Кіріспе
"Бақыттылар кедейлер" – Матай 5:3, Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының үшінші аяты. Бұл Таудағы уағыздың бастапқы аяты және уағыздың "Бақыттылықтар" деп аталатын бөлімі.
Matthew 5:3 is the third verse of the fifth chapter of the Gospel of Matthew in the New Testament. It is the opening verse of the Sermon on the Mount, and the section of the sermon known as the Beatitudes.
Мазмұны
Басқа нұсқалар жинағын BibleHub Матай 5:3-те қараңыз.
Интерпретация
Бұл – бақыттылардың тоғыз тізіміне кіретін алғашқы өлең. Соңғысы болмаса, әрқайсысы бір үлгі бойынша келеді: адамдар тобын атау және оларға берілетін сыйлық. Ханс Дитер Бетц Исаның заманында «бақытты» сөзінің бай адамды сипаттау үшін жиі қолданылғанын айтады. Мысалы, Геродоттың Крез туралы айтқандарында, бақыт пен байлық арасындағы байланыс болжамдалған. Сол сияқты, Олбрайт пен Манн «макариос» сөзі үшін «бақытты» дегеннен гөрі «қанағатты» деген сөзді артық көреді. Олардың пікірінше, бұл терминнің қазіргі ағылшын тіліндегідей діни мағынасы жоқ. Коджак бұл уағыздың басы тыңдаушыларды таң қалдыруға бағытталғанын, стандартты құндылықтарды әдейі өзгерту болғанын айтады. Бүгінде бұл мәтін соншалықты таралғандықтан, оның таң қалдыру қабілеті жоғалған. Бетц бұл Бәпағаттың христиандық емес дәуірдегі маңызды алғыкөрсеткіші бар екенін санайды. Ол оны Сократтың «энкратэя» түсінігімен байланыстырады, онда философ байлыққа мүдделі емес адам ретінде сипатталған. Бұл идеяны циниктер қабылдады, олар байлықты қабылдамай, кедейлікті ғана еркіндікке жететін жол деп есептеді. Бұл топ шағын болғанымен, кең таралған және олардың кейбір идеялары Мәсіх заманындағы кейбір еврей қауымдары тарапынан қабылданды. Жазбада тек «кедейлер бақытты» делінген, ал Матайдың «рухта» деген сөзді қосуы маңызды саналады. Бұл тіркес Ескі өсиетте кездеспесе де, оған жақын. «Рухта кедейлер» деген тіркес Өлі теңіздің кітаптарында кездеседі және Құмран қауымы үшін маңызды ұғым болған сияқты. Ғалымдар «рухта кедейлер» деген сөздің батылдық, Киелі Рух немесе діни сезімнің болмауы дегенді білдірмейтініне келіседі. Керісінше, кедейлік – тек физикалық жағдай ғана емес, сонымен қатар рухани жағдай. Шындығында, адам өзінің күнәлі табиғатынан туған рухани кедейлігін қаншалықты сезсе, Иса Мәсіхті құтқарушысы ретінде танымайынша, соншалықты «рухта кедей» екенін мойындап, көбірек қарапайымдық танытады. Егер Иса Мәсіх адамның жанында тірі болмаса және әрекет етпесе, жаны толығымен кедейленген рухани жағдайда қалады; ал адам Исаны өмірінің Құтқарушысы және Иесі деп мойындағаннан кейін, Иса оның кедей рухын күнделікті жаңару арқылы күшейтеді: «Содан Иса: «Мен – өмір нанымын. Маған келетін ешқашан аш қалмайды, ал Маған сенетін ешқашан шөлдемейді» деді» (Жохан 6:35). «Аспан патшалығы» деген маңызды тіркес әдетте Екінші келуден кейінгі мессиандық дәуірге сілтеме жасайды. Матайдың осы тіркесті қалай қолданғаны туралы толық ақпарат үшін Матай 3:2 қараңыз.
Similarly, Albright and Mann prefer the word "fortunate" to "blessed" for makarios. They argue that the term has none of the religious implications that the word blessed today has in the English language. Kodjak believes that this opening of the sermon was meant to shock the audience, it was a deliberate inversion of standard values. Today the text is so common that its shock value has been lost. While not a mainstream view, Betz feels this Beatitude has important pre Christian precedents. He traces it back to Socrates' notion of enkrateia, which explained that the philosopher was one who had no interest in wealth. This idea was adopted by the Cynics, who rejected wealth and saw poverty as the only route to freedom. This group, while small, had a wide influence and some of their ideas were embraced by some Jewish communities at the time of Christ. simply has "blessed are the poor"; that Matthew adds "in spirit" is seen to be of great consequence. The phrase does not appear in the Old Testament, but comes close. The phrase "poor in spirit" occurs in the Dead Sea Scrolls, and seems to have been an important notion to the Qumran community. Scholars agree that "poor in spirit" does not mean lacking in spirit, be it courage, the Holy Spirit, or religious awareness. Rather it is that poverty is not only a physical condition, but also a spiritual one. In fact, the more self aware a person is of his or her spiritual poverty caused by the innate human condition of the sinful nature, the more one is humbly aware that they are "poor in spirit" left to his or her own ways without Jesus Christ as Savior. Without Jesus the Christ alive and active in one's soul, it remains in a completely impoverished spiritual state; once a person declares Jesus as Lord and Savior of his or her life, Jesus sustains them through a daily renewing of their poor spirit: "Then Jesus declared, 'I am the bread of life. Whoever comes to me will never go hungry, and whoever believes in me will never be thirsty.'" (John 6:35). The important phrase Kingdom of Heaven is generally understood as referring to the Messianic age after the Second Coming. For a full discussion of Matthew's use of this phrase see Matthew 3:2.