Кіріспе

Сандэрленд қаласындағы қамал, Ұлыбритания

Хилтон қамалы (/ˈhɪltən/ HILtən) – Англияның Тайн және Уэр округі, Сандерленд қаласындағы Солтүстік Хилтон ауданында орналасқан тас қамал. 1066 жылғы Норман жаулап алуынан кейін Хилтон (кейін Хилтон) әулеті бастапқыда ағаштан салған, бірақ кейін 14-шы ғасырдың соңы мен 15-шы ғасырдың басында таспен қайта салынды. 18-ші ғасырда қамалдың ішкі және сыртқы пішініне үлкен өзгерістер енгізілді және 1746 жылы соңғы баронның қайтысына дейін Хилтон әулетінің негізгі резиденциясы болды. Кейіннен қамал готикалық стильде қайта жаңартылды, бірақ 1812 жылға дейін ешкімге қаралмады, содан кейін жаңа иесі оны қайта жаңғыртты. 1840-жылдарға дейін бос тұрған қамал 1862 жылы қайтадан сатып алынғанға дейін қысқа мерзімге мектеп ретінде пайдаланылды. 20-шы ғасырдың басында бұл жергілікті көмір компаниясына берілді, ал 1950 жылы мемлекеттік меншікке өтті. Қамалдың ерекшеліктерінің бірі – батыс фасадында сақталған геральдикалық белгілер. Олар 14-шы ғасырдың соңы мен 15-шы ғасырдың басындағы жергілікті ақсүйектер мен теңдестердің гербтерін бейнелейді және қамалдың ағаштан тасқа қайта құрылу мерзімін көрсетеді. Қамал Англияның тарихи ортасын басқаратын «English Heritage» қайырымдылық қорына тиесілі. Айналасындағы саябақтың күтімімен қоғамдық ұйым айналысады. Қамал мен оның шіркеуі I санаттағы ескерткіш және Ұлттық ескерткіш ретінде қорғалады. 2016 жылдың ақпан айында қамалдың қоғамдық орталыққа және туристік орталыққа айналу жоспары жарияланды. Мұрагерлік лотерея қоры 2,9 миллион фунт стерлинг, ал Сандерленд қалалық кеңесі 1,5 миллион фунт стерлинг бөлді, бұл қаражат сыныптар, кафе, көрмелер, жиналыстар мен іс-шаралар үшін жабдықталған бөлмелерді құруға жұмсалды.

Ерте тарих

Хилтон отбасы Ательстан патшаның (шамамен 895-939) тұсында Англияда қоныстанған. Осы уақытта Адам де Хилтон Хартлпул монастырына күмістен жасалған, салмағы бар және екі көк түсті жолағы бар – argent гербімен белгіленген пикс немесе крест сыйлады. Қақпа үйі деп аталғанымен, ол 14 ғасырдың соңында салынған, Ескі Вардур, Байвелл және Нунни қамалдарына ұқсас шағын қамалдың түріне жатады. Бұл қамал 1448 жылы жасалған үй шаруашылығының тізімінде алғаш рет «тастан салынған қақпа үйі» деп тілге алынған. Құрылысқа қатысты егжей-тегжейлі мәліметтер сақталмағанмен, тас қамалдың 1390 жыл мен 15 ғасырдың басында, батыс кіреберісінің үстіндегі гербке байланысты салынғаны болжамдалады. Сэр Уильям қақпа үйіне қосымша үлкен қамал салуды жоспарлаған, бірақ ол жоспардан бас тарған. Сэр Уильямның 1435 жылы қайтыс болуына байланысты жасалған үй тізімінде қамалдан басқа зал, төрт бөлме, екі амбар, ас үй және шағын шіркеу тізімделген, бұл сол кезде осы жерде басқа да ғимараттар болғанын көрсетеді. Қамал Реставрациядан кейін Хенридің туысы Джон Хилтонға, де-юре 15-ші барон Хилтонға қайтарылды. 1728 жылдан кейін Хилтонның екінші ұлы Джон Хилтон, де-юре 18-ші барон Хилтон, оңтүстікке қарай қосымша қанатты (оның негізі бүгінге дейін сақталған), екі қанатқа да тік бұрышты мұнараларды қосты және солтүстік қанаттағы есікті алып тастады. Оны Дарем графтығындағы Стреатлам және Гибсайд иесі, сэр Джордж Боустың жесірі, леди Боуз сатып алды. Осы кезде Пьетро Ла Франчини (Дэниел Гаррет үшін жұмыс істеген, ол өз кезегінде леди Боуздың Гибсайдтағы банкет залында жұмыс істеген) шарап және қонақ бөлмелеріне (бұл әшекейлер қазір жоқ) әсем безендірулер жасады. Гаррет, мүмкін, батыс кіреберісіне орнатылған готикалық шатырды және шығыс кіреберісін жабу үшін орнатылған готикалық тосқаналы экранды және иісті алдыңғы жағы бар бір қабатты бөлмелерді жобалаған. Осы шағылыста Джозеф Сван да оқыған. Бірақ мектеп ұзаққа созылмаған сияқты, өйткені Хауит 1842 жылы: «Бұл үлкен қираған орын, терезелердің көпшілігі алдыңғы жағында тақтаймен жабылған, бұл үлкен ескі үй қазір бос және ең қираған күйде» деп баяндаған. 1862 жылы қамал Стратморлар сатуға шығарды және оны жергілікті ағаш саудагері және кеме жасаушы Уильям Бриггс сатып алды. Бриггс қамалдың сыртқы түрін, өзінің пікірінше, «шынайы ортағасырлық» көрініске келтіруге кірісті. Бұрынғы орталық дәліздің шығыс жағында бірінші қабатқа апаратын, ирек тәрізді баспалдақтар салынды, бұл ораторияны алып тастауға және бас баспалдаққа жерден қол жеткізуді қиындатты.

20 ғасыр

Полковник Бригг 1900 жылы қайтыс болғаннан кейін, қамал 1908 жыл шамасында Уэрмут көмір компаниясының меншігіне, кейін Ұлттық көмір басқармасына өтті. 1940 жылдары Сандерлендтің кеңеюіне байланысты, қамал Кастлтаун және Хилтон қамалының тұрғын алаптарымен қоршалды. Қамалдың шатырынан қорғасын ұрланды және ол тонауға ұшырады. Министрлік сондай-ақ толық уақытты күзетші тағайындап, жоғалған қорғасын шатырын су өткізбейтін төбелік материалмен ауыстырды.

Шығыс қасбеті

Қалманың шығыс қасбетінде Хильтонның қаруы (күміс түсті, көгілдір екі жолақ) бейнеленген көлбеу қалқан және мойнына тәж кигізілген, тізгінталған ақ елік (еркек бұғы) бар. Бұл елік, мүмкін, Англияның Ричард II-сі қолданған белгі (құрылыс 1399 жылы Ричард тақтан алынар алдында басталған болуы мүмкін) немесе Англияның Вильгельм I-і бұрын аталған Ланселот де Хилтонның қызметі үшін сыйлық ретінде бергеннен кейін отбасы қолданған ежелгі герб.

Жұлдыздар

Жергілікті дәстүр бойынша Хилтон қамалында Роберт Скелтонның рухы қоныстанады, ол Хилтонның Суық Баласы (Макем диалектісінде "cold" сөзінің айтылуы) деп белгілі. Оның қалай қаза тапқаны туралы әртүрлі әңгімелер бар, ең көп таралғаны – оның сер Роберт Хилтон (кейіннен заңды түрде 13-ші Хилтон бароны) ұйықтап қалғандықтан және өз қожайынының жылқысын уақтылы дайындамағандықтан басын кесіп тастағаны. Скелтонның рухы содан бері қамалдың ішінде мазасыздық тудырып, заттарды жылжыта бастады, оларды жасырып немесе орналастырып қоятын болды. Рухты соңғы рет тыныштандыру үшін қамалдың қызметшілері оған плащ жапқан. Хилтон қамалы "Қаншалықты қорқынышты?" подкастының 25-ші эпизодында талқыланды.