Беочин: Тарихы мен географиясы

Кіріспе

Беочин (Беочин, Belcsény) – Сербияның Воеводина автономды облысының Оңтүстік Бачка ауданында орналасқан қала және муниципалитет. Қаланың халқы 7 839 адамды, ал Беочин муниципалитетінің халқы 15 726 адамды құрайды. Муниципалитет аумағында 16 ғасырда салынған Беочин монастыры да бар.

Атауы

Сербия тілінде қала Беочин (Беочин), хорват тілінде Беочин, венгр тілінде Белcsень, неміс тілінде (көне) Беотшин, словак тілінде Беочин, русин тілінде Беочин деп аталады. Қаланың атауы жергілікті серб диалектісінен шыққан сөзден туындаған, қазіргі стандартты серб тілінде "beli otac" немесе ағылшын тілінде "ақ әке" деп жазылады (атының толық мағынасы – "ақ әкеге тиесілі жер"). Бұл атау жақын орналасқан Беочин монастырының игуменіне сілтеме жасайды.

География

Географиялық тұрғыдан Сырмияда орналасқан болса да, Беочин әкімшілік тұрғыдан Оңтүстік Бачка округіне қарасты. Беочин қаласы екі бөлікке бөлінеді: Беочин Град ("Беочин қаласы") және Беочин Село ("Беочин ауылы"). Бірақ Беочин Село ауыл деп аталатындықтан, ол ауыл емес, қаланың бір бөлігі ғана.

Тарих

Серб православие монастырының болуы Беочин (қазіргі қаладан оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан) алғаш рет 1566-67 жылдары дереккөздерде тіркелген. 18 ғасырдың соңына дейін осы монастырьдың жанында шағын елді мекен (ауыл) болған. Осман әкімшілігі кезінде бұл елді мекенде этникалық сербтер тұрған. Қазіргі Беочин болып қалыптасқан елді мекен 1702 жылы айтылған. Сол кездегі ауыл 49 шаңыраққа дейін жеткен. Бастапқыда бұл тек ауыл болды, ал оның негізгі экономикалық қызметі шарап өндірісі болды (күнге дейін Беочиннің ескі бөлігі Беочин Село деп аталады, яғни "Беочин ауылы"). 1839 жылы цемент зауыты ашылғаннан кейін Беочин қазіргі заманғы қалаға айналды, ол уақыт өте келе Солтүстік Сырмияның орталығы болды. Беочиндегі цемент зауыты Еуропадағы ірі цемент зауыттарының бірі. Қаланың жаңа, қалалық бөлігі жұмысшылардың поселкесі ретінде дамыды және Фабрика ("зауыт"), Беочин Фабрика ("Беочин зауыты") және Беочин Град ("Беочин қаласы") деп аталды. 18 ғасырдың ортасына дейін Беочин ауылы Габсбург әскери басқаруында болды. 1745 жылдан кейін ол Сырмия округінің құрамына кірді, ол Габсбург Славония Корольдігінің үш округінің бірі болды. 1828 жылы Беочин ауылының көп бөлігі православие христиандарынан тұрды. 1848-49 жылдары Беочин Серб Воеводинасының бөлігі болды, ал 1849 жылдан 1860 жылға дейін Сербия воеводиясының және Темешвар банатының құрамында болды. 1860 жылы воеводия жойылғаннан кейін Беочин қайтадан Славония Корольдігінің Сырмия округіне қосылды. 1868 жылы Славония Корольдігі Хорватия Корольдігімен біріктіріліп, Венгрия Корольдігінің және Австрия-Венгрияның құрамына кірді. 1910 жылы Беочин Селоның халқы 3342 адамды, ал Беочин Фабриканың халқы 262 адамды құрады. 1910 жылғы санақ бойынша Беочиндегі ең ірі этникалық топ сербтер болды, ал қоныста тұратын басқа этникалық топтарға венгрлер, немістер, хорваттар және басқалары кірді. 1918 жылы Беочин алдымен Словендер, хорваттар және сербтер мемлекетінің, содан кейін Сербия Корольдігінің және соңында Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия деп аталды) құрамына кірді. 1918-1922 жылдары Беочин Сырмия округінің, 1922-1929 жылдары Сырмия облысының, 1929-1939 жылдары Дунай бановинасының, 1939-1941 жылдары Хорватия бановинасының бөлігі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941-1944 жылдары Беочин Оккупациялық әскерлер тарапынан басылып алынды және Павеличтің Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің құрамына енді. Оккупация кезінде фашистер Беочинде 66 бейбіт тұрғынды өлтірді. 1944 жылы Беочин Югославия партизандары тарапынан азат етілді. 1944 жылдан бастап қала Воеводинаның құрамына кіреді, ол 1945 жылдан Сербия мен Югославияның автономиялық провинциясы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін Беочин Илок муниципалитетіне қарасты. Соғыстан кейін Воеводина (Сербия) мен Хорватия арасындағы жаңа шекара бұрынғы Илок муниципалитетін бөлгендіктен, Беочин Нови-Сад муниципалитетіне қосылды. Кейін Беочиннің жеке муниципалитеті құрылды. 1948 жылы Беочин Фабрикасының халқы 2144 адамды, ал Беочин Селосының халқы 1495 адамды құрады.

The existence of the Serbian Orthodox monastery of Beočin (which is located 2 km in the south from modern town) was first recorded by the sources in 1566 67. Until the end of the 18th century, a small settlement (hamlet) existed near this monastery. During Ottoman administration, this settlement was populated by ethnic Serbs. The settlement that developed into modern Beočin was mentioned in 1702. By then the hamlet had grown into 49 households. In the beginning, it was only a village, and its basic economic activity was wine production (even today, the oldest part of Beočin is known as Beočin Selo, i. e. "Beočin village" in English). After the cement factory was opened in 1839, Beočin developed into a modern town, which over time became the centre of northern Syrmia. The cement factory in Beočin is one of the largest cement factories in Europe. The new, urban part of town developed as a worker's colony and was known as Fabrika ("factory"), Beočin Fabrika ("Beočin factory") and Beočin Grad ("Beočin town"). Until the middle of the 18th century, the village of Beočin was under Habsburg military administration. After 1745, it was part of t
Syrmia County, which was one of three counties of the Habsburg Kingdom of Slavonia. In 1828, majority of inhabitants of Beočin village were Orthodox Christians. In 1848–49, Beočin was part of Serbian Vojvodina, while from 1849 to 1860 it was part of the Voivodeship of Serbia and Banat of Temeschwar. After the abolishment of the voivodeship in 1860, Beočin was again incorporated into Syrmia County of the Kingdom of Slavonia. In 1868, Kingdom of Slavonia was joined with the Kingdom of Croatia into the Kingdom of Croatia Slavonia, which was part of the Kingdom of Hungary and Austria Hungary. In 1910, population of Beočin Selo numbered 3,342 inhabitants, while population of Beočin Fabrika numbered 262 inhabitants. According to 1910 census, largest ethnic group in Beočin were Serbs, while other ethnic groups that lived in the settlement included Hungarians, Germans, Croats, and others. In 1918, Beočin first became part of the State of Slovenes, Croats and Serbs, then part of the Kingdom of Serbia and finally part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (later renamed to Yugoslavia). From 1918 to 1922, Beočin was part of Syrmia county, from 1922 to 1929 part of Syrmia oblast, and from 1929 to 1939 part of the Danube Banovina, and from 1939 to 1941 part of the Banovina of Croatia. During World War II, from 1941 to 1944, Beočin was occupied by Axis troops and was included in Pavelić's Independent State of Croatia. During the Axis occupation, 66 civilians were killed in Beočin by fascists. In 1944, Beočin was liberated by Yugoslav partisans. Since 1944, the town is part of Vojvodina, which (from 1945) was an autonomous province of Serbia and Yugoslavia. Until the end of World War II, Beočin was part of the Ilok municipality. Since the newly established post WW2 border between Vojvodina (Serbia) and Croatia divided the former Ilok municipality, Beočin was included into Novi Sad municipality. Later, a separate municipality of Beočin was established. In 1948, the population of Beočin Fabrika numbered 2,144 and the population of Beočin Selo numbered 1,495.

Демография

2011 жылғы халық санауының нәтижесі бойынша Беочин муниципалитетінде 15 726 адам тұрады.

Этностық топтар

Муниципалитеттегі көптеген елді мекендерде этникалық сербтер басым, ал Луга ауылында этникалық словактар басым. Қаланың этникалық құрамы:
Этникалық топ Халық саны%Сербтер10,95669.67%Ромалар1,4229.04%Словактар8305.28%Хорваттар5573.54%Венгрлер2951.88%Югославиялықтар1611.02%Словендер700.45%Моңғолдар610.39%Немістер450.29%Мұсылмандар370.24%Македониялықтар330.21%Басқалар1,2598.01%Барлығы15,726

Беочин – Воеводинаның Ислам қауымдастығының орталықтарының бірі. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, Воеводинада исламдық діни ғимараттары бар үш елді мекеннің бірі осы қала болды (тағы екі елді мекен – Нови-Сад және Суботица).

Мәдениет

Воеводинадағы ең көне серб ауылдық мектептері қазіргі Беочин муниципалитетінде ашылды: Грабово (1625) және Свилош (1695) елді мекендерінде. Мұнда екі маңызды серб православие монастырі де орналасқан: Беочин монастыры, оның алғашқы жазбасы 1566-1567 жылдарға дейін жетеді, және Раковац монастыры, оның алғашқы жазбасы 1545-1548 жылдарға дейін жетеді.