Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
17 ғасырдағы Дагомеяның билік еткен әулетінің негізін қалаушы До Аклин немесе Гангихессу (Ганье Хессу) немесе Догбари қазіргі Бениндегі Дагомеяның Фон Корольдігінің негізін қалаушы және Дагомея патшаларының (Аладаксону әулетінің) патшалық тегінің алғашқы өкілі деп есептеледі. Көптеген деректерде ол Дагомеяның алғашқы патшасы саналады, бірақ мемлекет оның қайтысынан кейін құрылған. До Аклин туралы мәлімет өте аз, көбінесе ол халық ауыз әңгімелерімен байланысты, алайда ол шамамен 1620 жылы Абомей үстіртінде Аллададан келген Ажа тайпасының ірі тобын жергілікті тұрғындармен бірге қоныстандырды делінеді. Оның ұлы Дакодуну кейіннен сол үстіртте сарай салып, Дагомея Корольдігін құруға кірісті.
17th century founder of the ruling dynasty of Dahomey
Do Aklin or Gangnihessou (Ganye Hessou) or Dogbari is claimed as the founder of the Fon Kingdom of Dahomey in present day Benin and the first person in the royal lineage of the Kings of Dahomey (the Aladaxonou dynasty). In many versions he is considered the first king of Dahomey even though the kingdom was founded after his death. Very little is known about Do Aklin and most of it is connected to folklore, but it is generally claimed that he settled a large group of Aja people from Allada on the Abomey plateau amongst the local inhabitants in c. 1620. His son Dakodonu would eventually build a palace on the plateau and began forming the Kingdom of Dahomey.
Символдар мен ұраны
Гангнихессудың символы құс, барабан және таяқ болды. Оның ұраны – ол ең үлкен құс және керең барабан, оны тоқтатуға ешкімнің күші жетпейді деген еді.
Gangnihessou had a bird, a drum and a club as his symbol. His motto was that he was the biggest bird and sonorous drum, that nobody can prevent him.
Абомейде қоныстанды
Ауызша дәстүр бойынша, Ажа тайпасын Тадо қаласынан Агассу патша Алладаға бастап келген. Агассу – Тадо ханшайымы мен барыстың (немесе кейбір нұсқаларда батыр йоруба аңшысының) ұлы. Агассу Тадоны жаулап алуға тырысқанда жеңіліске ұшырағандықтан, ізбасарларымен бірге Аллада қаласын құру үшін көшіп келді. 1600 жыл шамасында Агассу әулетінен тараған үш бауыр (кейбір нұсқаларда екеуі) таққа таласып, әрқайсысы жаңа территорияда қоныстануға келісім білдірді. Хоуэгбода келісімге сәйкес, Тейгбанлин қазіргі Порто-Ново орнында мемлекет құрса, тағы бір ұлы Алладада билік жүргізер, ал До Аклин солтүстікке қарай Абомей үстіртінде қоныстанды. До Аклин жергілікті тұрғындарға құнды сыйлықтар сыйлап, олардың арасында өмір сүруге рұқсат алды. Жергілікті халықтың Аллададан келген Ажа тайпасымен араласуы нәтижесінде жаңа этностық топ – Фон пайда болды. До Аклиннің ұлы (немесе кейбір нұсқаларда немересі) Дакодуну 1640 жылдары жергілікті басшыны жеңіп, сарай мен Дагомея патшалығының негізін қалады. Антрополог Дж. Камерон Монро Аллададағы патшалық әулетке қатысты туыстық байланыстардың Алладаны жаулап алуды және Дагомеяның Порто-Новомен бәсекелесуі сияқты басқа да мәселелерді заңдастыру үшін кейіннен құрастырылған болуы мүмкін деген пікірде.
According to oral tradition, the Aja were led to Allada by King Agassu from the city of Tado. Agassu was the son of a Tado princess and a leopard (or in some versions a brave Yoruba hunter). When Agassu tried to take over Tado he was defeated and so instead moved with his followers to found the city of Allada. Around 1600, three brothers (two in some versions) in the lineage of Agassu fought over the succession to the throne and it was decided that each would settle a new territory. The agreement was reached at Houégbo that Teagbanlin would found a state at what is now Porto Novo, another son would take control in Allada, and Do Aklin would settle on the Abomey plateau to the north. It is said that Do Aklin brought significant gifts for the local population and so was allowed to live amongst them, and the mixing of the local population with the Aja from Allada created the new ethnic group, the Fon. Do Aklin's son (or grandson in some versions) Dakodonu became the founder of the palace and the kingdom of Dahomey around 1640 by defeating a local chieftain. Anthropologist J. Cameron Monroe contends that the lineage connections to royalty at Allada is probably a later creation used to legitimate the conquest of Allada and other aspects like Dahomey's rivalry with Porto Novo.