Кіріспе
Үндістандағы мемлекеттік қызметтер
Бүкіл Үндістандық қызметтер (AIS) – орталық және штаттық үкіметтерге ортақ Үнді әкімшілік қызметі (IAS), Үнді полиция қызметі (IPS) және Үнді орман қызметі (IFS) құрайтын үш азаматтық қызметтен тұрады. Орталық үкімет тарапынан Бүкіл Үндістандық қызметтер арқылы жұмысқа алынған мемлекеттік қызметкерлер әртүрлі штаттық кадрларға жіберіледі. Кейбір мемлекеттік қызметкерлер мансап жолында кейінрек орталыққа тікелей бағынышта қызмет етуі мүмкін. Орталық үкімет – барлық үш Бүкіл Үндістандық қызмет үшін кадрларды басқарушы орган. Лауазымға көтеру ережелері тұрғысынан, IAS үшін кадрлар, халыққа шағымдар және зейнетақы министрлігі, IPS үшін Ішкі істер министрлігі, ал IFS үшін Қоршаған орта, орман және климаттық өзгерістер министрлігі тиісті органдар болып табылады. Қабылдау жұмыстарын Орталық мемлекеттік қызмет комиссиясы (UPSC) жыл сайынғы азаматтық қызмет емтиханы (IAS және IPS үшін) және орман қызметі емтиханы (IFS үшін) негізінде жүргізеді. 2012 жылдан бастап екі емтиханның алдын ала сынағы біріктірілді. 1951 жылғы Бүкіл Үндістандық қызметтер туралы заңда тағы екі Бүкіл Үндістандық қызмет – Инженерлік қызмет және Медициналық және денсаулық сақтау қызметі құру көзделген.
Тарих
Бүкіл Үндістан қызметтерінің тарихы британдық кезеңге дейін жетеді, сол кезде бастапқыда мемлекеттік қызметшілерді Британдық Шығыс Үндістан компаниясының директорлар кеңесі тағайындаған. Сол кездегі қызмет "Келісімді мемлекеттік қызмет" деп аталды. Уақыт өте келе олар Үндістан мемлекеттік қызметі (ICS) деп белгілі болды. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін ICS Индия әкімшілік қызметімен (IAS) және Индия полициясы (IP) Индия полиция қызметімен (IPS) алмастырылды және Үндістан Конституциясымен Бүкіл Үндістан қызметтері ретінде мойындалды. 1963 жылы Индия орман қызметі құрылды және ол 1966 жылы жұмыс істеуге кірісті.
Билік, мақсат және жауапкершілік
1951 жылғы «Бүкіл Үндістан қызметі туралы» заң Үндістан үкіметіне штат үкіметтерімен кеңескеннен кейін, Бүкіл Үндістан қызметіне тағайындалған адамдардың жұмысқа қабылдануын және қызмет ету шарттарын реттеу үшін ережелер жасауға өкілеттік береді. Бүкіл Үндістан қызметі 1968 жылғы «Бүкіл Үндістан қызметі (Жүргіс-тұрыс) қағидаларымен» реттеледі, ол мемлекеттік қызметшілердің жалпы жүріс-тұрыс кодексін белгілейді. 1968 жылғы «Бүкіл Үндістан қызметі (Жүргіс-тұрыс) қағидаларына» Үндістан үкіметі 2015 жылғы 10 сәуірде «Индияның ресми газетінде» жарияланған бұйрық арқылы соңғы рет өзгерістер енгізді.
Жұмыстың түрі
Жауапкершіліктер мемлекеттік қызметшінің лауазымына қарай өзгеріп отырады. Жаңа офицерлер емтиханмен басталып, қызмет баспалдағын жоғалы көтеріледі. Аудандық деңгейдегі жауапкершіліктер аудандық мәселелермен қатар даму ісінің барлық саласын қамтиды, ал облыстық деңгейдегі жауапкершіліктер құқық тәртібін сақтауға да бағытталған. Саясатты қалыптастыру Мемлекеттік және Орталық деңгейлерде жүргізіледі.
Үндістанның әкімшілік қызметі
Мемлекеттік қызметкерлер үкіметтік істерді жүргізуге дайындалады. Бұл олардың басты міндеті болғандықтан, әрбір мемлекеттік қызметші сол салаға қатысты саясат мәселелерін қарастыратын нақты кеңсеге бекітіледі. Осы кеңседе саясат мәселелері министрмен келісім бойынша және әкімшілік қызметкердің тікелей қадағалауымен жасалады, өзгертіледі және түсіндіріледі. Саясатты іске асыру да осы қызметкердің кеңесімен жүзеге асырылады. Саясатты қалыптастырудағы үкіметтік аппараттың басында Кабинет хатшысы, одан кейін Хатшы/Қосымша хатшы, Бірлескен хатшы, Директор, Бастық және кіші офицерлер тұрады. Бұл лауазымдарға мемлекеттік қызметтегі өтіліне сәйкес мемлекеттік қызметкерлер тағайындалады. Шешім қабылдау процесінде бірнеше офицерлер өз пікірлерін министрге жеткізеді, ол мәселені саралап, оның маңыздылығын ескере отырып шешім қабылдайды. Іске асыру процесі қадағалауды және сапарларды қамтиды. Далалық офицерлерге үлкен қаржы қаражаты бөлінуі қадағалауды талап етеді, ал тиісті офицерлер Парламенттегі сауалдарға жауап беруі керек, сондықтан олар жақсы хабардар болуы тиіс. Мемлекеттік қызметкер басқа елде немесе халықаралық форумдарда Үкіметтің өкілі де болуы керек. Орынбасар хатшы деңгейінде олар тіпті Үкімет атынан келісімдерге қол қоюға уәкілетті. Мемлекеттік қызметкер мемлекеттік қызмет жолын екі жылдық сынақ мерзімінен бастайды. Бұл кезең оқу орындарында, хатшылықта, далалық кеңселерде немесе аудандық әкімшіліктің кеңсесінде өтеді. Олар кіші аудандық әкімшісі лауазымын иеленеді және өздерінің қарауындағы аумақтағы заң мен тәртіпті, жалпы басқаруды, соның ішінде даму жұмыстарын қадағалауға жауапты. Сынақ мерзімінен және кіші офицер ретінде 2 жыл қызметтен кейін офицер жоғары лауазымға көтеріледі. Содан кейін олар аудандық әкімші, мемлекеттік кәсіпорынның басқарушы директоры немесе департамент директоры болып қызмет ете алады. Жоғары лауазымдарға Жоғары тайм-шкала (Бірлескен хатшы), Кіші әкімшілік дәрежесі (Қосымша хатшы) және Іріктеу дәрежесі (Арнайы хатшы) кіреді. Іріктеу дәрежесі 13 жылдық үздіксіз қызметтен кейін тағайындалғанда беріледі. Штаттағы келесі жоғарылату 16 жылдан кейін Комиссар және хатшы болып тағайындалу болып табылады. Бұл жоғарылату оларға "Супер тайм-шкаласына" да ие болуға мүмкіндік береді. 24 жыл үздіксіз қызметтен кейін IAS офицері Жоғары супер тайм-шкаласына көтерілуі мүмкін, ол кейбір штаттарда Бас хатшылар/Қаржы комиссарлары деп аталады. Әр штаттың көптеген хатшылары/Бас хатшылары және бір ғана Бас хатшысы бар. Кейбір лауазымдар, мысалы, Қаржы хатшысы, Даму комиссарлары, Ішкі істер хатшысы, басқаларына қарағанда беделдірек саналады және сондықтан олар Бас хатшының жалақысын алады. Штаттағы Бас хатшы мемлекеттік қызметтегі ең жоғары лауазымды қызметкер және оған Қосымша бас хатшылар көмектесе алады. Кейбір штаттарда, мысалы, Нью-Делиде, Қаржы комиссары және басқа да жоғары лауазымды хатшылар, мысалы, Қосымша бас хатшылар Бас хатшының жалақысын алады. Ауданның әкімшілік басшысы - коллектор немесе комиссардың орынбасары немесе аудандық әкімші. Аудандық әкімші/Коллектор/Комиссардың орынбасары ауданның барлық істерін, соның ішінде даму функцияларын басқарады. Олар ауылдық аймақтарды аралап, нақты жобаларды, даулы жерлерді тексеріп, жергілікті тұрғындардың проблемаларын орын басында қарастырады. Аймақтық деңгейде аймақтық комиссар өзінің аймағына жауапты. Олардың міндеті заң мен тәртіпті, жалпы басқаруды және даму жұмыстарын қадағалау болып табылады. Аймақтық комиссарға қарсы шағымдар Салық кеңесінің төрағасы тарапынан қарастырылады.
Each State has many Secretaries/Principal Secretaries and only one Chief Secretary. Some appointments of Secretaries are considered more prestigious than others, e. g., the Finance Secretary, Development Commissioners, Home Secretary and hence they enjoy the salary of a Principal Secretary. the Chief Secretary in the State is the top ranking civil servant and may be assisted by Additional Chief Secretaries. In some cadres/States e. g. New Delhi, Financial Commissioner and other high ranking secretaries such as Additional Chief Secretaries enjoy the pay of the Chief Secretary
In the District, the administrative head is the Collector or Deputy Commissioner or District Magistrate. The DM/Collector/DC handle the affairs of the District including development functions. They necessarily tour all rural sectors inspecting specific projects, disputed sites and look into the problems of people on the spot also. At the divisional level, the Divisional Commissioner is in charge of their division. Their role is to oversee law and order and general administration and developmental work. Appeals against the Divisional Commissioner are heard by the Chairman of the Board of Revenue.
Үндістан полиция қызметі
Үнді полиция қызметі, көбінесе 'IPS' деп танылатын, ішкі қауіпсіздікке, қоғамдық қауіпсіздікке және құқық тәртібін сақтауға жауапты. 1948 жылы, Үндістан Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан кейін бір жыл өткен соң, Императорлық полиция (IP) Үнді полиция қызметімен алмастырылды. IPS өз алдына құқық қорғау органы емес, керісінше, олар жұмыс істейтін мекемеге қарамастан, барлық жоғары полиция офицерлерінің қатыстығын білдіретін орган. IPS офицері өмірін қауіпке ұшырататын, маңызды, күрделі және қиын жағдайларға тап болады. Оларға мемлекеттің жалпы ішкі қауіпсіздігін Полиция бас директоры ретінде, ал аудандарды Полиция бастығы ретінде, ал ірі қалаларда Полиция комиссарының орынбасары немесе Полиция комиссары ретінде басқару жүктеледі. Полиция комиссары ретінде олар әкімшілік билікке ие. IPS офицері 2 жылдық сынақ мерзімінен кейін полиция бөлімшесінің/аймағының аға инспекторы болып тағайындалады. Бұл лауазымның мерзімі әдетте 3 жылды құрайды. 4 жылдан кейін келесі тағайындалу Полиция бастығы немесе Полиция комиссарының орынбасары болып табылады, 9 жылдан кейін кіші әкімшілік шеніне көтеріледі, содан кейін 12-14 жылда аға полиция инспекторы болып қызмет етеді және таңдау бойынша жалақы (13-деңгей) алады, 15 жылдан кейін полицияның бас инспекторы немесе полиция комиссарының орынбасары, 18 жылдан кейін полицияның бас инспекторы, 25 жылдан кейін полицияның қосымша бас директоры және, ақырында, 30 жылдық қызметтен кейін Полиция бас директоры болады. IPS офицерлері сондай-ақ барлау бюросы, зерттеу және талдау бөлімі, Орталық тергеу бюросы сияқты ұлттық мемлекеттік органдарда жұмыс істейді. GAIL, SAIL, Indian Oil Corporation Limited сияқты бірнеше мемлекеттік компанияларда да жоғары лауазымдарға тағайындалады. Мемлекеттік хатшылықта, Орталық штаттық схема бойынша Орталық хатшылықта, сондай-ақ Ұлттық қауіпсіздік күзетшілері, Шекаралық қауіпсіздік күштері, Үнді-Тибет шекаралық полициясы, Орталық резервтік полиция күштері және Орталық өндірістік қауіпсіздік күштерінің басшы лауазымдарында CAPF-та жұмыс істейді. IPS офицері Interpol, Халықаралық крикет кеңесі, Біріккен Ұлттар Ұйымы, консулдықтар (шетелдік миссиялар) және елшіліктерде бірінші хатшы, консул, консул, бас комиссар, вице-адмирал, министр, жоғарғы комиссар және елші ретінде әртүрлі лауазымдарда жұмыс істеуге мүмкіндік алады. Полиция бас директоры және Полиция комиссары мемлекеттің немесе ірі қаланың (мысалы, Калькутта, Дели, Мумбай, Ченнаи және т.б.) барлық полиция күшінің басшысы болып табылады, ал оның төменінде қосымша бас директор/арнайы полиция комиссары тұрады. Бас инспектор немесе полиция комиссарының орынбасары қылмыстық тергеу департаменті, арнайы бөлім және т.б. сияқты белгілі бір мамандандырылған полиция күштерінің басшысы болып табылады.
Реформалар мен өзгерістер
2012 жылдың қаңтар айында Үкімет «Бүкіл Үндістандық мемлекеттік қызмет» ережесінің 16(3) тармағына түзетулер енгізді, ол Орталық Үкіметті штат Үкіметімен кеңесіп, 15 жыл немесе 25 жыл жұмыс өтіліне ие болған немесе 50 жасқа толған, жұмысқа жарамсыз және нәтижесіз қызметкерлерді қоғамдық мүдделер үшін зейнеткерлікке шығаруға рұқсат береді. Персонал, халыққа шағымдар және зейнетақы министрлігінің ұсынысымен 2014 жылдан бастап штаттық мемлекеттік қызметшілер үш «Бүкіл Үндістандық мемлекеттік қызметке» жоғарылау үшін 1000 ұпайлық, жазбаша емтихан мен тексеруден тұратын төрт кезеңдік процестен өтуге міндетті, бұл бұрынғыда тек өтілі мен жылдық құпия есептерге негізделген болатын.