Кіріспе

Роксас, ресми түрде Роксас муниципалитеті, Филиппиннің Шығыс Миндоро провинциясындағы 2-ші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 58 849 адамды құрайды.

Тарих

1948 жылғы 15 қарашада Андрес Торрефиел құрған, бұрын Пакласан деп аталған, бастапқыда Шығыс Миндороның Булалакао бөлігі, кейін Шығыс Миндороның Мансалай бариосы болған. Ол президент Мануэль А. Роксас есімімен аталып, осы атпен аталатын алғашқы қала болды. Марсело И. Кабрера және Андрес Э. Торрефиел Ср. Мансалай қаласының мэрлері қызметін атқарды. Мансалайда өткен кездесуде осы екі көшбасшы және Миндаро провинциясының жалғыз округінің конгрессмені Рауль Леутерио қатысып, Пакласан мен оның ситиоларын Мансалайдан үкімет орталығы Пакласанда орналасқан тәуелсіз муниципалитет ретінде бөлу туралы келісімге келді. Сондай-ақ, жаңа құрылған муниципалитетке сол кездегі Республика Президенті Мануэль Акуна Роксас есімі берілді. Алайда, 1948 жылғы 15 қазандағы №181 жарлық арқылы Президент Эльпидио Квирин, 1948 жылғы 15 сәуірде президент Роксастың қайтыс болуына байланысты Роксасты Мансалайдан тәуелсіз қала деп жариялады. №18, 1948 сериялы жарлық Роксас муниципалитетінің құрылуы 1948 жылғы 15 қарашада күшіне енуі керек екенін қарастырғанмен, дауылдың салдарынан ол 1948 жылғы 16 қарашада тойланды. Сол күні, 1948 жылғы 16 қарашада Пакласан барио мектебінде салтанатты шара өтті, онда Бонгабон оркестрі музыка орындады. Сол кездегі конгрессмен Рауль Леутерио және губернатор Конрадо Моренте сөз сөйледі. Шара жаңадан құрылған Роксас муниципалитетінің әкімі болып тағайындалған және жарияланған Андрес Эстрелла Торрефиел ағаның сөзімен аяқталды. Шараға барио лейтенанттары, мемлекеттік мектеп мұғалімдері, муниципалитет қызметкерлері және қоғам өкілдері қатысты. "PACLASAN BARRIO SCHOOL" атауы "ROXAS CENTRAL SCHOOL" деп өзгертілді. Шарадан кейін қала әкімі Андрес Э. Торрефиел ағаның үйінде дастархан жайылды.

Бірінші қала қызметкерлері

Тағайындалған лауазымды тұлғалар – мэр Андрес Э. Торрефиел аға және вице-мэр Флоренсио Г. Тайтай аға, сондай-ақ муниципалдық кеңесшілер Серхио Глори, Максимо Фабила, Исабело Халили және Либерато Гарфин 1948 жылдың 16 қарашасынан 1951 жылдың 31 желтоқсанына дейін муниципалдық қызметкерлер болып жұмыс істеді. Мансалай қаласының муниципалды қазынашысы Квинтин Б. Кей Роксас қаласының муниципалды қазынашысы болып тағайындалды. Полиция бастығы Никанор Ладигохон болды, ал муниципалдық хатшы-қазынашы қызметін Ильдефонсо Тесероро атқарды.

География

Калапан қаласынан шалқара орналасқан Роксас – Шығыс Миндороның ең кіші муниципалитеті, жалпы жер ауданы 8526 гектарды құрайды, оның ішінде жоталы, жазық және жағажай аймақтары бар. Роксас муниципалитетінің орталығы Миндаро аралында шамамен 12° 35' солтүстік ендігі, 121° 31' шығыс бойламында орналасқан. Осы координаттардағы биіктік орташа теңіз деңгейінен 10,5 метр немесе 34,4 фут деп есептеледі.

Экономика

2003 жылы «Strong Republic Nautical Highway» (SNRH) ашылды, нәтижесінде Барангай-Дангай қаласында орналасқан Роксас порты қолданысқа енгізілді. Содан кейін қала Боракай, Ромблон (Одионган және Сибуян) және Палаванға дейінгі транзиттік пунктке айналды. Starlite және Montenegro Shipping Lines сияқты бірнеше кеме компаниялары осы бағыт бойынша қызмет көрсетеді. Қала көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысады, оның негізгі егістік дақылдары – палай, банан, кокос, рамбутан, лансоне, каламанси және басқа да жемістер. Кантил, Виктория, Дангай, Сан-Исидро және Одионг сияқты барангайлар негізінен күріш егіледі. Литтл Танауан және Сан-Мигель барангайлары жеміс бақтарымен және көкөніс шаруашылығымен әйгілі. Сонымен қатар, Мараска, Сан-Хосе және Сан-Рафаэль сияқты жоталы жерлердегі барангайларда үй шаруасында ешкі өсіру дамыған. Роксас муниципалитеті 2020 жылғы қаржы жылында ішкі кірістерді бөлуден (IRA), салық кірістерінен, қызметтер мен бизнес кірісінен және басқа да кірістерден жалпы сомасы 213 миллион песо табыс тапты. Муниципалитеттің ең көп табысы IRA есебінен түсті, ол оның жалпы кірісінің 71% құрайды.

Көлік

Қалаға әртүрлі көлік түрлері арқылы жетуге болады. Калапаннан қалаға қоғамдық микроавтобустар мен автобустармен жетуге болады. Роксас – Катиклан, Малай, Акланнан келіп-кетуші кемелердің басты порты, және бұл қаладан RORO пароммен шамамен 4 сағаттық сапар. Катикланнан Боракай аралына жақын жерге қайықпен жетуге болады. RORO Bus Transport, Dimple Star Bus Lines және Ceres сияқты автобус компаниялары Манила – Роксас бағытында да қызмет көрсетеді.

Байланыс

Dito, Globe және Smart ұялы телефон сигналы қала орталығында салыстырмалы түрде күшті, бірақ муниципалитеттің кейбір аймақтарында нашар. Жер үсті және кабельдік теледидар қызметтерін CATSI, G Sat, Cignal Digital TV, Calapan қаласының Tamaraw Vision Network және ROMICOM (жергілікті CATV желісі) арқылы алуға болады. Радио бағдарламаларын 93.3 Brigada News FM және DZRH филиалы 98.9 Radyo Natin Roxas арқылы тыңдауға болады.