Кіріспе

Грекиядағы шарапат ордені Құтқарушы ордені (Τάγμα του Σωτήρος), сондай-ақ Құтқарушы ордені деп те аталады, Грекияның еңбегі үшін берілетін ордені. Құтқарушы ордені – қазіргі грек мемлекетінің берген ең көне және ең жоғары наградасы.

Құру

Құтқарушы орденін құру туралы шешімді 1829 жылы Грекия Тәуелсіздік соғысының соңғы жылында Аргоста өткен Төртінші Ұлттық Ассамблея қабылдады. Алайда, бұл шешім дереу орындалмады, ал тиісті жарлық 1833 жылғы 20 мамырда Нафплиода Регенттік Кеңес (Жозеф Людвиг фон Армасперг, Карл фон Абель және Георг Людвиг фон Маурер) король Отто атынан қол қойды. Орденнің құрылу жарлығына сәйкес, орденнің атауы "Құдайдың көмегімен керемет және кездейсоқ оқиғалар арқылы болған Грекияның құтқарылуын" еске түсіруі тиіс.

Таңба

Әр түрлі белгілердің пішіні орден құрылғаннан бері бірнеше рет өзгертілді, ең айқын өзгеріс – республикалық билік кезеңінде тәжді алып тастау болды. Белгілердің қазіргі пішіні Президенттің 849/1975 жарғысымен (ΦΕΚ 273 Α΄/4 12 1975) реттеледі. 1833 жылғы бастапқы жарлықта орденнің белгісі ақ эмальдалған мальтий кресінен (күміс крест үшін күміс, жоғары дәрежелер үшін алтын), үстіне қойылған тәж, жасыл эмальдалған гүл шоғынан тұратыны сипатталған, оның жартысы қарағай бұтағы, екінші жартысы лавр бұтағы. Аверсте көк түсті фонда ақ крест (Грекияның елтаңбасы) және ортасында Оттоның бавариялық қаруы, ал сыртқы шеңберде мына жазу: Η ΔΕΞΙΑ ΣΟΥ ΧΕΙΡ, ΚΥΡΙΕ, ΔΕΔΟΞΑΣΤΑΙ ΕΝ ΙΣΧΥΙ ("Сенің оң қолың, Раббым, күшпен даңқталды", Шығу, 15:6). Кері жағында Оттоның суреті және дөңгелек жазу: ΟΘΩΝ, ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ("Отто, Грекия патшасы"). 1863 жылы Оттоның биліктен шеттетілуінен кейін оның суреті алынып, орнына Православ христиандық сотериологиясы бойынша Иса Мәсіһтің иконасы қойылды. Бұл осы жақты аверс ретінде тағуға әкелді, ал ұлттық елтаңба (бавариялық гербтан тазартылған) кері жаққа ауыстырылды, жазулар да сәйкесінше өзгертілді: аверстегі жазу өз орнында қалды, ал кері жағында жаңа жазу пайда болды: Η ΕΝ ΑΡΓΕΙ Δ ́ ΕΘΝΙΚΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ 1829 ("Аргостағы гректердің IV Ұлттық жиналысы – 1829"). Орденнің жұлдызы – сегіз қырлы кесілген күміс жұлдыз, орден белгісіндегідей орталық дискісі бар. Бастапқыда жұлдыздар кестеленген, бірақ кейін қатты күмістен жасала бастады, бұл практика бүгінгі күнге дейін сақталуда. Орденнің лентасы ақ жиекті ашық көк түсті, Грекияның ұлттық түстерін көрсетеді.