Кіріспе
Камбоджада Пол Поттың іс жүзінде қолданған идеясы (Chhnăm Sony) – демократиялық Кампучияда Пол Поттың іс жүзінде қолданған идея. Бұл идея бойынша, қоғамдағы барлық мәдениет пен дәстүрлер толығымен жойылған немесе қабылданбаған болуы керек, ал оның орнына жаңа революциялық мәдениет бастапқыдан қалыптасуы тиіс. Осы тұрғыдан алғанда, бір ұлттың немесе халықтың "Нөлдік жылға" дейінгі тарихы көбінесе маңызсыз деп есептеледі, себебі ол идеалды жағдайда тазартылып, толығымен жаңадан құрылатын болады. "Нөлдік жылдың" бірінші күні 1975 жылдың 17 сәуірінде Қызыл кхмерлер Камбоджаны басып алғаннан кейін, камбоджалық тарихтың жаңадан өркендеуін білдіру үшін жарияланды. Француз революциялық күнтізбесіндегі "бірінші жыл" терминіне аналогия ретінде, "Нөлдік жыл" Қызыл кхмерлердің Камбоджа тарихын жою және камбоджалық қоғамды қайта құру, өткеннің кез келген іздерін жою әрекеті болды.
other uses of the term
Year Zero (, Chhnăm Sony ) is an idea put into practice by Pol Pot in Democratic Kampuchea that all culture and traditions within a society must be completely destroyed or discarded and that a new revolutionary culture must replace it starting from scratch. In this sense, all of the history of a nation or a people before Year Zero would be largely deemed irrelevant, because it would ideally be purged and replaced from the ground up. The first day of "Year Zero" was declared by the Khmer Rouge on 17 April 1975 upon their takeover of Cambodia in order to signify a rebirth of Cambodian history. Adopting the term as an analogy to the "Year One" of the French Revolutionary Calendar, Year Zero was effectually an attempt by the Khmer Rouge to erase history and reset Cambodian society, removing any vestiges of the past.
Тұжырымдама және негіз
Пол Пот және Қызыл Кхмерлер, олардың көпшілігі француз білімді коммунистер болды, француз революциялық күнтізбесіндегі "Бірінші жыл" тұжырымдамасынан шабыт алды. Француз "Бірінші жылы" француз революциясы кезінде пайда болды, 20 қыркүйек 1792 жылы француз монархиясы жойылғаннан кейін Ұлттық конвент жаңа күнтізбе енгізіп, сол күнді І жылдың басы деп жариялады. Билікті басып алғаннан кейін, "Нөлдік жыл" жарияланды. Әсіресе Пномпень тұрғындары дереу "ауылға оралып" жұмыс істеуге мәжбүр болды. Баттамбанг, Кампонг Чам, Сием Рип, Кампонг Том және басқа да қалаларда осыған ұқсас эвакуациялар жүргізілді. "Нөлдік жылға" дейінгі кез келген нәрсені білуге тыйым салынды. "Нөлдік жылға" дейінгі қоғам туралы жазбаша естелік қалмауы үшін кітаптар өртелді. (Көздік кию де қылмыс саналды, себебі оны кітап оқуға бейімділік белгісі деп есептеді.) Демократиялық Кампучияда қабылданатын жалғыз өмір салты – шаруа шаруашылығымен айналысатын қарапайым адамдардың өмірі болды. Осылайша, ғасырлар бойы қалыптасқан камбоджалық мәдениет пен институттар жойылды – зауыттар, ауруханалар, мектептер мен университеттер жабылды, сондай-ақ оларды сақтауға қызығушылық танытқандардың барлығы жойылды. "Жаңа адамдар" деп аталатын – ескі үкімет мүшелері және жалпы зиялы қауым, оның ішінде заңгерлер, дәрігерлер, мұғалімдер, инженерлер, дін қызметкерлері және барлық салалардағы білікті мамандар – жаңа режимге қауіп төндіреді деп есептелді, сондықтан олар ерекше таңдалып, "Нөлдік жылға" байланысты тазарту кезінде атылды. Қызыл Кхмерлердің билікті басып алуынан кейін, бірден революциялық деиндустриализация саясаты басталды, оның салдарынан қаза тапқандардың саны француз революциясы кезіндегі Террордан әлдеқайда көп болды.