Кіріспе
Камбоджа Таун (кейде Кішкентай Пномпень немесе Кішкентай Камбоджа деп те аталады) – АҚШ-тың Калифорния штатындағы Лонг-Бич қаласының шығысындағы Анахайм көшесінде, Атлантик және Джуниперо даңғылдары арасында орналасқан шамамен бір мильге созылған бизнес аймағының ресми атауы. Аймақта көптеген камбоджалық мейрамханалары, киім дүкендері, әшекей бұйымдары сататын дүкендер, пончиктер сататын дүкендер, сондай-ақ шіркеулер, храмдар мен камбоджалық американдықтарға арналған қызмет көрсету орталықтары бар. Бұл аймақта автокөлік жөндеу шеберханалары сияқты, камбоджалықтарға тиесілі көптеген басқа да кәсіпорындар жұмыс істейді. Лонг-Бич Камбоджадан тыс жерде камбоджалықтардың ең көп шоғырланған қаласы болып табылады.
Cambodia Town (also known as Little Phnom Penh or Little Cambodia) is the official name for a roughly one mile long business corridor along Anaheim Street between Atlantic and Junipero avenues in the Eastside of Long Beach, California. The area has numerous Cambodian restaurants, clothing stores, jewelry stores, and donut shops, as well as churches, temples, and service centers for Cambodian Americans. There are many other businesses in the area, such as auto repair shops, that are Cambodian owned. Long Beach has the largest concentration of Cambodians of any city outside of Cambodia.
Көшіп-қону алдындағы кезең
1970-ші жылдары Қызыл Кхмерлер билікке келгенге дейін Камбоджа тоқсан жыл бойы француз отаршылдығын бастан өткерген, негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын қоғам болды. 1973 жылы АҚШ «Арклайт» операциясын жүктеді. Бұл Вьетнамнан тараған коммунизм қаупіне қарсы күресу үшін Камбоджа мен Вьетнам шекарасындағы нысаналарды бомбалаудан тұратын бірнеше шабуыл болды. Бірақ, бомбалаулар Оңтүстік-Шығыс Азия азаматтарында, Камбоджада да, хаос пен үрей тудырды. Осы бомбалаулар көптеген камбоджалықтарды Қызыл Кхмерлерді құрып, жаңа саяси жүйе орнату арқылы барлық проблемаларын шеше алады деп сендірді. Пол Пот Камбоджадағы батыстың барлық ықпалын жойып, теңдік пен ауыл шаруашылығына негізделген қоғам құруды мақсат тұтқан коммунистік топ – Қызыл Кхмерлерге жетекшілік етті. Бұл студенттердің көпшілігі Камбоджадағы бай және білімді отбасылардан шыққан. Олардың кейбіреуі колледжді бітірген соң Лонг-Бич қаласына қоныстанды және онда камбоджалықтардың қалыптасуына негіз салды. Олардың көп бөлігі білімі аз, шағын ауылдардан келген шаруалар еді.
Қайта орналастыру
1975 жылдың сәуірінен қарашасына дейін шамамен 2000 камбоджалық Оңтүстік Калифорниядағы Пэндлтон лагеріне, әскери базаға, қауіпсіздік үшін көшіп келді. Ұрпақтар арасындағы ауыр сызаттар камбоджалық жастардың жасөспірім шағында мінез-құлық проблемаларына себеп болады. Бұл проблемалар отбасылық қарым-қатынастарға әсер етеді, ата-ана мен бала арасындағы ұрпақтар арасындағы алшақтықты күшейтеді. Осының салдарынан, шешілмеген өткен оқиғалар түрлі мәселелерге байланысты, бұл Лонг-Бичтегі камбоджалық қауымдастықтағы зорлық-зомбылықты одан әрі қоздыруы мүмкін. Камбоджалықтар Лонг-Бич қаласына келгенде өмірін және қауымдастығын қайта құруға мүмкіндік алды. Сол кезде Лонг-Бичте ағылшын тілін білу талап етілмейтін көптеген жұмыс орындары болды, бұл камбоджалықтарға жұмысқа орналасуға және табыс табуға жағдай жасады. Осы кезеңде Камбоджаның Біріккен қауымдастығы (БҚ) камбоджалық босқындарға баспана, қаржылық көмек және азық-түлікпен көмектесу үшін құрылды. Камбоджа қаласының халқы қызмет көрсетулер, дүкендер мен көші-қон арқасында өсті. Сондықтан, кейбір қоғамдық белсенділер Кішкентай Пномпень атауын қалайды, себебі бұл атау Камбоджа қаласының атауы сияқты "бір ғана ұлттық есімділік" қалыптастырмайды. Cambodia Town, Inc. ұйымының негізін қалаушылары Шығыс Анахайм көшесін Камбоджа қаласы деп ресми түрде атауға сәтті әрекет жасады. Олардың әрекеттеріне маңызды қадам – Шығыс Анахайм көшесі бойындағы қауым мен маңызды тараптардың қолдауын жинау кірді. Атауды қолдаушылар басқа этникалық аймақтарды азиялықтардың, афроамерикандықтардың, испандардың және ақтөстің бірге тұрып, жұмыс істей алатын кеңістіктердің мысалы ретінде пайдаланды. Нәтижесінде, Лонг-Бич қалалық кеңесі 2007 жылы Камбоджа қаласы тұжырымдамасын бизнес аймақты дамыту ауданы (БАДА) ретінде құру шартымен бірауыздан мақұлдады.
Растық шиеленістер
Латын қауымының көптеген мүшелері камбоджалық қауымның қарқынды өсуінен қорқыныш сезінді және қауіптенді. Камбоджалықтар ресурстардың жетіспеуі салдарынан төмен кірісті қауымдастықтарда туындайтын "этникалық-жарыстық иерархияға" ұшырады. Камбоджалық топтар төзімділік таныту жолы ретінде құрыла бастады. Жастар камбоджалық-американдық өзіндік санасын үйлестіру үмітімен топтарға тартылды. Лонг-Бич мектеп жүйесінде камбоджалықтарға білім беру қолдауының жетіспеуі де топтарға қатысу деңгейінің жоғары болуына себепкер болды. Бұдан өзге, топтарға қатысу психикалық денсаулықпен де байланысты, себебі камбоджалық жастардың ұрпақтар арасындағы шешілмеген жаралары оларды күресу механизмі ретінде топтардан қолдау іздеуге итерді; камбоджалықтардың 67 пайызы посттравматикалық стресс синдромынан, ал 51 пайызы ауыр депрессиядан зардап шегеді. Камбоджа қаласында жүргізілген сауалнамада қатысушылардың жартысынан астамы қоғамдық қауіпсіздікті маңызды мәселе деп атады. Осы сауалнамаға қатысушылардың көпшілігі өз отбасыларының үнемі бандиттік әрекеттерге, ұрлыққа, зорлық-зомбылыққа және есірткіге тәуелділікке ұшырап отыратынын айтты. Осы трансформацияға Теводо деп аталатын рухани күштердің ілесіп жүретіні айтылады, олар табиғаттағы жаңаруды бақылап отыру үшін айналым бойынша келіп тұрады. Сонымен қатар, мерекелік шара анклавтың этникалық әртүрлілігін көрсетеді, себебі оған монахтар, камбоджалық және афроамерикандық христиан дін өкілдері, мұздай сусын сатушылар қатысады. Танымал жергілікті шаралардың бірі – жыл сайынғы Камбоджа қаласы кинофестивалі, оны камбоджалық-американдық кинорежиссер Кэйли Со және хип-хоп әртісі праЧ Ли құрған. Фестивальда камбоджалық өмірге қатысты туындылармен айналысатын белгілі және жаңа кинорежиссерлердің фильмдері көрсетіледі. Фестиваль барысында фильмдер көрсетіліп, талқыланады және фильмдерге қатысқандармен сұрақ-жауап сессиясы өткізіледі.
Кәсіпорындар
Камбоджа қаласының бизнес-дәлізі шамамен 1,2 мильге созылған Шығыс Анахайм көшесін қамтиды, ол Лонг-Бич қаласының орталық бөлігінен солтүстікке қарай және 710 тас жолынан шығысқа қарай орналасқан. Бұл жерге Long Beach Transit автобус жүйесі және Лос-Анджелес метросының A желісі арқылы жетуге болады. Аймақта камбоджалық спирттік дүкендері, сыйлық дүкендері, әшекей бұйымдары сататын дүкендер, базарлар мен мейрамханалар бар. Сондай-ақ, бұл аймақта латиноамерикандықтарға тиесілі көптеген бизнес және мейрамханалар да орналасқан. Камбоджа қаласының ең танымал мейрамханаларының бірі – 1985 жылы ашылған Пномпень Нудл Шак. Пномпень Нудл Шак бастапқыда шағын, отбасылық мейрамхана ретінде жұмыс істеді, бірақ жылдар өте тамақ сыншыларының пікірлері мен әлеуметтік желілерде кең танымалдылыққа ие болды. Камбоджа қаласындағы базарлар Лонг-Бичтегі азиялық этностардың әртүрлілігін көрсетеді және кхмер, вьетнам, тай, корей, жапон және қытай тағамдары сияқты әртүрлі ас түрлеріне қажетті негізгі ингредиенттерді ұсынады. Дүкендерде дайын азия тағамдарынан бастап, тамақ дайындауға қажетті ингредиенттерге дейін ұлттық тағамдар сатылады. АҚШ-та камбоджалықтардың үштен бірінен азы ғана жоғары білім алған. Камбоджа қаласындағы орташа отбасылық табыс 34 000 долларды құрайды, бұл Лос-Анджелес округінің 56 000 долларлық орташа табысынан төмен. Сонымен қатар, Камбоджа қаласындағы азиялықтардың табысы Лос-Анджелес округіндегі азиялықтарға қарағанда шамамен 14 600 долларға кем. Осының салдарынан, тұрғындарды қоныстандыру және gentrification қауымдастықта кең таралған мәселелерге айналуда. Қазіргі уақытта Камбоджа қалашығында көптеген әдемілендіру жобалары жүргізілуде, оларға фрескалар, велосипед жолақтары, саябақтар және қоғамдық бақтарға мемлекеттік инвестициялар жасалуда. Бұл әдемілендіру әдісі жергілікті қауымдастықта қауіпсіздікті арттыруға бағытталған. Әдемілендіру қауіпсіздікті арттырғанымен, ол сонымен қатар жылжымайтын мүліктің құнын арттырады, бұл жергілікті тұрғындар үшін тұру құнының өсуі сияқты жаңа қиындықтар тудырады.
Қосымша оқу және қарау
"Калифорния штатындағы Лонг-Бич қаласында «Камбоджа қаласы» деп аталатын кхмер қаласы құрылды. (Архив) Ко Сантепип газеті. Хьюэлл Хаузермен сапар – 902-ші бөлім (2001)"