Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық композитор, музыкатанушы, саяхатшы және автор (1586–1652)
Italian composer, musicologist, traveller and author (1586–1652)
Пьетро Делла Валле (Petrus a Valle; 2 сәуір 1586 – 21 сәуір 1652), сондай-ақ Пьетро делла Валле деп те жазылады, Ренессанс дәуірінде Азияны аралап сапарлаған итальяндық композитор, музыкатанушы және автор. Оның саяхаты оны Киелі жерге, Таяу Шығысқа, Солтүстік Африкаға және Үндістанға дейін жеткізді.
Pietro Della Valle (Petrus a Valle; 2 April 1586 – 21 April 1652), also written Pietro della Valle, was an Italian composer, musicologist, and author who travelled throughout Asia during the Renaissance period. His travels took him to the Holy Land, the Middle East, Northern Africa, and as far as India.
Өмір
Пьетро Делла Валле 1586 жылғы 2 сәуірде Римде бай және асыл текті отбасында дүниеге келді. Оның жас өмірі әдебиет пен қару-жараққа деген құштарлықпен өтті. Ол латын, грек тілдерін, ежелгі мифологияны және Киелі кітапты жақсы білді. Сонымен қатар, ол Римдік Accademia degli Umoristi академиясының мүшесі болды және өлеңшілік және риторикалық шеберлігімен танылды. 1611 жылы ол Барбария мемлекеттеріне қарсы испандық теңіз экспедициясына қатысты. Пьетро махаббатта көңілі толмағандықтан, өзін-өзі өлтіруді ойлағанда, Неапольдегі медицина профессоры Марио Шипано оған Шығысқа саяхаттау идеясын ұсынды. Пьетроның саяхаттарынан Шипано хаттар түрінде күнделік алды. Неапольден аттанғаннан бұрын Пьетро Қасиетті жерге қажылық жасауға серт берді. 28 жасында 1614 жылғы 8 маусымда ол кемемен Венециядан шығып, Константинопольға жетті. Ол оннан астам ай бойы сол жерде тұрып, түрік тілін жақсы меңгерді және араб тілінің негіздерін оқыды. 1615 жылғы 25 қыркүйекте ол Александрияға барды. Ол абыройлы азамат болғандықтан, тоғыз адамнан тұратын сүйегімен саяхаттады және мәртебесіне лайық барлық жеңілдіктерге ие болды. Александриядан ол Каирге жол тартты, Синай тауына саяхат жасағаннан кейін Каирден Қасиетті жерге бет бұрды. Ол 1616 жылғы 8 наурызда Иерусалимге жетіп, Пасха мерекесіне қатысты. Қасиетті орындарды аралағаннан кейін Пьетро Дамаскіден Алеппоға сапар шекті. Несториандық католик әкесі мен армян анасының қызы, әдемі ассириялық христиан Ситти Мани Гиориданың суретін көрген соң, ол Бағдадқа барды және бір айдан кейін оған үйленді. Таяу Шығыста болған кезде ол ежелгі Вавилонның орналасқан жерін заманауи түрде алғаш рет анықтады және осы орынның ерекше сипаттамаларын берді. Ол сондай-ақ Еуропаға Ниневи мен Ур қалаларынан әкелген жазулы кірпіштерді алып келді, бұл клинописьтің еуропалық ғалымдарға танысқан алғашқы үлгілерінің бірі болды. Сол кезде Бағдад Осман-Парсы соғыстары кезінде Түркия мен Парсы арасында даулы аймақ болғандықтан, ол 1617 жылғы 4 қаңтарда Бағдадты тастап кетуге мәжбүр болды. Әйелі Маанимен бірге ол Парсыға жол тартты және Хамадан мен Исфахан қалаларын аралады. 1618 жылғы жазда ол Солтүстік Парсыдағы науқанға қатысқан шах Аббасқа қосылды. Ол сарайда құрметпен қабылданды және шахтың қонағы ретінде күтім көрді. Шах Аббас Фарахабадтағы қыстауға оралғанда, денсаулығы нашарлаған Делла Валле Исфаханға барып, августиндіктер мен кармелиттердің оны емдеуіне үміттенді.
Pietro Della Valle was born in Rome on 2 April 1586, to a wealthy and noble family. His early life was spent in the pursuit of literature and arms. He was a cultivated man, who knew Latin, Greek, classical mythology, and the Bible. He also became a member of the Roman Accademia degli Umoristi, and acquired some reputation as a versifier and rhetorician. In 1611 he took part in a Spanish naval expedition against the Barbary States. When Pietro was disappointed in love and began to consider suicide, Mario Schipano, a professor of medicine in Naples, suggested the idea of travelling in the East. It was Schipano who received a sort of diary in letters from Pietro's travels. Before leaving Naples, Pietro took a vow to make a pilgrimage to the Holy Land. So, at age 28, he left Venice by boat on 8 June 1614 and reached Constantinople; he remained there for more than a year and acquired a good knowledge of Turkish and a little Arabic. On 25 September 1615, he went to Alexandria. Because he was a nobleman of distinction, he travelled with a suite of nine persons, and with every advantage due to his rank. From Alexandria he went on to Cairo, and, after an excursion to Mount Sinai, left Cairo for the Holy Land. He arrived there on 8 March 1616, in time to take part in the Easter celebrations at Jerusalem. After visiting the holy sites, Pietro travelled from Damascus to Aleppo. After seeing a portrait of the beautiful Assyrian Christian Sitti Maani Gioerida, daughter of a Nestorian Catholic father and an Armenian mother, he went to Baghdad and married her a month later. While in the Middle East, he made one of the first modern records of the location of ancient Babylon and provided "remarkable descriptions" of the site. He also brought back to Europe inscribed bricks from Nineveh and Ur, some of the first examples of cuneiform available to modern Europeans. At that time Baghdad was being contested between Turkey and Iran during the frequent Ottoman Persian Wars, so he had to leave Baghdad on 4 January 1617. Accompanied by his wife Maani, he proceeded to Persia, and visited Hamadan and Isfahan. In the summer of 1618, he joined Shah Abbas in a campaign in northern Persia. Here he was well received at court and treated as the Shah's guest. When Shah ʿAbbās returned to winter quarters at Faraḥābād, Della Valle, who was unwell, went to Isfahan, where he hoped the Augustinians and Carmelites would restore him to health.