Кіріспе

Гай III Сполето (Wido, ; 894 жылдың 12 желтоқсанында қайтыс болды) – 880 жылдан Камерино маргравы, ал 883 жылдан бастап Сполето және Камерино герцогы болды. 889 жылы Италия патшасы, 891 жылы император тағына отырды. 894 жылы Италия түбегін бақылау үшін күресіп қаза тапты. Гай Беневентолық Адельхистің қызы Агельтрудаға үйленді, олардан Ламберт есімді ұл туды.

Ерте өмір

Гай Споллетский был вторым сыном Гая I Споллетского и Итты, дочери Сико из Беневенто. Гай I был сыном Ламберта I Нантского и его второй жены, Аделаиды Ломбардской, которая была дочерью второго сына Карла Великого, Пепина Итальянского. В 842 году бывшее Сполетское герцогство, пожертвованное Карлом Великим Папству, было возрождено франками для удержания против византийских катапанов на юге, как франкская пограничная территория зависимым маркграфом. Следовательно, семья Гая была важным игроком в итальянской политике с начала IX века. Хотя в 876 году Гай и его старший брат, Ламберт, герцог Сполетский, были отправлены Карлом Лысым сопровождать папу Иоанна VIII в поездку в Неаполь, чтобы разрушить союзы, заключенные многими южными ломбардскими государствами с сарацинами, интересы семьи в целом были враждебны папству, политику, которой Гай первоначально следовал. После смерти Ламберта в 880 году он завещал Гаю марку Камерино, а в 882 году Гай поддержал вторжение своего племянника Гая II Споллетского в Папские области. Это привело его в конфликт с императором Карлом Толстым, и в 882 году на собрании в Вероне император лишил его феодов, вместе со значительным числом других важных, но незначительных итальянских дворян. Подняв восстание, Гай объединился с соседними сарацинами и начал приобретать новые территории. В этот момент на диете в Равенне император объявил его виновным в государственной измене, и Беренгару Фриульскому было приказано силой лишить его феодов. В 883 году Гай унаследовал титул своего племянника Сполетский и вновь объединил герцогство, отныне как "Герцогство Сполетское и Камеринское", получив титул dux et marchio (и получив свой порядковый номер III), и к концу 884 года император Карл III был вынужден заключить мир с Гаем, где он официально восстановил свои титулы. Затем, в 885 году, он сразился со своими случайными союзниками, сарацинами из Гарильяно.

Император ретінде билік ету

887 жылы Чарльз Жылының биліктен тайдырылғаннан кейін, Реймс архиепископы Фульктің туысы болғандықтан, ол Батыс Францияның королі болуға үміттенді және іс жүзінде Лангреске дейін сапар шекті, онда епископ оны король деп тағайындады. Бірақ сол жылы (888) Одоның тәж киюіне байланысты, ол Италияның тәжі мен императорлық құрметке қатысты жоспарлармен кері қайтты. Сполеттік Гвидо Ломбардияның темір тәжі үшін Фриулиялық Беренгармен күресті. Беренгардың Каролингтер әулетімен одақтас болғаны және 887 жылы Италияның королі болып сайланғаны рас еді, бірақ 888 жылдан бастап Гвидо Римге жақындады және Папа Стефан V-пен одақтасты, ол Гвидоны «өзінің жалғыз ұлы» деп сипаттады. Соңғы талапкерлер арасында шайқас басталды, және Гвидо 888 жылдың соңында Павияда өткен мәжілісте өзін Италияның королі деп жариялады. 889 жылы Павиядағы Сан-Микеле-Маджоре базиликасында Папа Стефан V оны Италияның королі етіп ресми түрде бекітті. 891 жылдың 21 ақпанында ол өзінің ұлы Ламберт II-ні Италияның королі етіп тағайындады. 891 жылы Италияда жаңа папа Формоз сайланғанда жағдай нашарлай бастады. Гвидоға сенімсіздікпен қараған ол императорға қарсы қолдау іздеуді бастады, өйткені Гвидо Фриулия герцогтығында әлі де бекініп тұрған Беренгардың қаупін жою қиын болды. Өзінің беделін нығайту үшін, 892 жылдың 30 сәуірінде Равеннада Гвидо Папа Формозды Ламбертті императордың серігі етіп тағайындауға мәжбүр етті. Сондықтан папа келесі мүмкіндікті пайдаланып, Гвидоға қарсы шығып, Италия және императорлық құрметтер үшін Каринтиялық Арнульфты қолдады. 893 жылы Формоз Гвидоны құлату және өзінің тәж киюі үшін Арнульфты Трентоға шақырды. Арнульф орнына өзінің ұлы Звентибольдты әскермен бірге Беренгарға, тақтан түсірілген корольге қосылып, Трентоға аттандырды. Олардың біріккен әскері Трентоны қоршап алды, бірақ Гвидо оларға пара беріп, өзіне тиіспеуге мәжбүр еткен болуы мүмкін. Келесі жылы олар Бергамода Гвидоны жеңіп, Тренто мен Миланды басып алды. Беренгар Арнульфтің вассалы және королі ретінде танылды. Звентибольд Германияға оралды, өйткені қызба неміс әскерлеріне зор зиян келтірді. Гвидо Тародағы бекініске қайта жиналу үшін шегінді және күздің соңында күтпеген жерден қайтыс болды, ұлын әйеліне аманат қалдырды. Екеуі де Беренгар мен Арнульфпен бірге тәжді таласты.

Мұра

Гюидің билігі оның мұрагерлік жерлерінен аса шыққан емес, бұл императорлық атақтың, оның барлық жерге билік ету туралы талаптарымен бірге, тоғызыншы ғасырдың соңында тек Папаның құрметінің белгісіне айналғанын анық көрсетеді, және осы атақ үшін әртүрлі итальяндық ақсүйектер күресті. Ол тіпті Италияның солтүстігін де берік бақылауға алмады, өзінің билік ету кезегінің көп бөлігінде таққа талапкерлермен соғысты. Ол Каролингтер дәстүрін сақтауға тырысып, бұрынғы императорлар сияқты капитулярийлер шығарды. 891 жылы ол барлық ариманнан, олардың жері болсын, болмасын, әскерде дәстүрлі міндеттерді орындауды талап етті.