Британдық фартинг: 1707 жылға дейінгі тарихы мен айналымы

Кіріспе

Британдық монета тарихының бір қыры
1707 жылғы Одақ актісіне дейін соғылған фартинг туралы мәлімет

Британдық фартинг (ескі ағылшын тіліндегі “feorthing” сөзінен туындаған, яғни “төртінші бөлік”) – бұл британдық монета, оның құны ескі пеннидің төрттен бір бөлігіне (1/960 фунт стерлинг) тең болатын. 1956 жылдан кейін соғылуы тоқтатылып, 1961 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданыстан шығарылды. Британдық фартинг – Англия мен Шотландияның тәждерін Ұлыбритания Корольдігіне біріктірген 1707 жылғы Одақ актісіне дейін ағылшын монархтары соққан ағылшын фартингінің жалғасы. Анна патшайымның тұсында тек үлгілік фартингтер соғылды, себебі бұрынғы билік етушілердің фартингтері жеткілікті болды. Монета I Георг және II Георг тұсында үзіліс-үзіліс соғылды, бірақ III Георг билік еткен кезде жалған монеталар соншалықты көбейді, Корольдік монетахана 1775 жылдан кейін мыс монеталарды соғуды тоқтатты. Келесі фартингтер 1799 жылы Мэтью Болтонның лицензиясымен Сохо монетаханасында бу күшімен соғылған алғашқы монеталар болды. Болтон 1806 жылы одан да көп монета соқты, ал Корольдік монетахана 1821 жылы өндірісті қайта бастады. Фартинг IV Георг және IV Вильгельм тұсында тұрақты түрде соғылды. Ол кезде ол пенни дизайнының кішірейтілген нұсқасын алып жүрді және 1936 жылдан кейін де пенни мен жарты пенни дизайнымен үндес болды. Виктория патшайымның ұзақ билік құрған жылдарының көп бөлігінде фартингтер соғылды. Монета XX ғасырдың бірінші жартысының көп жылдарында шығарыла берді, ал 1937 жылы ол өз дизайнын, яғни торғайды алды. 1953 жылдан 1956 жылға дейін монетада II Елизаветаның суреті болған кезде инфляция оның құнын төмендетті. Оның қолданыстан шығуына коммерциялық сұраныстың төмендеуі де ықпал етті.

Алғашқы басылымдары (1714-1775 жж.)

Британдық фартинг – 13 ғасырда ағылшын королі Генрих III тұсында күмістен бастау алған фартингтер сериясының жалғасы. 16 ғасырда жеке тұлғалар қарапайым металлдан жасалған фартинг жеребелерін айналымға шығарды, ал 1613 жылы Джеймс I Джон Харрингтонға, Экстон баронына, король атын бейнелейтін мыстан жасалған патшалық фартинг жеребелерін өндіруге монополия берді. 1672 жылы Карл II монетаханаға алғашқы мыс фартинг монеталарын шығаруға рұқсат берді, және Британия монетада алғаш рет пайда болды. Анна патшайымының (1701–1714) билік ету кезеңінің көп бөлігінде фартингтерді шығару қажет болған жоқ, себебі айналымда жеткілікті ағылшын фартингтері болды. Бірақ 1713 жылдан бастап мыс монетаның (жарты пенни және фартинг) тапшылығы сезілді. Корольдік монетахана 1714 жылы фартингтерді шығаруды жоспарлаған, бірақ сол жылы патшайымның қайтысы осы жоспарды тоқтатты. 1714 жылғы фартингтің салмағы 4,8–5,8 грамм, диаметрі 21–22 миллиметр және ол үлгі монета саналады. Ол шамамен бір фартингке тең мыс құрамынан тұрды, себебі Исаак Ньютон монетахана шебері болды және ол монеталардың құны металл құнымен сәйкес болуы керек деп сенді. Кейбір Анна фартингтері айналымға түсті, соның салдарынан олардың өте жоғары құндылығы туралы қате және жалған аңыз пайда болды. Британия бейнесі Анна патшайымының бейнесіне ұқсас екендігі айтылады. Нутон монеталардың сапасы туралы қатаң пікірге ие болды, ал Анна фартингі Уильям III-тің монеталарына қарағанда соғуда тұрақтылық сияқты жетістіктерді көрсетті. Георг I (1714–1727) таққа отырғаннан кейін мыс монеталарға қажеттілік азайған жоқ, бірақ Аннаның жарты пеннилері мен фартингтері (Корольдік монетаханада дайындалған металдан жасалған) тазалық сынақтарынан өтпеді. Бірақ 1717 жылы Нутон осы екі монетаны қайтадан жасауға тырысты, бұл жолы сатып алынған мыс таспен. Метал бағасы өсті, сондықтан жаңа фартингтер Анна монеталарынан жеңіл болды, салмағы 4,5–5,3 грамм. 1717 жылы соғылған фартингтер 1714 жылғы монеталарға қарағанда кішірек және қалың болды, диаметрі 20–21 миллиметр, олар «төбе» фартингтері деп аталды. 1719–1724 жылғы фартингтер 22–23 миллиметрге дейін сәл үлкен, бірақ салмағы бірдей. Монеталардың рельефі жоғары болды, және Корольдік монетахана дизайнды бос орындарға көшіруде қиындықтарға тап болды, нәтижесінде көптеген кемшіліктер пайда болды. Монетаның бет жағында король Георгтың оңға қараған басы және аверсте GEORGIVS REX жазуы, ал кері жағында Анна фартингтерімен бірдей дизайн: Британия, BRITANNIA жазуы және төмендегі экзергудағы жыл көрсетілген. Фартингтер Лондон мұнарасындағы монетахана ғимаратында бес және он шиллингтік пакеттерде сатылды; Қазынашылық провинциялық тарату үшін қаражат бөлмеуден бас тартты. Фартинг дизайнын Джон Крокер жасаған, оған Иоганн Рудольф Окс ағасы да көмектескен болуы мүмкін, және ол 1717–1724 жылдар аралығында жыл сайын соғылды. Монетахана жеті жылға шартты түрде тасқа ие болды; келісімшарт аяқталғаннан кейін монета шығару тоқтатылды. Георг I 1727 жылы, Нутон қайтыс болған жылы қайтыс болды, ал корольдің ұлы Георг II таққа отырды, ол 1760 жылға дейін билік жүргізді. Крокер монетада жаңа корольдің басын ойысты; Британия дизайны өзгертілмеді. Джордждың басын бейнелейтін Крокердің дизайны 1730–1737 және 1739 жылдары шығарылды. Джон Сигизмунд Таннердің ескі корольді бейнелейтін бюсті 1741, 1744, 1746, 1749, 1750 және 1754 жылдары фартингте қолданылды, бірақ 1754 жылғы монета кем дегенде 1763 жылға дейін соғылған болуы мүмкін. Георг II-нің барлық фартингтері 4,5–5,3 грамм салмақта және диаметрі 22–23 миллиметрге тең болды. Екі аверсте де сол жаққа қараған Георг патшаның басы және GEORGIVS II REX жазуы, ал кері жағында Британия, BRITANNIA жазуы және экзергудағы жыл көрсетілген. Фартинг жарты пеннимен салыстырғанда салыстырмалы түрде аз мөлшерде жасалды (1730 жылдан 1754 жылға дейін жыл сайын соғылды); бірде-бір жылы жартысы сияқты көптеген фартингтер жасалмады, ал көп жылдар бойы әлдеқайда аз болды. 1754 жылғы жұмыс тоқтауы мыс көп болғандықтан, саудагерлердің шұғыл өтініші бойынша жасалды. Алайда, содан кейін де жалған өнімдер шығару мәселесі туындады. Жеңіл жарым пенни мен фартингтер (пенни сол кезде күміспен жасалатын) 1725 жылы пайда болды, ал келесі онжылдықтарда олар тасқынға айналды. Сол кездегі заңдар мыс монетаны жалған жасауды тек қана айыппұл салу немесе түрмеде қысқа мерзімге қамауға алу жазасы ретінде қарастырды, ал алтын мен күмісті жалған жасау қатаң түрде қарастырылды. Жалған көшірмелер әсіресе ауылдық жерлерде жиі кездесетін, онда ұйымдастырылған тарату жоспары жоқ патшалық монеталар сирек кездесетін. 1754 жылдан кейін фартингтер шығарылмаған, 1754 жылғы монеталардың кейінірек шығарылғандары Корольдік монетаханада қалған мыс қорының жұмсалуымен байланысты болуы мүмкін. Жалған жасауды тиімсіз ету үшін 1755 жылы Монетахана кеңесі фартинг құнын 1/6 пенниге және жарты пенниді 1/3-ке төмендетуді ұсынды, бірақ үкімет бас тартты. Георг II-нің немересі және мұрагері, Георг III (1760–1820) патшасының басы бар алғашқы жарты пеннилер мен фартингтер 1771 жылы шығарылды, сол жылы Парламент мыс монетаны жалған жасауды қылмыс деп жариялады. Бұл көп әсер етпеді; көп мөлшердегі монеталар жеңіл имитациялар үшін балқытылды, бірақ фартинг жарты пенниге қарағанда аз жалған жасалды. Бұл Георг III-нің алғашқы фартингтері, 1771 және 1773–1775 жылдары соғылған, салмағы 4,3–5,3 грамм, диаметрі 23–24 миллиметр болды. Ричард Йео немесе Томас Пинго жасаған аверсте корольдің оңға қараған бейнесі және GEORGIVS III REX жазуы, ал кері жағында ешқандай маңызды өзгеріс жасалмады. Жалған жасауға қарамастан, Монетахана 1775 жылы мыс монеталарды соғуды тоқтатты, себебі айналымда жеткілікті заңды фартингтер мен жарты пеннилер бар еді. Корольдік монетахана фартингтерді 1821 жылға дейін қайтадан соқпады.

The British farthing is a continuation of the farthing series begun in silver under the English king Henry III in the 13th century. Private individuals issued base metal farthing tokens as change in the 16th century, and in 1613, James I granted John Harington, 1st Baron Harington of Exton, a monopoly to manufacture royal farthing tokens in copper bearing the king's name. In 1672, Charles II authorised the mint to produce the first copper farthing coins, and Britannia appeared on the coin for the first time. Issuance of farthings had not been necessary during most of the reign of Queen Anne (1701–1714) because of a surplus of English farthings, which continued in circulation. But beginning in 1713, there was a shortage of copper coin (the halfpenny and farthing). The Royal Mint planned to issue farthings in 1714, but this was thwarted by the death of the Queen that year. The 1714 farthing, weighing 4.8–5.8 grams and of 21–22 millimetres diameter, is deemed a pattern. It contained about a farthing's worth of copper, as Sir Isaac Newton was Master of the Mint, and he believed coins should contain their value in metal. Some Anne farthings escaped into circulation, and there was a persistent and incorrect legend that they were of immensely high value. Britannia is said to bear the likeness of Queen Anne, and according to the numismatic writer Kerry Rodgers, "it was at this point that the blending of the female personification of Britain with the image of the reigning Queen takes firm hold." Newton had strong views about the quality of the coinage, and the Anne farthing displays advances, such as greater consistency in striking, over that of William III. The need for a copper coinage was no less after the accession of King George I (1714–1727), but the Anne halfpennies and farthings (made with metal prepared at the Royal Mint) had failed tests for purity. It was not until 1717 that Newton tried to coin those two denominations again, this time from copper strip purchased from a contractor. The price of metal had risen, so the new farthings were lighter than the Anne coins, at 4.5–5.3 grams. The farthings struck in 1717 were smaller and thicker than the 1714 coins, with a diameter of 20–21 millimetres, and they are known as "dump" farthings. Farthings of 1719–1724 are slightly larger, at 22–23 millimetres, but are of the same weight. The coins were in high relief, and the Royal Mint had trouble transferring the design to the blanks, resulting in myriad flaws. The coin features the right facing head of King George and the inscription GEORGIVS REX on the obverse, and for the reverse a design identical to that of the Anne farthings: Britannia with the inscription BRITANNIA and the date in the exergue below. Farthings were for sale at the Mint's premises at the Tower of London in packets of five and ten shillings; the Treasury refused to allocate funds for provincial distribution. The farthing's designs were by John Croker, possibly assisted by Johann Rudolph Ochs Sr, and were struck in every year from 1717–1724. The Mint had contracted for strip for seven years; when the contract ended, the coinage stopped. George I died in 1727, the same year as Newton, and the king's son King George II succeeded to the throne, reigning until 1760. Croker engraved the new king's head for the coinage; the Britannia design was not changed. Farthings with Croker's design for George's head were minted in 1730–1737 and 1739. A bust showing an older king by John Sigismund Tanner was used on the farthing in 1741, 1744, 1746, 1749, 1750, and 1754, though the 1754 coin was probably minted at least until 1763. All George II farthings weighed 4.5–5.3 grams and had a diameter of 22–23 millimetres. Both obverses showed left facing heads of King George and the inscription GEORGIVS II REX, and on the reverse, Britannia with the inscription BRITANNIA and the date in the exergue. The farthing was made in relatively small number compared to the halfpenny (struck every year from 1730 to 1754); in no year were even half as many farthings coined, and in most years, far fewer. The 1754 stoppage was caused by a glut of coppers, and was done at the urgent request of merchants. Even then, a different problem—counterfeiting—had emerged. Lightweight counterfeit halfpennies and farthings (the penny was then made of silver) had been seen as early as 1725, and in the following decades, they became a flood. The laws at the time made counterfeiting copper coin merely a misdemeanour, punishable by a fine or a short term in gaol, while counterfeiting of gold and silver was dealt with severely. The counterfeits were especially prevalent in rural areas where regal issues, with no organised plan of distribution, were rarely seen. No farthings were coined after 1754, with the exception of 1754 dated later issues which may have been because of the Royal Mint using up stocks of copper. To make the counterfeiting uneconomical, in 1755 the Mint Board proposed reducing the value of the farthing to 1/6 pence and the halfpenny to 1/3, but the Government refused. The first halfpennies and farthings with the head of George II's grandson and successor, King George III (1760–1820), were issued in 1771, the year Parliament made it a felony to counterfeit copper coin. This had little effect; large quantities were melted down for lightweight imitations, though the farthing was less counterfeited than the halfpenny. This first series of George III farthings, struck in 1771 and 1773–1775, had a weight of 4.3–5.3 grams, with diameter 23–24 millimetres. The obverse, designed by Richard Yeo or Thomas Pingo depicts a right facing bust of the king, with the inscription GEORGIVS III REX, while no significant change was made to the reverse. Despite the counterfeiting, the Mint ceased striking coppers in 1775 on the ground that there were sufficient legal farthings and halfpennies in commerce. The farthing would not be struck again by the Royal Mint until 1821.

Сохо және жаңаланған патшалық нөмірлері (17991837)

1775 жылдан бастап айналымдағы мыс монеталардың көпшілігі жалған болды. Жеке сектор ақырында 1787 жылдан бастап жеке жетондармен олқылықты толтырып, реакция жасады, ал қазынашылық 1797 жылы мыс монеталарды соғу үшін Мэтью Болтонға келісімшарт берді. Бірмингемге жақын Соходағы ақша шаңқырханасында Боултон өзінің танымал «Картуиль» пенни мен «Твойпенс» монеталарын шығарды. Келісімшартқа фартингтер өндірісі кірмеген, бірақ Боултон бірнеше үлгілерді дайындады. 1799 жылы Болтонға жарты пенни мен фартинг өндіруге лицензия берілді. Осы уақыт аралығында мыстың бағасы көтеріліп, әдеттегіден гөрі жақсы ақша шығарылды. 1799 жылғы фартинг екі жағынан жаңашылдыққа ұласты: кері жағында , ағылшын немесе британдық монетада бір деноминацияның атауы алғаш рет пайда болды, сонымен қатар бұл монархтың басымен бірдей жағында датасы бар алғашқы британдық монета болды. 1799 жылғы шығарылымның салмағы , диаметрімен , ал кейінгі Боултон шығарылымының салмағы 4,7–4,8 грамм (0,17 унция) диаметрімен 1806–1807 жылғы шығарылымдар үшін монетадан номиналы алынып тасталды, қысқартылды , және Британияның бейнесі сәл өзгертілді. 1797 жылға дейінгі мыс пен жарты пенни 1817 жылғы 5 желтоқсандағы жариялаумен шақырылды және салмағы бойынша өтелді. Ақша 1810 жылдары 1816 жылғы Ұлы қайта монеталандырумен реформаланды. Мыс монеталар өндірісі 1820 жылы Джордж III қайтыс болғаннан кейін және король Георг IV (1820–1830) таққа отырғанға дейін қайта басталған жоқ. 1821 жылы фартингтер шығарылды, Британия кері жағында өз орнын сақтады. Бұл ақшалар сол жылдың 14 қарашасында жарияланған жарлықпен заңдық түрде алты пенске айналдырылды. Бенедетто Пиструччидің корольдің портреті патшаның қатты жеккөрінісіне ұшырады, бірақ 1821 жылы және 1823–1826 жылдары фартингте қолданылды. Сол кезде Пиструччиге басқа суретшінің шығармасын көшіруден бас тартқаны үшін ақшаны шығарудан бас тартқан болатын. Уильям Уайонға 1826 жылы «жұлдызды бас» типін орнату міндеті тапсырылды. 1826 жылы мыс ақшаның шығарылуы Ирландия үшін жеке шығарылымдардың алынып тасталуына байланысты болды; Ирландияның пенниі оның британдық баламасының 12/13-на бағаланды. Керісі сәл өзгертілді, бірақ аздап бірдей болды. Пиструччидің қарапайым салмағы 22 мм болатын, диаметрі; Уионның кейінгі нұсқалары (әр жыл сайын 1826 жылдан 1830 жылға дейін шығарылған) диаметрі 22 миллиметр болатын. Пиструччи мен Уионның дизайндары 1826 жылы шығарылды. Pistrucci аверсі король Георгий IV-тің бюстін GEORGIUS IIII DEI GRATIA деген жазумен сол жақта, ал кері жағында оң жақтағы қалқанды Британия монетаның сол жағында отырды, қалқан мен үшбұрыш ұстап, Британияның астындағы экзергудегі жазумен және күнмен. Вион аверсі король Георг IV-тің лауреат бюстін көрсетеді, сол жаққа қарайды, GEORGIUS IV DEI GRATIA деген жазуы бар, ал кері жазуы өзгертілмеген. 1830 жылы Джордж патшаның қайтыс болуы оның ағасы Вильгельм IV (1830–1837) таққа отырды. Уайон, сол кездегі бас гравер, фартингтің керісін өзгертпей қалдырды, ал алғы жағына сэр Фрэнсис Чантрейдің король Уильямның портреті ойылып жазылды. Жазулар өзгертілмеген, тек (Вильгельм IV) аверста ауыстырылды. Фартинг 1831 жылы және 1834–1837 жылдары шығарылды, соңғы шығарылым король Уильямның қайтыс болған жылы шығарылды.

From 1775, most copper coins in circulation were counterfeit. The private sector eventually reacted, filling the gap with private tokens starting in 1787, and the Treasury awarded a contract to Matthew Boulton to strike copper coins in 1797. At his Soho Mint near Birmingham, Boulton produced the well known Cartwheel pennies and twopences, so named for their appearance, the first official British coins struck by steam. The contract did not include producing farthings, though Boulton prepared several patterns. In 1799, Boulton was given a licence to produce halfpennies and farthings. In the meantime the price of copper had risen, and a more conventional coin was struck. The 1799 farthing broke new ground in two areas: the reverse was inscribed , the first time the name of a denomination had ever appeared on an English or British coin, and it was also the first British coin to have the date on the same side as the monarch's head. The inscription on the obverse became , and the reverse depicts a redesigned left facing seated Britannia holding a spray and spear, with the inscription In 1806–1807 a further 22.5 tons (23 tonnes) of copper was struck into farthings by Boulton, but the price of copper had risen again and the weight was less than the 1799 issue. Farthings of the 1799 issue weigh , with a diameter , while the later Boulton issue weighs 4.7–4.8 grammes (0.17 oz) with a diameter For the 1806–1807 issues, the denomination was removed from the coin, was abbreviated as , and the image of Britannia was slightly modified. Copper farthings and halfpennies from before 1797 were called in by proclamation dated 5 December 1817, and were redeemed by weight. The currency was reformed in the 1810s with the Great Recoinage of 1816. The production of copper coins did not resume until after George III's death in 1820 and the accession of King George IV (1820–1830). Farthings were produced in 1821, Britannia maintaining her place on the reverse. These pieces were made current by a proclamation of 14 November of that year, that made them legal tender to sixpence. The original coinage portrait of the King, by Benedetto Pistrucci, attracted strong royal dislike, but was used on the farthing in 1821 and in 1823–26. By then, Pistrucci had been barred from work on the coinage for refusing to copy the work of another artist. William Wyon was given the task of engraving what became the more flattering "bare head" type of 1826. The issue of coppers in 1826 was because of the withdrawal of separate issues for Ireland; the Irish penny had been valued at 12/13 of its British equivalent. The reverse was redesigned slightly, but remained more or less the same. The Pistrucci designed farthings weighed , with a diameter of ; the later ones by Wyon (issued each year from 1826 to 1830) weighed with a diameter of 22 millimetres. Both Pistrucci's and Wyon's designs were produced in 1826. The Pistrucci obverse shows a left facing bust of King George IV with the inscription GEORGIUS IIII DEI GRATIA, while the reverse shows a right facing helmeted Britannia seated to the left of the coin, holding a shield and trident, with the inscription and the date in the exergue under Britannia. The Wyon obverse shows a laureate bust of King George IV, facing left, with the inscription GEORGIUS IV DEI GRATIA, while the reverse inscription is unchanged. The death of King George in 1830 brought his brother, King William IV (1830–1837) to the throne. Wyon, by then Chief Engraver, left the reverse of the farthing unchanged, and for the obverse engraved a portrait of King William by Sir Francis Chantrey. The inscriptions were unchanged, except that (William IV) was substituted for on the obverse. The farthing was produced in 1831, and 1834–1837, the final issue being struck during the year of King William's death.

Викториялық фартингтер

1838 жылдан бастап Вион салған королева Викторияның портреті бар фартингтер соғыла бастады. Кері жағында тек «король» деген сөздің орнына «Regina» (немесе «королева») деген қысқарту қолданылды, бұл билікте әйел патшайым бар екенін көрсетеді. Фартингтің көлемі 1826 жылдан бері өзгерген жоқ. 1838 жылдан бастап, Викторияның ұзақ билігі кезеңінде, 1870, 1871 және 1889 жылдарды қоспағанда, фартинг әр жыл сайын соғылды (1877 жылғы шығарылым тек сынама ретінде жасалған және кейінірек соғылған болуы мүмкін). Мыс фартинг пен суверен үшін дәл осы беткі сурет пайдаланылды және алдымен алтын монета үшін қолданылған болуы мүмкін. Бұл фартингтер сериясындағы ақаулардың көп болуына себеп болды, бірақ олардың әр жыл сайын, танымал алтын монета сияқты соғылуын қамтамасыз етті. Виктория дәуірінде бір фартингке Лондон көшелерінде жүрген острица сатушыдан нанмен бірге үш острица алуға болар еді. Бұл монетамен Лондонның Шығыс бөлігіндегі базардан бір қарғадай алатын едіңіз. 1859 жылы үкімет мыс монеталардың нашар жағдайда екенін анықтады және оларды айналымнан шығару қажеттігіне келді. Фартингті ең көп толықтыру қажет болды; 1857 жылғы сараптама көрсеткендей, 1821 жылдан бері соғылған мыс монеталардың 20 пайызы фартинг болса да, айналымдағы мыс монеталардың барлық 3 пайызын ғана құрады. Оның орнына қола қолдануға шешім қабылданды. Парламент 1860 жылы пенни, жарты пенни және фартингті металл қорытпасынан соғуға рұқсат беретін заң қабылдады. 1860 жылдан бастап Корольдік монетаханамен қатар, келісімшарт бойынша екі Бирмингем фирмасы да көптеген қола пенни, жарты пенни және фартингтерді соқты. Пеннидің салмағы екі есеге азайтылса да, фартингтің салмағы одан сәл кем азайтылды, оның тым кішкентай болып кетпеуі үшін. Жаңа қола монеталар сыртқы түрінен, ескі мыс монеталардан аздап ерекшеленді. Жаңа қола монеталар 1860 жылдың желтоқсанында айналымға түсті; ескі мыс монеталар Ұлыбританияда 1869 жылдың 31 желтоқсанынан кейін (монетахана оларды 1873 жылға дейін қабылдаса да) және колонияларда 1877 жылдың соңында қолданыстан шығарылды. Жаңа қола фартингтердің салмағы 2,8–3,0 грамм, диаметрі 20 миллиметр, және 95% мыс, 4% қалайы және 1% мырыш қорытпасынан жасалған. Қоспадағы шағын өзгерістерді ескермегенде, бұл сипаттамалар 1956 жылдан кейін жойылғанға дейін фартинг үшін сақталды. Кері жағында Британияның астында жазу орналасқан, ал күннің астында дата көрсетілген. Беткі жағында Викторияның «төбе бас» немесе «жас бас» бейнесі бейнеленген; монетаның екі жағын да Уильямның ұлы Леонард Чарльз Уайон салған. Беткі жағындағы жазуда 1874–1876 және 1881–1882 жылдарғы кейбір фартингтерде датаның астында «H» монета таңбасын көруге болады; олар Бирмингемдегі Хитон монетаханасында соғылған. «Төбе бас» фартингтер сериясы бірнеше түрлерін шығарса да, олар пенни мен жарты пенниге қарағанда кең емес. Фартинг үш қола монетаның арасында ең аз соғылған монета болды, Виктория дәуірінің соңында әр жыл сайын 1 мен 6 миллион арасында соғылды; жарты пенни фартингтерден көп соғылды, ал 1890 жылдарға қарай пеннилердің саны 10 миллионнан асып кетті. Фартингтер аз соғылса да, британдықтардың монетаға деген сезімталдығының арқасында олардың үлкен бөлігі сақталды. 1896 жылы қола монеталарға Викторияны қарт әйел ретінде бейнелейтін жаңа беткі сурет енгізілді. Беткі суретті Томас Брок салған, ал гравюраны Джордж Уильям де Соулльс жасаған. Ол 1901 жылға дейін, яғни патшайым қайтыс болғанға дейін осы суретпен соғылды. Де Саулльс кері жағын да қайта қарады; ең маңызды өзгеріс – Британияның екі жағындағы маяк пен кемені алып тастау болды; олар енді фартингке қайтып оралмады. 1897 жылдан бастап фартингтерді жасанды түрде қараңғылатып соқты, бұл жаңа фартингтерді жарты сувереннен шатастырмау үшін жасалды; қола фартинг пен алтын монета бірдей өлшемде болды.

Farthings bearing the portrait of Queen Victoria, by Wyon, were struck beginning in 1838; no change was made to the reverse other than substituting the abbreviation (Regina, or Queen) for (King), indicating there was now a reigning Queen. The farthing remained the same size it had been since 1826. From 1838, the farthing was struck every year of Victoria's long reign except 1870, 1871 and 1889 (the 1877 issue was only in proof and may have been made at a later date). The same obverse dies were used for the copper farthing and the sovereign and most likely were used for the gold coin first. This contributed to a high level of defects in the farthing series, but ensured that they were struck every year, as was the popular gold coin. In Victorian times, a farthing could buy three oysters, with bread and butter, from an oyster seller walking the streets of London. The coin would be enough to purchase a sparrow at a market in London's East End. In 1859, the Government decided the poor state of the copper coinage demanded its withdrawal. The farthing was in particular need of replenishment; an 1857 survey had found that farthings made up only about 3 percent of the copper coins in circulation, though about 20 percent of the coppers struck since 1821 had been farthings. Bronze was deemed a suitable replacement. Parliament passed legislation in 1860 that allowed the penny, halfpenny and farthing to be struck from an alloy of metals. Large quantity of bronze pennies, halfpennies and farthings were struck beginning in 1860 not only by the Royal Mint but by two Birmingham firms under contract. Although the weight of the penny was halved, the farthing was lightened by a bit less than that lest it be too small. The farthing was virtually identical to the penny and halfpenny but for minor details. The new bronze coinage went into circulation in December 1860; the old copper pieces were demonetised after 31 December 1869 in Britain (though the Mint would still accept them until 1873) and at the end of 1877 for the colonies. The new bronze farthings weighed 2.8–3.0 grams, were 20 millimetres in diameter, and were made of an alloy of 95% copper, 4% tin and 1% zinc. Disregarding minor changes in alloy, these would remain the farthing's specifications until abolition after 1956. They read on the reverse, with the date in the exergue beneath Britannia. The obverse features the "Bun head" or "Young head" of Victoria; both sides of the coin were designed by Leonard Charles Wyon, William's son. The inscription on the obverse was An "H" mintmark underneath the date can be seen on some 1874–1876 and 1881–1882 farthings; they were struck at the Heaton Mint in Birmingham. Although the Bun farthing series produced several varieties, they are not as extensive as for the penny and halfpenny. The farthing tended to have the lowest mintages of the three bronze coins, between 1 and 6 million being struck in most years in the late Victorian era; more halfpennies were struck than farthings, and mintages of the penny were regularly exceeding 10 million by the 1890s. Although fewer farthings were struck, a larger percentage has survived because of the sentimental attachment of the British people to the coin lowest in denomination. In 1896, a new obverse was introduced to the bronze coinage showing Victoria as an elderly woman. The obverse was designed by Thomas Brock and engraved by George William de Saulles. The farthing continued to display it until the year of the Queen's death, 1901. De Saulles also revised the reverse; the most significant change was the deletion of the lighthouse and ship on either side of Britannia; they would never return to the farthing. The inscription on the Old Head farthing was Beginning in 1897, farthings were issued artificially darkened; this was to avoid confusion of bright new farthings with the half sovereign; the bronze farthing and the gold piece were the same size.

ХХ ғасыр және жою (19021956)

Викторияның ұлы және мұрагері Эдуард VII (1901–1910) патшасының фартингі 1902 жылдан 1910 жылға дейін жыл сайын соғылды; ол әлі де жасанды түрде қараңғыланды. Ол кезде теңгелер 2,6 миллионнан (1910) 8,9 миллионға (1908) дейін шығарылды, ал бір пеннидің басы 12 миллионнан төмен түспей, 1907 жылы 47 миллионға дейін көтерілді. Эдуардтың суреті бар жалпы сомасы 1 021 013 фунт пенни, ал жарты пенни 222 790 фунт, бірақ фартингтерде 45 429 фунт құрады. Алайда, монетаның құнын көрсетуден басқа, пенни, жарты пенни және фартингтің дизайны іс жүзінде бірдей болды, өйткені Де Саулль модельдерді өлшемдерге айналдыру үшін Янвье азайту токарлық станогын қолданды. Жаңа аверс оның жұмысы болды, корольдің оң жаққа қараған бюсті EDWARDVS VII DEI GRA BRITT OMN REX FID DEF IND IMP деген жазумен көрсетілді. Эдуардтың ұлы және мұрагері король Георг V-нің фартингі сэр Бертрам Маккенналдың сол жаққа қараған жаңа портретімен және Британия дизайнының жалғасуымен ерекшеленді. Георг патшаның суреті бар фартингтер оның билік құрған жылдарының барлығында, бірақ 1910 жылы шығарылмады. Жазуда (Джордж V) орнына өзгеріс болмады. 1917 жылы Монетхана жарты суверенді соғуды тоқтатты. 1926 жылы пенни мен жарты пенни сияқты корольдің басы да сәл кішірейтілді. Сол жылы Британияның суреті де сәл түзетілді. Патшалық кезеңі үшін жалпы сомасы 5 710 748 фунт пенни, 1 039 704 фунт жарты пенни және 222 643 фунт фартинг соғылды. Эдуард VIII фартингі – 1936 жылғы желтоқсанда тақтан бас тарған кезде корольдік бекітуді күткен үлгі. Қазіргі заманғы монета дизайнына ұмтылыс болды; 1927 жылы Ирландия еркін мемлекеті жануарларды бейнелейтін монеталар сериясын қабылдады, ал кейбір колониялар өз монеталарын қайта жасады. Король Эдуард британдық монеталарды белгілейтін геральдикадан бас тартуға қызығушылық танытты, ол Монетхананың орынбасары Роберт Джонсонға өзінің сағат тізбегіндегі шетелдік монеталарды көрсетіп, осындай монеталарды көбірек сұрады. Король Эдуард британдықтар мұндай дизайнды қабылдамайды деп қорқып, бұл мәселеде мойынсұнуға мәжбүр болды, бірақ жарты пенни (кеме) және фартингтің геральдикалық емес тақырыптары сақталды. Фартинг үшін таңдалған дизайн – британдық құстың ең кішкентай түрі. Король Эдуард пен Монетхана арасындағы тұйықталуды бұзу үшін суретші Уилсон Паркер патшалық жануарлар деп саналатын: бүркіт, көгершін, бұзау, есек, қарға және құсқұйрық сияқты монета дизайндарының сериясын дайындады. Бұл үлгілерді кеңесші комитет (жас Кеннет Кларк кіретін) жақсы көргенімен, комитеттің геральдикаға басымдық беруіне байланысты мақұлдама алмады. Өзгерістің тағы бір себебі – модельден жасалған Британия дизайнын монетаның кішкентай өлшеміне байланысты бағалау қиын болды. Аверстің дизайнын Хамфри Пейджет жасады. Король Эдуард бір мәселеде өз пікірін жеткізді: оның портреті үлгілерде сол жаққа қарады, ал дәстүр бойынша монарх соңғы билік етуден қарама-қарсы бағытта қарауы керек еді, ал Георг V сол жаққа қарады. Эдвард өзінің сол жақ профилінің жақсырақ екенін есептегендіктен, талап етті. Жазудағы жалғыз өзгеріс (Эдвард VIII) орнына (Эдвард VIII) деген жазуды ауыстыру болды. Орнатылған дизайн Эдвардтың інісі және мұрагері король Георг VI (1936–1952) монеталарында қолданылды; ол қалған жиырма жыл бойы монетада сақталды. Паджет жаңа корольдің сол жаққа қараған бюстін қосу үшін аверсін қайта жасады, ал сөз тіркесі түзетілді. 1937 жылдан бастап монета жыл сайын соғылды. 1949 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін, аверстен алынып тасталды. 1952 жылы Елизавета II патшалық құрғаннан кейін, келесі жылы фартингке Мэри Гиллик салған жаңа портрет орнатылды. 1953 жылы және одан кейін аверсте жазылған жазу болды. Бұл өзгеріс Британ одақтастығының кейбір елдерінің республикалар екендігін мойындады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары фартинг көбірек қолданылды, өйткені стандартты бір фунт (454 г) нанның бағасын үкімет белгіледі, ал бағаға жарты пенни кірді; сондықтан жарты фунт нан сатып алу үшін қолма-қол ақшамен жасалатын мәміле фартингті пайдалануды талап етті. 1950 жылдары инфляция фартингтің сатып алу қабілетін төмендетті, сондай-ақ коммерциялық сұраныс та төмендеді. The Times газетіне жазылған хаттар осы шындықты көрсетті: бір тілші автобус кондукторына екі пенилік жол ақысына сегіз фартинг ұсынғанда бас тартқанын, ал газет үшін алты фартинг ұсынғанда сатушының тілдесуі дөңгелек болғанын хабарлады. Бұл, кейінірек жазылған хатта айтылғандай, монета әлі де бір шиллингке тең заңды төлем құралы болғанына қарамастан орын алды. Сұраныс азайды, ал 1956 жылдан кейін фартинг өндірісі тоқтатылды. Саудадан фартингті алып тастау сонымен қатар Корольдік монетахана қызметкерлері ұсынбақ болған кішкентай пенни мен жарты пенниге мүмкіндік жасады. Фартинг 1960 жылғы 31 желтоқсаннан кейін заңды төлем құралы болмай қалды.

The farthing of King Edward VII (1901–1910), Victoria's son and successor, was struck in every year from 1902 to 1910; it was still artificially darkened. Mintages ranged from 2.6 million (1910) to 8.9 million (1908) at a time when the penny's mintage never dropped below 12 million and rose to 47 million in 1907. A total of £1,021,013 in pennies were struck bearing Edward's portrait, and £222,790 in halfpennies, but only £45,429 in farthings. But for the statement of the coin's value, the designs on the penny, halfpenny and farthing are effectively identical as De Saulles used a Janvier reducing lathe to convert models to dies. The new obverse was his work, showing the king's right facing bust, with the inscription EDWARDVS VII DEI GRA BRITT OMN REX FID DEF IND IMP. The farthings of Edward's son and successor, King George V, resulted in a new left facing portrait by Sir Bertram Mackennal and the continuation of the Britannia design. Farthings bearing King George's portrait were produced every year of his reign but 1910. Other than substituting (George V) for , no change was made to the inscription. In 1917, the Mint ceased to darken farthings as the half sovereign was no longer being minted. In common with the penny and halfpenny, the King's head was made slightly smaller in 1926. The depiction of Britannia was also slightly adjusted in that year. A total of £5,710,748 in pennies, £1,039,704 in halfpennies and £222,643 in farthings were struck for the reign. The Edward VIII farthing is a pattern which was awaiting royal approval at the time of the abdication in December 1936. There was a movement afoot for more modern coinage designs; the Irish Free State had in 1927 adopted a series of coins depicting animals and some of the colonies had redesigned their coinages. King Edward was also interested in a move away from the heraldry that marked British coinage, showing foreign coins on his watch chain to the Deputy Master of the Mint, Robert Johnson, and asking for more like those. King Edward eventually gave in on the question, fearing that such designs would be unacceptable to the British people, but non heraldic themes for the halfpenny (a sailing ship) and farthing survived. The selected design for the farthing, a wren, placed the smallest British bird on the British coin smallest in value. In an attempt to break the deadlock between King Edward and the Mint, artist Wilson Parker had prepared a series of coinage designs based on what were loosely deemed royal animals: eagle, dove, stag, sturgeon, swan and wren which, though liked by the advisory committee (including a young Kenneth Clark), did not receive their endorsement because of the committee's preference for heraldry. Another reason for the change was that the Britannia design, reduced from a model, was difficult to appreciate given the coin's small size. The obverse was designed by Humphrey Paget. King Edward got his way on one matter: his portrait faced left on the patterns, whereas by tradition a monarch faces in the opposite direction from the last reign, and George V had faced left. Edward insisted as he considered his left profile his better side. The only change to the inscription was the substitution of (Edward VIII) for
The wren design was approved for the coinage of Edward's brother and successor, King George VI (1936–1952); it stayed on the coin for its remaining twenty years. Paget redesigned his obverse to include the new king's left facing bust, and the wording was adjusted to include The coin was struck each year from 1937. In 1949, following the independence of India, was removed from the obverse. The accession of Queen Elizabeth II in 1952 brought a new portrait to the farthing the following year, designed by Mary Gillick. The obverse inscription was in 1953, and thereafter. This change was a recognition that some of the nations of the British Commonwealth were republics. In the years after the Second World War, the farthing had seen more use, as the standard one pound (454 g) bread loaf had its price set by government, and the price included an odd halfpenny; thus a cash transaction for the purchase of a half pound loaf by itself required the use of a farthing, either with the payment or as change. By the 1950s, inflation meant that the purchasing power of the farthing had dropped, as had commercial demand. Letters to The Times reflected this reality: one correspondent reported being refused when offering eight farthings to a bus conductor for a twopenny fare, and a vendor becoming abusive when offered six farthings for a newspaper. This occurred even though, as a later letter noted, the coin was still legal tender to a shilling. Demand continued to dwindle, and production of the farthing was discontinued after 1956. Eliminating the farthing from commerce also made way for a possible smaller penny and halfpenny that Royal Mint officials contemplated proposing. The farthing ceased to be legal tender after 31 December 1960.