Кіріспе

"Бродвейге жол" пьесасы Нил Саймонның жартылай автобиографиялық пьесасы. Бұл оның "Брайтон Бич естеліктері" және "Билокси блюзі" пьесаларынан кейінгі "Юджин" трилогиясының соңғы бөлімі.

Жер учаскесінің жалпы көрінісі

Бұл пьеса Евгений мен оның ағасы Стэнлидің ата-аналарының қарым-қатынасының күйреуімен күресін көрсетеді. Ағалар радиода, ал кейін теледидарда комедия жазушылар болу үшін бірлесіп жұмыс істейді. Олар әкесі Джек анасы Кейттің алдап жүргенін біледі. Джек тіпті мойындамас бұрын бұл факт отбасы үшін анық болады, және олар Джек кетіп қалуы мүмкін болғанда Кейттің қасіретімен күресуіне көмектесудің жолдарын іздейді. Джек ол қарым-қатынас жасап жүрген әйелдің өліп бара жатқанын айтады. Евгений мен Стэнли радио үшін қысқа комедиялық шамаларды жазатын жұмыс тапқанда, олар өз отбасын сықаққа алады. Джек эфирдегі ойдан шығарылған отбасы мен өз отбасы арасындағы ұқсастықты байқайды және ашуға буырады. Ол Стэнлимен қатты дауласады, ол Джектың жасаған ісі туралы пікірталасқа ұласады. Кейін Кейт Евгенийбен өткенге сағынышпен әңгімелеседі, жас кезінде оның әкесінің жүрегін қалай жеңуге тырысқанын айтады. Ақырында Джек кетеді. Стенли мен Евгений күткендей жақсы ұсыныстар алған соң көшіп кетеді. Кейт әкесі Бенмен үйде қалады (социалистік көзқарастары бар қарт еврей, ол пьесаға жылу мен юмор сыйлайды), Бен әйелімен Майамиге кеткенге дейін.

Кейіпкерлер

Евгений Моррис Джером – Пьесаның повествошісі және Евгений трилогиясының басты кейіпкері. Еңсерілмейтін, өткір тілді, әзілге құмар 23 жастағы Евгений музыка компаниясының қоймасында жұмыс істейді. Оның сырттай бейжай және жеңіл мінезін сақтап, Евгений отбасының барлық мүшелерін, әсіресе ата-анасын жақсы көреді – олардың есесінен ол өзінің алғашқы үлкен комедиялық этюдінің абсурдты кейіпкерлерін жасайды. Нил Саймон Евгенийді өзінің өзі ретінде жазды, драматургтың жартылай автобиографиялық бейнесі. Стэнли Джером – Евгенийдің үлкен ағасы. 28 жасында ол невротикалық, үнемі ширығуға бейім, бәрін егжей-тегжейлі ойлап, алаңдайды. Ол өзі мен ағасының CBS студиясына материалдарын көрсетуге алғашқы мүмкіндігін ұйымдастырады және этюдті ағасымен бірге жазады; екеуі де үнемі дауласып, бірінші үлкен комедиялық этюдті жазуға тырысады. Кейін Стэнли екінші актідегі атақты пікірде Джекке қарсы тұрады. Бен Эпштейн – Кейттің әкесі, Стэнли мен Евгенийдің әкесі. Тумысынан социалист және Троцкийдің жақтаушысы, ол қызы мен оның отбасымен Брайтон-Бичте тұрады. Стэнли мен Евгений әжесін өз жасында кездейсоқ комедияның ең үлкен қоры ретінде қарастырады, тіпті Евгений көрермендерге: «Ол менің ең ұлы комедия ұстазым болды, ал ол мен оны зерттеп жатқанымды білмеді» дейді. Ол қыздары мен олардың отбасыларын жақсы көреді, бірақ тәрбиесі мен сенімдеріне байланысты жылылық танытпайды. Кейт Джером – Евгений мен Стэнлидің анасы, мықты әйел. Ол әкесі Бенге күтім жасап, ұлдарын өсіріп, күйеуіне абай болып жүрді. Ол отбасын және отбасылық дәстүрлерді бағалайды, мысалы, барлығы бірге отырып тамақтану сияқты қарапайым нәрселерді. Ол ұлдарының ересек екенін біледі, бірақ оларды әлі де балалары ретінде көреді. Евгений екінші актіде ауырғанда, ол радиошоу басталғанда төсекте болмағаны үшін оны балаша сөккендей болады. Пьеса басталғанға дейін ол күйеуінің жасағандарынан хабардар және онымен бетпе-бет кездеседі. Алайда ол өз ұстанымын сақтайды және Джек кінәсін мойындағанда мойымайды. Джек Джером – Евгений мен Стэнлидің әкесі, ол қиын адам. Ұзақ жылдар бойы киім тіккен, әйелдерге жаңбырлық жасаған ол өмірдің монотондығына үйреніп қалған. Бұл, пьеса басталғанға дейін, оны уақыт-уақытпен романға түсуге итермелейді. Бен сияқты ол да жылылық танытпайды, ол өзінің шаршағымен және өзіне-өзі қойған шектеулермен жасырынады. Ұлдары жазған радиобағдарламаның өз отбасылық жағдайына тым ұқсас екенін білгенде ол ашуға буырады және Стэнли оны өз ісімен айналысудан бұрын сөккендей болады. Ол пьесаның соңында Кейтті тастап кетеді. Бланш Мортон – Кейттің (қазір) жақсы жағдайдағы қарындасы, ол «Брайтон-Бич естеліктерінде» көбірек көрінеді. Ол қайтадан тұрмысқа шықты, ал оның екінші күйеуі Парк-авенюдегі үйді алуға және жақсырақ өмір сүруге жете алды. Бен Бланшпен бірінші актіде келіспейді. Ол оның жартылай алыстаған күйеуімен Флоридаға көшіп кетуін қалайды, ол онымен сөйлесуден қашады. Ал ол Бланштің капиталистік қоғамға бойына сіңіргеніне ғана назар аударады. Ол, ақырында, Джек пен Кейт арасындағы нақты жағдайды білуге көмектесетін Бенмен сөйлесуде бастапқы негіз болады.

Өндіріс тарихы

Бұл пьесаның премьерасы 1986 жылғы 6 қазанда Дьюк университетінің Рейнольдс театрында өтті. Саймон кішігірім премьералық алаңның сыншыларды риза қылуға тырысу қысымын азайтқанын айтты. Пьеса 1986 жылғы 4 желтоқсанда Бродвейдегі Бродхерст театрында ашылып, 756 қойылымнан кейін 1988 жылғы 25 қыркүйекте жабылды. Емануэль Азенберг продюсерлік еткен және Джин Сакс режиссерлік еткен қойылымда Линда Лавин Кейт, Джонатан Сильверман Юджин, Джейсон Александр Стэнли, Филис Ньюман Бланш, Джон Рэндольф Бен және Филип Стерлинг Джек рөлдерін сомдады. Джоан Риверс Бродвейдегі пьесаның соңғы айларында Кейт рөліне ие болды. Пьеса төрт «Тони» сыйлығына ие болды, оның ішінде «Үздік пьеса», Линда Лавин («Басты рөлдегі әйел актері, пьеса»), Филис Ньюман («Көрнекті әйел актері, пьеса») және Джон Рэндольф («Көрнекті ер актері, пьеса»). Линда Лавин «Пьесадағы үздік әйел актері» жүлдесін, ал Джон Рэндольф «Пьесадағы үздік көрнекті актері» жүлдесін жеңіп алды. Ол «Drama Desk» сыйлығына төрт номинация алып, Лавин мен Рэндольф жеңіс тойлады. Сонымен қатар, 1987 жылы «Драма» саласы бойынша Пулитцер сыйлығының финалисі атанды. Дэвид Кромердің режиссерлігімен 2009 жылдың қараша айында Ндерландер театрында (алдын ала көрсетілімдер) Бродвейде қайта қойылымға дайындалып жатқан болатын, ол «Брайтон Бич естеліктерімен» бірге репертуарда ойналатын жоспарланған. Анықталған актер құрамында Кейт Джером рөлінде Лори Меткалф, Джек Джером рөлінде Денис Буцикарис, Стэнли Джером рөлінде Сантино Фонтана, Бланш рөлінде Джессика Хехт, Юджин Джером рөлінде Джош Гризети және Бен рөлінде Аллан Миллер болды. Алайда, билет сатылымының нашар болуына байланысты «Брайтон Бич естеліктері» 2009 жылдың 1 қарашасында жабылып, «Бродвейге қатысты» жоспарланған қойылым тоқтатылды.

Фильмге бейімделу

Бродвей Боунд 1992 жылы телефильмге бейімделді. Фильмді Пол Богарт түсірді, ал сценарийін Нил Саймон жазды. Басты рөлдерде: Энн Банкрофт (Кейт), Хьюм Кронин (Бен), Джерри Орбах (Джек), Джонатан Сильверман (Стан) және Кори Паркер (Евгений) сомдады. Кронин фильмдегі рөлі үшін 1992 жылы "Праймтайм Эмми" сыйлығының "Мини-сериал немесе фильмдегі үздік қосалқы актер" номинациясында жеңіске жетті.

Қабылдау

Франк Рич «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі рецензиясында былай жазды: «Бродвейге қарай» авторының бүгінгі күнге дейін жазған ең жетілген туындыларының бірі – отбасылық қарым-қатынастардың мәңгілік, шешілмейтін қайғы-қасіретін және күтілетін әзіл-қалжыңдарды көркем бейнелейтін кезеңдерді қамтиды. Бірақ «Билокси блюзінде» отты қоздырған күлкі, кейіпкерлер мен эмоциялардың үйлесімді байланысы мұнда тек уақыт-уақытпен ғана көрінеді. Әсіресе, бірінші актіде, «Бродвейге қарай» көңілді де емес, қозғайтын да емес, тек баяндамалық және түсіндірмелік болып келеді, сюжеттік өрбулер мен тақырыптық ұсыныстар қорытылмаған, созылған Пасха тойындағы ауыр тағамдар сияқты жиналады.