Кіріспе
Венгр жазушысы Кароли Кисфалуди (5 ақпан 1788 – 21 қараша 1830) – венгр драматургі және суретші, Сандор Кисфалудидің інісі. Ол ұлттық драманың негізін қалаушы.
Károly Kisfaludy (5 February 1788 – 21 November 1830) was a Hungarian dramatist and artist, brother of Sándor Kisfaludy. He was the founder of the national drama.
Ерте өмір
Сегіз баланың ең кішісі болған ол, анасы бала туғанда қайтыс болды, ал әкесімен арақатынасы шиеленіскен еді. Кисфалуди 1804-1811 жылдары әскерде болғанда өлеңдер мен әндер жаза бастады. Ол Италия, Сербия және Бавариядағы Наполеон соғыстарында қатысты. 1810 жылы елге оралғаннан кейін Каталин Хепплер есімді қызға уәде берді, бірақ үйленбеді. Әскерден кеткені әкесімен қарым-қатынасын нашарлатты, соның салдарынан ол Вас округіндегі әпкесі Терезаның үйіне паналады.
Білім
Ол өнерді оқыды, 1812 жылы Венаға, 1815 жылы Италияға сапар шекті, бірақ 1819 жылдың сәуір және маусым айларына дейін әдебиет пен сурет салуда сәттілікке жете алмады, осы кезде оның трагедиялары – "Мажарстандағы татарлар" ("A tatárok Magyarországon") және "Илка, немесе Белградты басып алу" ("Ilka, vagy Nándorfehérvár bevétele") үлкен табысқа ие болды. Ол олардан кейін дереу жазған басқа да драмаларын ұсынды: қыркүйекте "Воевода Стибер" ("Stibor vajda") және "Құдалар" ("A kérők"), ал қарашада – "Қозғалыс жасаушылар" ("A pártütők"); келесі жылы ол тағы үш пьеса жазды. Оның пьесалары неміс тіліне аударылып, Венада қойылды.
Жеке өмір
1822 жылы ол "Аврора" журналын құрды, осы үшін 1826 жылы Марцибани сыйлығымен марапатталды, сондай-ақ сол жылы әкесі өсиетімен оны қайта орналастырды. Ол Нина Лёфлер есімді әйелге ғашық болды, бірақ ол еврей болғандықтан оған үйленуге мүмкіндік болмады. 1830 жылы туберкулезден қайтыс болғанға дейін "Аврора" үшін тынымсыз жазды. 1836 жылы оның құрметіне Кисфалуди қоғамы құрылды. Ол өзінің пьесаларымен, эпиграммаларымен және 1526 жылғы шайқас тақырыбындағы "Мохач" (1824) атты элегиясы сияқты өлеңдерімен еске алынады. Оның өмірін М. Йокай 1872 жылы "Еппур си муове" романында көркемдеп суреттеген.