында, соның ішінде Петірдің бірінші хатында, құлдарға Иемізге, адамдарға емес, мойынсұнуға кеңес беріледі. Филемонға арналған хатты құлдықты қолдаушылар да, оны жоюшылар да пайдаланды; хатта Пауыл қашып кеткен құл Онисимді қожайынына қайтарады.
The Genesis narrative about the Curse of Ham has often been held to be an aetiological story, giving a reason for the enslavement of the Canaanites. The word ham is very similar to the Hebrew word for hot, which is cognate with an Egyptian word (kem, which means black) and is used to refer to Egypt itself, in reference to the fertile black soil along the Nile valley. Although many scholars therefore view Ham as an eponym which is used to represent Egypt in the Table of Nations, a number of Christians throughout history, including Origen and the Cave of Treasures, have argued for the alternate proposition that Ham represents all black people, his name symbolising their dark skin colour; pro slavery advocates, from Eutychius of Alexandria and John Philoponus, to American pro slavery apologists, have therefore occasionally interpreted the narrative as a condemnation of all black people to slavery. A few Christians, like Jerome, even took up the racist notion that black people inherently had a soul as black as [their] body. Slavery was customary in antiquity, and it is condoned by the Torah. The Bible uses the Hebrew term ebed to refer to slavery; however, ebed has a much wider meaning than the English term slavery, and in several circumstances it is more accurately translated into English as servant. It was seen as legitimate to enslave captives obtained through warfare, but not through kidnapping. Children could also be sold into debt bondage, which was sometimes ordered by a court of law. As with the Hittite Laws and the Code of Hammurabi, the Bible does set minimum rules for the conditions under which slaves were to be kept. Slaves were to be treated as part of an extended family; they were allowed to celebrate the Sukkot festival, Israelite slaves could not be compelled to work with rigour, and debtors who sold themselves as slaves to their creditors had to be treated the same as a hired servant. If a master harmed a slave in one of the ways covered by the lex talionis, the slave was to be compensated by manumission; if the slave died within 24 to 48 hours, he or she was to be avenged (whether this refers to the death penalty or not is uncertain). Israelite slaves were automatically manumitted after six years of work, and/or at the next Jubilee (occurring either every 49 or every 50 years, depending on interpretation), although the latter would not apply if the slave was owned by an Israelite and wasn't in debt bondage. Slaves released automatically in their 7th year of service, which did not include female slaves, or did, were to be given livestock, grain, and wine, as a parting gift (possibly hung round their necks by the slave gaining a ritual ear piercing; after such renunciation, the individual was enslaved forever (and not released at the Jubilee). Non Israelite slaves were always to be enslaved forever, and treated as inheritable property. In New Testament books, including the First Epistle of Peter, slaves are admonished to obey their masters, as to the Lord, and not to men; and the Epistle to Philemon was used by both pro slavery advocates as well as by abolitionists; in the epistle, Paul returns Onesimus, a fugitive slave, back to his master.
Құлдыққа айналған мәсіхшілік
АҚШ-та христиандық тек құлдыққа қатысты ғана емес, сонымен қатар құлдардың өздерінің христиандық дінін қалай түсінгеніне және амал еткеніне қатысты да көзқарас білдірді. 1941 жылы Мелвилл Херсковицтің жұмысына дейін Африка мәдениетінің барлық элементтерінің Америка Құрама Штаттарына күштеп әкелінген африкалықтардың қорқынышты тәжірибелерінен кейін жойылғанына кеңінен сенеді. Оның маңызды еңбегінен кейін, ғалымдар құл христиандығының Африка және христиан діни дәстүрлерінің ерекше шығармашылықпен араласуынан пайда болғанын анықтады. Құлдар өздерімен бірге түрлі діни дәстүрлерді, оның ішінде тайпалық шаманизм мен исламды әкелді. Сонымен қатар, Африка континентінде тайпалық дәстүрлердің өте әртүрлі болуы мүмкін еді. XVIII ғасырдың басында Оңтүстік штаттарындағы құлдарға христиан дінін таратуға тырысқан англикан миссионерлері көбінесе құлдардың қарсылығымен және иелерінің қолдаусыздығымен бетпе-бет келді. Құлдардың христиан дінін қабылдауына кедергі келтірген маңызды фактор – олардың африкалық ата-бабаларының діни сенімдері мен рәсімдерін сақтауға деген ықыласы болды. Оңтүстікте жұмыс істеген миссионерлер құлдардың көп әйел алу және олар "тілсіздік биі" деп атаған рәсімдер сияқты африкалық әдет-ғұрыптарын сақтап қалғанына наразы болды. Шындығында, Америкада христиан дінін қабылдаған қара нәсілділер де ескі әлемнің дінінен толығымен бас тартқан жоқ. Олар христиандық ықпалды Африканың дәстүрлі діни рәсімдерімен және сенімдерімен біріктіре отырып, синкретизмге түсті. Африкалықтар зұлым рухтарды қорғау үшін алып жүретін бейнеттер сияқты нышандар мен заттар кресттермен араластырылды. Мәсіх Африка дінбасыларына ұқсас емші ретінде түсіндірілді. Жаңа әлемде африкалық руханият пен христиандықтың қосылуы құлдар арасында ерекше жаңа тәжірибелерге әкелді, соның ішінде Гаити және испан Луизианасындағы вуду немесе вудун. Африкалық діни ықпал Солтүстіктегі қара нәсілділер үшін де маңызды болғанымен, Оңтүстікте оның әсері күштірек болды, себебі сол жерде қара нәсілділердің тығыздығы жоғары еді. Дегенмен, көптеген тайпалық дәстүрлерде ортақ белгілер болды. Тайпалық дәстүрлерді түсінудің ең маңызды аспектісі – қасиетті мен дүниеуи арасында ешқандай шекара жоқ деген жалпы сенім болды. Барлық өмір қасиетті және үстіңгі күштер өмірдің барлық жағында және оның мағынасында болды. Көптеген тайпалық дәстүрлер ырымдық ән мен би арқылы туындаған үстіңгі күштердің тәжірибесін атап көрсетті. Дыбыс пен би осы тәжірибелерді барабандар мен ән айту арқылы тудыру үшін жиі қолданылды. Бұл тәжірибелер құдайлықпен толық иелену арқылы жүзеге асырылды, онда адам тек құдайлықпен ғана емес, оның бір бөлігіне айналады. Бұл тәжірибе құлдық кезеңінде африкалық американдық христиандығының маңызды белгісі болды. Христиандық Солтүстік Америкадағы құлдарға баяу келді. Көптеген колониялық құл иелері құлдарды шомылдыру оларды босатуға әкеледі деп қорқып, себебі британдық колониялық билік аясында христиандардың құлдық мәртебесіне қатысты заңдар түсініксіз болды. Тіпті 1706 жылдан кейін, көптеген штаттар шомылдыру құлдың мәртебесін өзгертпейді деп заң шығарғаннан кейін де, құл иелері құлдарды катехизациялаудың экономикалық тұрғыдан тиімді емес екеніне сенді. Құлдар әдетте аптасына бір күн демалысқа шығатын, әдетте жексенбі күні. Олар бұл уақытты өздерінің егіндерін өсіруге, би билеуге және ән айтуға жұмсады (мұндай істерді көптеген дін қызметкерлері демалыс күніне тыйым салған), сондықтан құлдарға діни білім беруге уақыт жеткіліксіз болды. Соғысқа дейінгі кезеңде құл уағыздаушылар – құл немесе бұрынғы құл болған евангелистер – құл христиандығын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Олар ақ нәсілді уағыздаушылардың уағыздаған ізгі хабардан түбегейлі өзгеше ізгі хабарды уағыздады, олар христиандықты құлдардың құлдыққа мойынсұнуын арттыру үшін жиі пайдаланды. Құл уағыздаушылар мойынсұнуға баса назар аудармай, Ескі Келісімге, әсіресе Шығу кітабына көбірек көңіл бөлді. Олар американдық құлдардың жағдайын Киелі кітаптағы еврей құлдардың жағдаймен салыстырып, құлдардың жүрегіне үміт сыйлады. Құл уағыздаушылар африкалық американдықтардың діни ландшафтын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды.
In the United States, Christianity not only held views about slavery but also on how slaves practiced their own form of Christianity. Prior to the work of Melville Herskovits in 1941, it was widely believed that all elements of African culture were destroyed by the horrific experiences of Africans who had been forced to come to the United States of America. Since his groundbreaking work, scholarship has found that Slave Christianity existed as an extraordinarily creative patchwork of African and Christian religious traditions. The slaves brought a wide variety of religious traditions with them including tribal shamanism and Islam. Beyond that, tribal traditions could vary to a high degree across the African continent. During the early eighteenth century, Anglican missionaries who attempted to bring Christianity to slaves in the Southern colonies often found themselves butting up against uncooperative masters and resistant slaves. An unquestionable obstacle to the acceptance of Christianity among slaves was their desire to continue to adhere to the religious beliefs and rituals of their African ancestors as much as possible. Missionaries who worked in the South were especially displeased with the slaves' retention of African practices such as polygamy and what they called idolatrous dancing. In fact, even black people who embraced Christianity in America did not completely abandon the religion of the Old World. Instead, they engaged in syncretism, blending Christian influences with traditional African rites and beliefs. Symbols and objects, such as crosses, were conflated with charms which were carried by Africans in order to ward off evil spirits. Christ was interpreted as a healer who was similar to the priests of Africa. In the New World, fusions of African spirituality and Christianity led to distinctly new practices within slave populations, including voodoo or vodun in Haiti and Spanish Louisiana. Although African religious influences were also important among Northern black people, the exposure to Old World religions was more intense in the South, where the density of the black population was higher. There were, however, some commonalities across the majority of tribal traditions. Perhaps the primary understanding of tribal traditions was the commonly held belief that there was no separation of the sacred and the secular. All life was sacred and the supernatural was present in every facet and focus of life. Most tribal traditions highlighted this experience of the supernatural in ecstatic experiences of the supernatural which were brought on by ritual song and dance. Repetitious music and dancing were often used to bring on these experiences through the use of drums and chanting. These experiences were realized in the "possession" of a worshipper in which one is not only taken over by the divine but actually becomes one with the divine. This practice was a major mark of African American Christianity during the slavery period. Christianity came to the slaves of North America more slowly. Many colonial slaveholders feared that baptizing slaves would lead to emancipation because of vague laws that concerned the slave status of Christians under British colonial rule. Even after 1706, by which time many states had passed laws that stated that baptism would not alter a slave's status, slaveholders continued to believe that the catechization of slaves wouldn't be a wise economic choice. Slaves usually had one day off each week, usually Sunday. They used that time to grow their own crops, dance and sing (doing such things on the Sabbath was frowned upon by most preachers), so there was little time for slaves to receive religious instruction. During the antebellum period, slave preachers — enslaved or formerly enslaved evangelists — became instrumental in shaping slave Christianity. They preached a gospel that was radically different from the gospel that was preached by white preachers, who often used Christianity in an attempt to make slaves more complacent with their enslaved status. Instead of focusing on obedience, slave preachers placed a greater emphasis on the Old Testament, especially on the Book of Exodus. They likened the plight of the American slaves to the plight of the enslaved Hebrews of the Bible, instilling hope into the hearts of those who were enslaved. Slave preachers were instrumental in shaping the religious landscape of African Americans for decades to come.
Ислам діні
Бернард Льюистің айтуынша, құлдық Ислам тарихының басынан бері бір бөлігі болған. Льюис Құранның Ескі және Жаңа Келісімдер сияқты "құлдықтың бар екенін қабылдайтынын" айтады. Мұхаммед пен оның серіктерінің құлдары болған, ал кейбіреулері жаулап алу арқылы құлдарға ие болған. Исламның алғашқы кезеңдерінде классикалық құлдыққа тыйым салынбаған, бірақ (Ислам) кейін құлдарды босатуға ынталандырған. Құранның әртүрлі аяттарында құлдар "мойындар" (рақаба) немесе "оң қолыңыздың иелері" (ма малакат айманукум) деп аталады. Мысалы, Құран 4:3: "Егер сіздер жетімдермен әділдікпен қарым-қатынас жасай алмайтындарыңызды сезінсеңіздер, онда сіздерге ұнаған әйелдерден екі, үш немесе төртке дейін үйленуге рұхсат етіледі. Егер сіздер олармен әділдікпен қарым-қатынас жасай алмайтындарыңызды сезінсеңіздер, онда біреуіне ғана үйленуге болады немесе оң қолыңыздың иелерінен (құлдан) үйленуге болады, бұл сіздерге әділдіксіздік жасаудан сақтану үшін қолайлырақ болады". Құран 16:71: "Аллаһтың кейбіреулеріңе берген ырызығы басқаларына қарағанда кеңірек. Олар осы ырызықтарын оң қолындағыларға (құлдарға) теңдік үшін қайтармайды. Олар Алланың нығметтерін жоққа шығара ма?" Құран еркін адам мен құлдың рухани құндылығын бірдей деп санайды, ал сенімді құл сенімсіз еркін адамнан жоғары тұрады. Құлдарды босату Құранда ізгі амал ретінде қарастырылады және қайырымдылық немесе күнәлерді өтеу ретінде ұсынылады. Фору Джаханбахш былай дейді: "Құлдың рухани құндылығы еркін адаммен бірдей болғанымен, дүниелік мәселелерде құл еркін адаммен тең емес және төмен мәртебеде болған". Құранда және оның көптеген түсіндірушілерінде, дейді Эннажи, еркін мұсылмандар мен құлдардың арасындағы негізгі айырмашылық бар, бұл оның әлеуметтік құрылымының негізгі бөлігі, сенушілер мен сенбеушілердің болуымен енгізілген өтелмейтін екіұштылық. Мұхаммедке немесе оның сахабаларына қатысты хадистерде құлдарға мейірімділікпен қарауға шақыратын көптеген хабарлар бар. Шоуки Эль Хамель Құранның құлдықты біртіндеп жоюды ұсынатынын және кейбір хадистердің осы хабарға сәйкес келетінін, ал басқалары оған қайшы келетінін айтады. Дрор Зейвидің айтуынша, Исламның алғашқы догмалары адамның құлдық жағдайын жақсартуға бағытталған. Бұл заң исламдық қоғамның еркін мүшелерін құлдыққа салуға тыйым салады, соның ішінде исламдық билік астында тұратын мұсылман емес адамдарды (дхиммилерді) де. Ислам сондай-ақ тұтқындалған мұсылман емес құлдарды, ислам мемлекетінен тыс жерлерден сатып алынған құлдарды, сондай-ақ құлдардан туған ұлдар мен қыздарды құл ретінде қарастырды. Ислам заңы бойынша құл мен еркін адам бірдей қылмыс жасағанда бірдей жазаға тартылмайды. Мысалы, дәстүрлі сунниттік заңдар, ханафи заңын қоспағанда, құлды өлтірген еркін адамды өлім жазасына кесуге қарсы. Құл қылмыс жасаса, ол еркін адаммен бірдей жазаны, жазаның жартысын алады, немесе қожайыны қылмысқа байланысты залалды төлеуге жауапты болуы мүмкін. Зейвидің айтуынша, Ислам қожайынның құлдың еңбегіне ие екенін, құлдың қожайынының меншігі болып саналатынын, оны қалағанша сатып немесе алуға болатынын және қожайынның әйел құлдың жыныстық бағынуына құқығы бар екенін қарастырған. Кесия Алидің айтуынша, ертедегі ислам қоғамдарында "өмір мен заң құлдармен және құлдықпен толысқан". Соғыс, вассал мемлекеттерден алым-салық, сатып алу және ата-анасының құлдығын мұра еткен балалар Исламдағы құлдардың көзі болды. Пауль Лавджойдың айтуынша, исламда "жаңа құлдардың мүшрік болуын талап ететін діни талап және құлдар санын сақтау үшін импортты жалғастыру қажеттілігі Африканы ислам әлемі үшін құлдардың маңызды көзіне айналдырды". Лавджой ислам дінін жаулап алғаннан кейін мүшріктерді құлдыққа түсіру, содан кейін оларды ислам дінін қабылдауға шақыру және оларды босату арқылы ислам дінінің өсуіне көмектескенін айтады. Мұхаммед Энаджидің айтуынша, қожайынның иелігі оған "құлын жазалауға" құқық берген. Ислам дінінде құл ана мен құл әкеден туған бала құлдыққа ие болады. Ал егер бала құл анадан және оның қожайынынан туса, онда ол бала босатылады. Неке кезінде құлдар мүлік ретінде (қалыңмал) берілуі мүмкін. Бұл мәтін мұсылман еркектерін құл әйелдерді жыныстық қатынасқа қатысуға (көңілдес) немесе үйленуге шақырады. Льюис ислам заңына сәйкес, "азаматтық мәселелерде" құл "ешқандай заңдық күші мен құқығы жоқ мүлік" болған, дейді. Құл мүлікке ие бола алмайды, мұрагер бола алмайды немесе келісімшарт жасаса алмайды. Алайда, грек және рим құлдарына қарағанда оның құқықтары жақсырақ болған. Чираг Алидің айтуынша, ертедегі мұсылмандар Құранды "көп әйел алу, еріксіз ажырасу, құлдық, көңілдес және діни соғыстарға" рұхсат бергендей түсіндірген, және ол Құранның осылардың бәріне қарсы екенін айтады. Рон Шахам және басқа да ғалымдардың айтуынша, шариаттағы әртүрлі заң жүйелері, мысалы, Малики, Ханафи, Шафиғи, Ханбали және басқалары құлдарға қатысты ислам заңын түсіндіруде өзгешеліктер бар. Құлдар мұсылман армияларында көптеп кездесетін. Сұлтан мен халифалардың құл армияларын ислам империяларындағы орта ғасырлық соғыс майдандарында қолданған, Африка және басқа жерлерде исламның кеңеюіне маңызды рөл атқарған. Дрор Зейвидің айтуынша, Осман империясы сияқты ислам мемлекеттеріндегі құлдардың құлдығы 20 ғасырдың басына дейін жалғасқан. Исламдық пуритандық көзқарас Ла Маддаременттің мұсылман құлдығына қатысты саясатын ынталандырған. Құлдарды босатудан басқа, Ла Маддаремент бұттарды жойған және Исламның үйретулеріне қайшы келетін дәстүрлі ата-бабалық сенімдерді тыйым салған. Оның пуритандық әрекеттері халықтың, аристократтардың, көрші мемлекеттердің тіпті оның өзінің анасы Ву Тенрисолоренг Дату Патироның қарсылығына тап болды. Гова сұлтандығының Бонеге шабуылы оны тұтқынға алып, тақтан түсірді.
According to Bernard Lewis, slavery has been a part of Islam's history from its beginning. The Quran like the Old and the New Testaments, states Lewis, "assumes the existence of slavery". Muhammad and his Companions owned slaves, and some of them acquired slaves through conquests. During the beginings of Islam, Classic slavery wasn't forbidden , but the latter (Islam) encourages the emancipation of slaves. In various verses, Quran refers to slaves as "necks" (raqabah) or "those whom your right hand possesses" (Ma malakat aymanukum). refn|group=note|For example, Quran 4.3: "If ye fear that ye shall not be able to deal justly with the orphans, Marry women of your choice, Two or three or four; but if ye fear that ye shall not be able to deal justly (with them), then only one, or (a captive) that your right hands possess, that will be more suitable, to prevent you from doing injustice". Quran 16.71: "Allah has bestowed His gifts of sustenance more freely on some of you than on others: those more favoured are not going to throw back their gifts to those whom their right hands possess, so as to be equal in that respect. Will they then deny the favours of Allah?" The Quran assigns the same spiritual value to a slave as to a free man, and a believing slave is regarded as superior to a free pagan or idolator. The manumission of slaves is regarded as a meritorious act in the Quran, and is recommended either as an act of charity or as expiation for sins. While the spiritual value of a slave was the same as the freeman, states Forough Jahanbakhsh, in regards to earthly matters, a slave was not an equal to the freeman and relegated to an inferior status. In the Quran and for its many commentators, states Ennaji, there is a fundamental distinction between free Muslims and slaves, a basic constituent of its social organization, an irreparable dichotomy introduced by the existence of believers and infidels. The corpus of hadith attributed to Muhammad or his Companions contains a large store of reports enjoining kindness toward slaves. Chouki El Hamel has argued that the Quran recommends gradual abolition of slavery, and that some hadith are consistent with that message while others contradict it. According to Dror Ze'evi, early Islamic dogma set out to improve conditions of human bondage. It forbade enslavement of free members of Islamic society, including non Muslims (dhimmis) residing under Islamic rule. Islam also allowed the acquisition of lawful non Muslim slaves who were imprisoned, slaves purchased from lands outside the Islamic state, as well as considered the boys or girls born to slaves as slaves. Islamic law treats a free man and a slave unequally in sentencing for an equivalent crime. For example, traditional Sunni jurisprudence, with the exception of Hanafi law, objects to putting a free man to death for killing a slave. A slave who commits a crime may receive the same punishment as a free man, a punishment half as severe, or the master may be responsible for paying the damages, depending on the crime. According to Ze'evi, Islam considered the master to own the slave's labor, a slave to be his master's property to be sold or bought at will, and that the master was entitled to women slave's sexual submission. In the early Islamic communities, according to Kecia Ali, "both life and law were saturated with slaves and slavery". War, tribute from vassal states, purchase and children who inherited their parent's slavery were the sources of slaves in Islam. In Islam, according to Paul Lovejoy, "the religious requirement that new slaves be pagans and need for continued imports to maintain slave population made Africa an important source of slaves for the Islamic world." Slavery of non Muslims, followed by the structured process of converting them to Islam then encouraging the freeing of the converted slave, states Lovejoy helped the growth of Islam after its conquests. According to Mohammed Ennaji, the ownership gave the master a right "to punish one's slave". In Islam, a child inherited slavery if he or she was born to a slave mother and slave father. However, if the child was born to a slave mother and her owner master, then the child was free. Slaves could be given as property (dower) during marriage. The text encourages Muslim men to take slave women as sexual partners (concubines), or marry them. Under Islamic law, in "what might be called civil matters", a slave was "a chattel with no legal powers or rights whatsoever", states Lewis. A slave could not own or inherit property or enter into a contract. However, he was better off in terms of rights than Greek or Roman slaves. According to Chirag Ali, the early Muslims misinterpreted the Quran as sanctioning "polygamy, arbitrary divorce, slavery, concubinage and religious wars", and he states that the Quranic injunctions are against all this. According to Ron Shaham and other scholars, the various jurisprudence systems on Sharia such as Maliki, Hanafi, Shafi'i, Hanbali and others differ in their interpretation of the Islamic law on slaves. Slaves were particularly numerous in Muslim armies. Slave armies were deployed by Sultans and Caliphs at various medieval era war fronts across the Islamic Empires, playing an important role in the expansion of Islam in Africa and elsewhere. Slavery of men and women in Islamic states such as the Ottoman Empire, states Ze'evi, continued through the early twentieth century. Islamic Puritanism was allegedly the motivation behind La Maddaremeng's policy towards the Muslim slavery. Apart from freeing slaves, La Maddaremeng also destroyed Idols and prohibited traditional ancestral beliefs that contradicted the teaching of Islam. His puritanical activities faced opposition coming from the people, the aristocrats, the neighboring kings, and even his own mother, We Tenrisoloreng Datu Pattiro. The Invasion of Bone by The Gowa Sultanate led him into his capture and deposition.
Бахаи діні
Бахаи дінінің негізін қалаушы Бахаулла 1868-1872 жылдар аралығында Оның Әміршалығына жазған хатында Виктория патшаны құл саудасын жойғаны үшін мақтаған. Бахаулла 1873 жыл шамасында жазылған «Киtab-и Акдас» кітабында да құлдықты тыйым салады. Бахаилер бұл кітапты Бахаулланың ашқан ең қасиетті кітабы деп санайды, онда: «Ер неке әйел болсын, құл саудасы жасауға тыйым салынады» делінген. Баб пен Бахаулланың екеуі де «Киtab-и Акдас» жазылғанға дейін Африкалық текті құлдарға ие болған. Баб бірнеше құл сатып алса, Бахаулла оларды мұраға алып, азат еткен. Бахаулла 1874 жылы құлдықты ресми түрде айыптаған. ХХІ ғасырғы зерттеулер көрсеткендей, Баб өзін өсіргендерінің құлының біреуін атап, оны өз әкесімен салыстырған. Бахаулланың құлын азат етуін түсіндіретін және архивтерде жақында табылған басқа да құжаттар бойынша жұмыс жалғастырылуда, себебі барлық адамдар Құдайдың құлы болғандықтан, ешкімнің ешкімге меншік болуы мүмкін емес, ол былай дейді: «Ендеше, бұл құл қалай басқа адамға меншік деп талап етуге болады? Әсте жоқ».
Bahá'u'lláh, founder of the Baháʼí Faith, commended Queen Victoria for abolishing the slave trade in a letter written to Her Majesty between 1868 and 1872. Bahá'u'lláh also forbids slavery in the Kitáb i Aqdas written around 1873 considered by Baháʼís to be the holiest book revealed by Bahá'u'lláh in which he states, "It is forbidden you to trade in slaves, be they men or women." Both the Báb and Bahá'u'lláh owned slaves of African descent before the writing of the Kitab i Aqdas. While the Báb purchased several slaves, Bahá'u'lláh acquired his through inheritance and freed them. Bahá'u'lláh officially condemned slavery in 1874. Twenty first century scholarship has found that the Báb credited one of the slaves of his elders as having raised him and compares him favorably with his own father. Work has continued on other recent finds in archives such as a very early document of Bahá'u'lláh's explaining his emancipating his slave because as all humans are symbolically slaves of God none can be owned by another saying "How, then, can this thrall claim for himself ownership of any other human being? Nay, ."
Веда дәуірі
Ведалардағы "даса" (даса) термині шартты түрде "құл" деп аударылады. Дегенмен, бұл терминнің мағынасы уақыт өте келе өзгеріп отырды. Мысалы, Р. С. Шарма 1958 жылғы кітабында Ригведада құл деген мағынаны білдіретін жалғыз сөз – даса екенін, ал осы мағынадағы қолданылуы Ригведаның кейінгі төрт шумағында кездеседі дейді. Ригведадағы даса термині сондай-ақ қызметші немесе жау деп те аударылған, ал бұл терминнің нақты кім екені әлі күнге дейін түсініксіз және ғалымдар арасында даулы мәселе болып қалып отыр. Р. С. Шарманың айтуынша, даси сөзі Ригведа мен Атхарваведада кездеседі және ол "қызметші әйелдердің шағын құл тобын" көрсетеді. Оның пікірінше, Веда дәуіріндегі құлдық көбінесе үй шаруасында жұмыс істейтін әйелдерге қатысты болған. Ол даси сөзін Веда дәуіріндегі Упанишадаларда "қызметші" деп аударады. Ведалық мәтіндерде ер құлдар туралы сирек айтылады. Даса сөзі индуистік шрути мәтіндерінің – Айтарея және Гопата Брахманаларында кездеседі, бірақ құл мағынасында емес.
The term "dasa" (dāsa) in the Vedas is loosely translated as "slave." However, the meaning of the term varied over time. R. S. Sharma, in his 1958 book, for example, states that the only word which could possibly mean slave in Rigveda is dāsa, and this sense of use is traceable to four later verses in Rigveda. The term dāsa in the Rigveda, has been also been translated as a servant or enemy, and the identity of this term remains unclear and disputed among scholars. The word dāsi is found in Rigveda and Atharvaveda, states R. S. Sharma, which he states represented "a small servile class of women slaves". Slavery in the Vedic period, according to him, was mostly confined to women employed as domestic workers. He translates dāsi in a Vedic era Upanishad as "maid servant". Male slaves are rarely mentioned in the Vedic texts. The word dāsa occurs in the Hindu Sruti texts Aitareya and Gopatha Brahmanas, but not in the sense of a slave.
Классикалық индуизм
Веда дәуірінің соңына (б.з.д. 600 ж.) жақындағанда, варналардың жаңа жүйесі пайда болды, онда бұрынғы дасалардың орнын шудралар деп аталатын адамдар басты. Шудралардың бір бөлігі егістік жерлерде жұмыс істейтін жұмысшы күш ретінде жұмыс жасады, тіпті оларға дәл сондай мәжбүрлеу мен жек көру көрсетілмесе де, "Спартаның гелоттары" сияқты. Дәсә термині енді мұндай құлдарды белгілеу үшін қолданылатын болды. Құлдық қарыз, ата-ананың немесе өзінің (аштық салдарынан) сатуы, сот шешімі немесе қорқыныштан туындады. Бұл кез келген варнадан шыққан адамға орын беруі мүмкін болғанымен, шудралардың құлдыққа түсу ықтималдығы жоғары еді. Смритилерде құлдардың жіктелуі келтірілген, ал құлдар тегі, кемістіктері және босату ережелері бойынша ерекшеленді. Индуистік Смритилер құлдықты сынап бағалайды. Құлдар жермен бірге сыйлық ретінде берілуі мүмкін, бұл Ашвалаяна және Катьяяна Шраутасутраларында діни тұрғысынан сынға ұшырады. Көптеген Дхармашастралар бойынша, құлдықтан босату – ізгі амал. Артышастра авторы Каутилья құлдықты артта қалу белгісі деп есептеді, құлдарға мүлік құқығын берді, тұқым қуалайтын құлдықты жойды, балаларды құл ретінде сатуға және кепілге беруге тыйым салды. Артышастрада шұдыр егіншілерін жаңа ауылдарға қоныстандыру, оларға жер, астық, мал және ақша беру нормалары белгіленген. Сондай-ақ, арийлер құлдыққа түсе алмайтыны және шудраның сатылуы немесе кепілге берілуі, егер ол құл болып тумаса, жазаланатыны айтылған. Агни Пуранада тұтқындарды құлдыққа салуға тыйым салынған. Апастхамба сүресі құлдарды босату жолдары туралы баяндайды. Біздің заманымыздың алғашқы ғасырларынан бастау алған Бхакти қозғалыстары бір құдайға жеке құлшылық етуге шақырып, барлық топтан келген мүшелерді қабылдады, осылайша құлдықты жанама түрде сынады.
Towards the end of the Vedic period (600 BCE), a new system of varnas had appeared, with people called shudras replacing the erstwhile dasas. Some of the shudras were employed as labouring masses on farm land, much like "helots of Sparta", even though they were not treated with the same degree of coercion and contempt. The term dasa was now employed to designate such enslaved people. Slavery arose out of debt, sale by parents or oneself (due to famines), judicial decree or fear. While this could happen to a person of any varna, shudras were much more likely to be reduced to slavery. The Smriti contain classifications of slaves, and the slaves were differentiated by origin and different disabilities and rules for manumission applied. Hindu Smritis are critical of slavery. Slaves could be given away as gifts along with the land, which came in for criticism from the religious texts Āśvalāyana and Kātyāyana Śrautasūtras. According to many Dharmasastras, release from slavery is an act of piety. Slavery was considered as a sign of backwardness by the Arthashastra author Kauṭilya, who provided slaves the right to property and abolished hereditary slavery, prohibited the sale and pledge of children as slaves. The Arthashastra laid down norms for the State to resettle shudra cultivators into new villages and providing them with land, grain, cattle and money. It also stated that aryas could not be subject to slavery and that the selling or mortgaging of a shudra was punishable unless he was a born slave. The Agni Purana forbids enslavement of prisoners. The Apasthamba sutra discusses the emancipation of slaves. Bhakti movements from the early centuries of common era, encouraged personal devotion to one divine being. They welcomed members from all backgrounds, and thus criticizing slavery by implication.
Британдық радж
Шығыс Үндістан компаниясы бақылауындағы Оңтүстік Азия аймақтарында, Манушмрити деп аталатын Дхармашастраның нұсқасы, атап айтқанда Манушмритидің 8.415-ші өлеңінің түсіндірмесі, индуистік қауымдастықтардағы тәжірибені реттеу үшін, кейіннен "индуистік заң" деп белгілі болған арқылы пайдаланылды.
In the territories controlled by the East India Company, in South Asia, an adaptation of a Dharmaśāstra named Manusmriti, and specifically an interpretation of verse 8.415 of the Manusmriti, was used to regulate the practice in Hindu communities, via what became known as the Hindu law.
Буддизм
Скотт Левидің айтуынша, құлдық ежелгі Үндістанда болған және ол «Будданың өмір сүру кезеңіне дейін, тіпті Веда дәуірінде де кеңінен таралған» қалыптасқан институт болған. Сондықтан, құлдық тақырыбы мен құлдар туралы айтылымдарды буддалық тарихтан және мәтіндерден табуға болады. Буддизмнің негізін қалаушы Гаутама Будданың пікірінше, оның ізбасарлары – үй иелері мен монахтар құл саудасына қатыспауға кеңес алған: «Уа, монахтар! Монах емес үй иесі бес сауданы істемеуі керек: қару-жарақ саудасы, жан саудасы, ет саудасы, мас күйін тудыратын нәрселер саудасы, у саудасы.» (Анггутара Никая V.177) Мартин Батчелор аударған.
Slavery existed in ancient India and, according to Scott Levi, it was likely an established institution that was "widespread by the lifetime of the Buddha and perhaps even as far back as the Vedic period." The topic of slavery and mention of slaves, therefore, can be found in Buddhist history and texts. From a Buddhist perspective, according to Gautama Buddha, the founder of Buddhism, the laity and monastics of his following were advised to not partake in the slave trade:
These five trades, O monks, should not be taken up by a lay follower: trading with weapons, trading in living beings, trading in meat, trading in intoxicants, trading in poison. |Anguttara Nikaya V.177|Translated by Martine Batchelor
Пали тіліндегі буддалық мәтіндерде Дэвидс пен Стеде 1925 жылы «Амая дасаны» – «туғаннан құл», «Кила дасаны» – «сатып алынған құл», ал «Амата дасаны» – «Аматаны (санскрит: Амрита, өлместіктің нектары) немесе Ниббананы көретін адам» деп аударған. Дегенмен, ежелгі мәтіндерде «даса» сөзі «қызметші» мағынасын да білдіруі мүмкін. «Дасаға» қатысты сөздер ерте буддалық мәтіндерде кездеседі, мысалы, «dāso na pabbājetabbo», оны Дэвидс пен Стеде «құл монах бола алмайды» деп аударған. Буддист монахы болуға қатысты бұл шектеу Виная Питакam i.93, Дигха Никая, Маджхима Никая, Тибеттік Бхикшукармавакья және Упасампададжнаптиде кездеседі. Шопеннің айтуынша, «дасаны» құл деп аударуға қатысты ғалымдар арасында пікір таласы бар. «Даса» және «дасю» терминдері Веда және басқа да ежелгі үнді әдебиеттерінде «қызметші» немесе «құл» деп түсіндірілген, бірақ басқалары мұндай түсіндірмеге қарсы шыққан. Ригведадағы «даса» термині кейде «жау» деп аударылған, бірақ жалпы алғанда бұл терминнің нақты мағынасы белгісіз және ғалымдар арасында даулы мәселе болып қала береді. Р.С. Шарманың мәліметінше, пали тіліндегі ерте буддалық мәтіндерде «даса» және «каммакаралар» туралы айтылады, олар қарыздарын төлей алмаған адамдардың құлдыққа түскенін көрсетеді, ал буддизм қарыздар мен құлдардың монастырьларға қабылдануына рұқсат бермеген. Б.з.д. 3 ғасырдағы Ашока жарлықтарында құлдарға (грекше: italic=set) және жалдамалы жұмысшыларға (грекше: italic=set) қатысты міндеттемелер көрсетілген, ал кейін Маурья империясы ішінде құл саудасына тыйым салынды. Ортағасырлық будда мемлекеттері құлдықты жергілікті дәстүрлі тәжірибелермен және Ведалық Манусмрити туындыларымен біріктіріп, заңдастырған. Бірма мен Солтүстік-Батыс Үндістанды қамтитын мемлекеттер үшін жазылған дхаммататтар (заңдық трактаттар) сериясы Вэреру Дхаммататтада көрсетілген құлдықтың 14 түрін сақтаған, ал Бутандағы құлдық жиырмасыншы ғасырдың ортасына дейін Тибет буддизмінің Ца Йиг Ченмо жергілікті туындысымен реттелген.
In Pali language Buddhist texts, Amaya dasa has been translated by Davids and Stede in 1925, as a "slave by birth", Kila dasa translated as a "bought slave", and Amata dasa as "one who sees Amata (Sanskrit: Amrita, nectar of immortality) or Nibbana". However, dasa in ancient texts can also mean "servant". Words related to dasa are found in early Buddhist texts, such as dāso na pabbājetabbo, which Davids and Stede translate as "the slave cannot become a Bhikkhu". This restriction on who could become a Buddhist monk is found in Vinaya Pitakam i.93, Digha Nikaya, Majjhima Nikāya, Tibetan Bhiksukarmavakya and Upasampadajnapti. Schopen states that this translation of dasa as slave is disputed by scholars. The term dāsa and dāsyu in Vedic and other ancient Indian literature has been interpreted by as "servant" or "slave", but others have contested such meaning. The term dāsa in the Rigveda, has been also been translated as an enemy, but overall the identity of this term remains unclear and disputed among scholars. Early Buddhist texts in Pali, according to R. S. Sharma, mention dāsa and kammakaras, and they show that those who failed to pay their debts were enslaved, and Buddhism did not allow debtors and slaves to join their monasteries. The 3rd Century BCE Edicts of Ashoka identify obligations to slaves (Greek: italic=set) and hired workers (Greek: italic=set),, and later prohibited the trading of slaves within the Maurya Empire. Medieval Buddhist states codified slavery, combining local customary practices with derivatives of the Vedic Manusmriti. The series of dhammathats (legal treatises) for states covering Burma and North West India observed the 14 kinds of slavery set out in the Wareru Dhammathat, while Slavery in Bhutan was regulated into the mid twentieth century by a local derivation of the Tibetan Buddhism Tsa Yig Chenmo.
Сикх діні
Сикхтердің алғашқы гуруы Гуру Нанак құлдыққа қарсы уағыз айтты. Ол ғана емес, топтық айырмашылықтар мен касталық жүйені жоққа шығарып, адам теңдігін жақтады, сонымен қатар Пангат және Сангат институттары арқылы оны іс жүзінде ілгерілетуге үлкен үлес қосты. Баба Фарид те құлдыққа қарсылық білдірді.
Guru Nanak, first Guru of Sikhs, preached against slavery. He not only advocated human equality, by rejecting class inequalities and caste hierarchy, but also practically promoted it through the institution of Pangat and Sangat. Baba Farid also protested against slavery.