Жозе Лусио Травассос Вальдес: Португалия сардары мен мемлекет қайраткері
José Travassos Valdez, 1st Count of Bonfim
Жозе Люсио Травассос Вальдес (1787-1862) – португалиялық сардар, саяхатшы. Наполеонға қарсы күресте, Веллингтон және Бересфорд қолбасшыларымен бірге болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық сарбаз (1787–1862)
Portuguese soldier (1787–1862)
Хосе Лусио Травассо Вальдес (23 ақпан, 1787 – 10 шілде, 1862), жалғыз барон және бірінші титул иесі (bõˈfĩ), португалдық сарбаз және мемлекет қайраткері болған.
José Lúcio Travassos Valdez (February 23, 1787 – July 10, 1862), only Baron and first pt (bõˈfĩ), was a Portuguese soldier and statesman.
Ерте өмір
Травассо Вальдес 1787 жылдың 23 ақпанында Португалияның Эльвас қаласында Хосе Бенто Травассо мен Донна Антония Евфразия Вальдес отбасында дүниеге келген. Бастапқыда католик шіркеуінде мансап құру жоспарланған, бірақ генерал Жуно басқаратын Наполеон әскерлерінің Португалияға басып кіруінен кейін, оккупацияға қарсы күресте белсенділік танытқан. Артур Уэлсли (кейін Уэллингтонның бірінші герцогы) француздарды Португалиядан қуу үшін келгенде, Травассо Вальдес Уэлслиге оның алғашқы маңызды жеңісі болған Ролиса және Вимейро шайқастарында португалдық әскери көмекшісі ретінде қызмет еткен. Пиреней соғысы кезінде Травассо Вальдес маршал Уильям Карр Бересфордтың қолбасшылығына қосылған алғашқы португалдық офицерлердің бірі болды және осы қолбасшыға жақын болғандықтан португал батальондарында «Бересфордтың шәкірті» («o discípulo de Beresford») деп белгілі болды. Травассо Вальдес Бересфордтың басшылығымен португал армиясының Бас штабында майордың көмекшісіне дейін көтеріліп, тоғыз маңызды шайқаста қатысқан делінеді. Ол Альбуэра шайқасында (1811 жылдың 16 мамырында, онда Веллингтоннан тәуелсіз әрекет еткен Бересфорд одақтас күштерге қолбасшылық еткен), Саламанка (1812 жылдың 22 шілдесінде), Ортез (1814 жылдың 27 ақпанында) және Тулуза (1814 жылдың 5 сәуірінде) шайқастарындағы қызметі үшін марапатталды.
Travassos Valdez was born in Elvas, Portugal, on February 23, 1787, to parents Jose Bento Travassos and Donna Antonia Eufrazia Valdez. Originally intended for a career in the Catholic Church but, following the invasion of Portugal by Napoleon's armies under General Junot, became active in the resistance to the occupation. When Arthur Wellesley (later the first Duke of Wellington) landed in Portugal to eject the French, Travassos Valdez served Wellesley as a Portuguese aide de camp at the battles of Roliça and Vimeiro, his first major victory. During the Peninsular War, Travassos Valdez was among the first Portuguese officers to attach himself to the command of Marshal William Carr Beresford and was so close to this commander that he was popularly known in the Portuguese battalions as 'o discípulo de Beresford' ("the disciple of Beresford"). Travassos Valdez rose to become a Major Assistant in the General Staff of the Portuguese army under Beresford and is reputed to have fought in nine major battles. He was decorated for his services at the battles of Albuera (fought on May 16, 1811, and at which Beresford, operating independently from Wellington, commanded the allied forces), Salamanca (July 22, 1812), Orthez (February 27, 1814), and Toulouse (April 5, 1814).
Азаматтық қақтығыс
1820 жылғы революциядан кейін конституционалистік либералдар (жаңа парламенттік конституцияны король Жоан VI қолдады) мен абсолютистер (оның кіші ұлы, Инфанте – яғни, корольдік ханзада – Мигельді қолдады, ол демократияның кез келген түрінің жақтаусыз жауы болды) арасындағы азаматтық соғыста Травассо Вальдес конституционалистер жағында күшпен болды және абсолютистік көтерілістерді басуға қатысты. Мигель армияның титулды бас қолбасшысы болғанда, ол Травассо Вальдесті лауазымынан алып тастап, Сетубалға жер аударып жіберді, онда қазіргі 'Парк Бонфим' оның сол кездегі уақытын еске түсіреді; бірақ 1825 жылғы сәуірде ханзада өзінің шегінен асып, төңкеріс жасауға тырысқаннан кейін (Абрилада деп аталды) және жер аударылғаннан кейін, Травассо Вальдес қайтадан қызметке орналасты. Король Жоан VI қайтыс болғаннан кейін, испан әскері Португалияға басып кіріп, абсолютистік билікті қайта орнатуға тырысты; Травассо Вальдес 900 адамымен Брагансада 6000 испан әскеріне қарсы тұрып, үкімет оларға қарсы жеткілікті күш жинағанға дейін олардың ілгерілеуін тежеді. Алайда, испандықтар Травассо Вальдесті тұтқындап, Испанияға жіберді, бірақ ол қашып, Португалияға оралды. Содан кейін ол регент Дона Изабель Мария ұсынған Португалиялық Анголаның губернаторлығынан бас тартты және оның орнына 1827 жылы Мадейра мен Порто-Сантоның генерал-капитаны (губернаторы) болып тағайындалды. Дом Мигель оралғанда және заңды мұрагері, оның немересі Мария II-ден билікті тартып алып, өзін "Абсолюттік патша" деп жариялағанда, Травассо Вальдес Мадейрада Португалиядан жіберілген экспедициялық күш аралды басып алғанға дейін қарсы тұрды. Мигель Травассо Вальдес тұтқындалған жағдайда аспастандыруға бұйрық бергендіктен, ол португалдық жерлерден қашуға мәжбүр болды және әйелі, бауыры және алты баласымен бірге 1828 жылдың қыркүйегінде британдық Корольдік теңіз күштерінің қорғауымен Англияға жол тартты. Ол Дом Мигельдің тираниясынан қашқан көптеген босқындарға қосылды және 1832 жылы Бразилияның бұрынғы императоры және Мария II-нің әкесі Дом Педро I-нің Португалияға Марияны тағына және конституциялық билікке қайтару үшін жасаған экспедициясына қосылу үшін Азор аралдарына сапарлады. Педроның экспедициялық күші 1832 жылы Португалияға қонды және Порту қаласында бір жылға дейін қоршауға алынды. Понте-Феррейра шайқасынан кейін, Дом Педро жоғары командасында өзгерістер жасағанда, Травассо Вальдес Бас адъютант және Азат ету армиясының Бас штабының бастығы міндеттерін атқарды. 1832 жылғы 29 қыркүйекте Мигельдіктердің қалаға жасаған шабуылы кезінде Травассо Вальдес Бонфим шіркеуінің редутын қорғағанда ауыр жарақат алды; осыдан кейін ол өзінің дворяндық атағын алды. Бір жылдан кейін, 1833 жылғы 5 қыркүйекте, ол Лиссабон қоршауында қайтадан жарақаттанды, оны конституционалистер Дом Мигельден тартып алды. Дом Мигель соңында 1834 жылы жеңіліп, осы жолы тұрақты түрде жер аударылды.
After the revolution of 1820, in the civil war between Constitutionalists Liberals (the new parliamentary constitution was supported by King João VI) and Absolutists (supporting his younger son, the Infante – that is, royal prince – Miguel of Portugal, a sworn enemy of any form of democracy), Travassos Valdez was strongly on the Constitutionalist side and was engaged in suppressing Absolutist revolts. When Miguel became titular commander in chief of the army, he had Travassos Valdez removed from his post and sent into exile in Setúbal, where the 'Parc Bonfim' now commemorates his time there; but after the prince overreached himself in April 1825, with an attempted coup (known as the Abrilada) and was sent into exile, Travassos Valdez was reinstated. After the death of King João VI, a Spanish army invaded Portugal to restore Absolutist rule; Travassos Valdez, with just 900 men, opposed 6,000 Spaniards at Bragança, delaying their advance until the government was able to raise sufficient forces to oppose them. However, the Spaniards captured Travassos Valdez and sent him to Spain; but he escaped and returned to Portugal. He then declined the governorship of Portuguese Angola, offered him by the regent, Dona Isabel Maria, and was instead made Captain General (governor) of Madeira and Porto Santo in 1827. When Dom Miguel returned and seized power from the rightful heir, his niece Maria II, and proclaimed himself 'Absolute King', Travassos Valdez held out in Madeira until his defence of the island was overwhelmed by an expeditionary force despatched from Portugal. As Miguel had given orders that Travassos Valdez should be hanged if captured, he was forced to flee the Portuguese realms and, with his wife, brother, and six children, sailed to England under the protection of the British Royal Navy in September 1828. He joined the many refugees from Dom Miguel's tyranny and in 1832 made his way to the Azores to join the expedition of Dom Pedro I of Brazil, father of Maria II and formerly Emperor of Brazil, to restore Maria to her throne and constitutional rule to Portugal. Pedro's expeditionary force landed in Portugal in 1832 and was besieged for a year in the city of Porto. After the Battle of Ponte Ferreira, when Dom Pedro instituted changes in his high command, Travassos Valdez exercised the functions of Adjutant General and chief of the General Staff of the Army of Liberation. During the major Miguelite assault on the city on September 29, 1832, Travassos Valdez was severely wounded defending the redoubt at the Bonfim church; from this, he later took his title of nobility. A year later, on September 5, 1833, he was again wounded at the siege of Lisbon, which the Constitutionalists had wrested from Dom Miguel. Dom Miguel was at last defeated in 1834 and sent into exile, this time permanently.
Кейінгі жылдары және ұрпақтары
1842 жылы Коста Кабрал үкіметін билікке әкелген төңкерістен кейін Бонфим графы оның ең бейсабыр қарсыласына айналды. 1844 жылы ол Коста Кабралдың диктаторлық саясатына қарсы көтеріліс туын көтерді, бірақ оның жақтастары тұтқындалды немесе елден қашуға мәжбүр болды, ал ол өзі 1846 жылы Мария да Фонте көтерілісіне дейін Португалиядан кетіп қалды. Пальмела герцогының Кабралистерге қарсы үкіметі билікке келген кезде Бонфим Португалияға оралды, бірақ қазан айында «Эмбоскада» деп аталатын сарай төңкерісі Сальданха герцогы басқаратын Кабралистердің жаңа үкіметін билікке әкелді. Соңғы «Кіші азамат соғысы» немесе Патулеяда Травассо Вальдес Портудағы революциялық хунтаны королеваның айналасындағы консервативті күштерге қарсы қолдады және «Прогрессиста» армиясына басшылық етті. Антас графының басқаратын әскерлерден күтілген күшею уақытында келмеді, сондықтан Бонфим мен оның армиясы Сальданханың Торрес-Ведрас бекінісінде қоршауға алынып, 22-23 желтоқсанда жеңіліске ұшырады. Оларға берілген қауіпсіз өту кепілдігі бұзылып, Бонфим, оның екі үлкен ұлы және бірнеше саяси жақтастары Анголаның оңтүстігіндегі Мосамедеске жер аударылды. Ол ұлдарымен бірге қайықпен Сент-Хеленаға қарай жүзуге ниеттеніп қашып кетті, бірақ қайтадан тұтқындалды. Британ Корольдік теңіз күштерінің жер аударылғандарды қауіпсіз оралуын және олардың құрметін қалпына келтіруі – Төрт держава келіссөздер арқылы келісілген бейбітшілік шартының шарты болды. Грамидо конвенциясы, 1847 жыл. Бонфим және оның жақтастары британдық фрегаты HMS Terrible-де Португалияға оралды, 9 қазан күні Лиссабонға жетті, оның шені мен құрметтері қайта жаңартылды. 1851 жылдан кейін ол Жоғарғы әскери сот кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал 1862 жылы Лиссабонда қайтыс болғаннан кейін оған мемлекеттік деңгейде аза тұру рәсімі жасалды. Ол 21 ақпан 1813 жылы Д. Жеронима Эмилия Годиньо Вальдеске үйленді, ол Хосе Рикардо Годиньо Вальдестің, 14-ші Квинта де Фландрес лорды, Помбал және Н. С.а дас Невес және Марконың әкімшісі, және оның әйелі Д. Мария Жоана Травассос да Сильвейраның қызы еді. (Травассос Вальдестің әйелі оның екі рет туған немересі, оның әкесінің қарындасы мен анасының бауырының қызы болды.) Оның ең танымал балаларының ішінде үлкен ұлы Хосе Бенто Травассо Вальдес (1814-1881) 1841-1845 жылдары Анголаның отарлық хатшысы болды, 1846-1847 жылдары әкесінің жер аударылуын бөлісті және Бонфимнің 2-ші графы атанды; екінші ұлы Луис Травассо Вальдес (1816-1900) генерал шеніне жетті және әскери істер жөніндегі көрнекті жазушы болды; үшінші ұлы Антонио Травассо Вальдес (1818-1855) дипломатиялық қызметке кіріп, Сыртқы істер министрлігі жариялаған істердің барысы туралы алғашқы жылдық есепті редакциялады және Даниядағы португал елшісі болып қайтыс болды; төртінші ұлы – белгілі саяхатшы және құлдыққа қарсы күрескер Франсиско Травассо Вальдес (1825-1892) болды. Алтыншы ұлы Педро де Алькантара Травассос Вальдес (1827-1887) Девондағы ағылшын ауылы Далвудта қоныстанды және ондағы Санкт-Петер шіркеуінің зиратында жерленген, оның әкесінің мансабын қысқаша баяндайтын әсем тас орнатылған.
After the coup d'état of 1842, which brought the Costa Cabral government to power, the Count of Bonfim became its most implacable opponent. In 1844 he raised the standard of rebellion against Costa Cabral's dictatorial policies but his associates were imprisoned or forced to flee the country and he himself left Portugal until the rebellion of Maria da Fonte in 1846. When the anti Cabralist government of the Duke of Palmela took office Bonfim returned to Portugal, but in October the palace coup known as the Emboscada brought a new government of Cabralist sympathies to power, headed by the Duke of Saldanha. In the ensuing 'Little Civil War' or Patuleia, Travassos Valdez supported the revolutionary Junta of Porto against the more conservative forces around the Queen and took command of the 'Progressista' army. Expected reinforcement from the troops commanded by the Conde of Antas, the President of the Junta, was not forthcoming in time, and Bonfim and his army were besieged by Saldanha in the fortress of Torres Vedras and defeated, December 22–23, 1846. In violation of their safe conduct, Bonfim, his two eldest sons and various political associates were exiled to Moçâmedes in southern Angola. He escaped from there with his sons in a skiff, intending to sail to Saint Helena, but was recaptured; the safe return of the exiles by the British Royal Navy and their honourable reinstatement was a condition of the Peace negotiated by the Four Powers at the Convention of Gramido, 1847. Bonfim and his associates were repatriated to Portugal in the British frigate HMS Terrible, returning to Lisbon on October 9, and his rank and honours were restored. After 1851 he was appointed head of the Supreme Council of Military Justice, and on his death in Lisbon in 1862 was accorded a state funeral. He had married (February 21, 1813) D. Jerónima Emília Godinho Valdez, daughter of José Ricardo Godinho Valdez, 14th lord Quinta de Flandres, Pombal, and administrator of N. Sr.ª das Neves and Marco, and his wife D. Maria Joana Travassos da Silveira. (Travassos Valdez's wife was his first cousin twice over, being the daughter of his father's sister and his mother's brother.) Among the most notable of his children, the eldest son José Bento Travassos Valdez (1814–1881) was Colonial Secretary of Angola in 1841–45, shared his father's exile in 1846–47 and became 2nd Count of Bonfim; the second son Luís Travassos Valdez (1816–1900) attained the rank of General and was a distinguished writer on military affairs; the third son António Travassos Valdez (1818–1855) entered the diplomatic service, edited the first annual report of the conduct of affairs published by the Foreign Ministry and died as Portuguese ambassador to Denmark; and the fourth son was the noted travel writer and anti slavery campaigner Francisco Travassos Valdez (1825–1892). A sixth son, Pedro de Alcântara Travassos Valdez (1827–1887), settled in the English village of Dalwood in Devon and is buried in the graveyard of St Peter's Church there, with an elaborate headstone summarizing his father's career.