Кіріспе

Квинстаунның бұрынғы тау-кен және теміржол компаниясы, Тасмания.

Маунт Лайелл тау-кен және теміржол компаниясы – Тасманияның тау-кен компаниясы, 1893 жылдың 29 наурызында құрылған және көбінесе Маунт Лайелл деп аталады. Маунт Лайелл 1893 жылдан 1994 жылға дейін Батыс жағалаудағы ең ірі мыс өндіруші компания болды және Тасманияның Квинстаун қаласында орналасқан еді. ХХ ғасырдың басында жалдау шарттары мен компания активтерін біріктіргеннен кейін Маунт Лайелл Квинстаун, Страхан және Горманстон қалалары үшін маңызды компанияға айналды. Ол 1994 жылы жабылғанға дейін бұл мәртебесін сақтап келді. Маунт Лайелл кен орындарында 1890 жылдардың басынан бері бір миллион тоннадан астам мыс, 750 тонна күміс және 45 тонна алтын өндірілді, бұл 1995 жылғы бағамен 4 миллиард доллардан астам металл құнына тең.

Тарих

Операциялардың алғашқы кезеңінде Маунт Лайелл кішкентай бәсекелес лизингтер мен компаниялармен қоршалған еді. Бірте-бірте олардың барлығы Маунт Лайелл операцияларына енгізілді немесе жабылды. 1903 жылы Солтүстік Маунт Лайелл мыс компаниясы сатып алынды, ал 1912 жылы Маунт Лайелл компаниясына ең ауыр соққы тигізген оқиға – 1912 жылғы Солтүстік Маунт Лайелл апаты болды, сол кезде ол Солтүстік Лайелл өрті деп те аталды. Тарихы бойында Маунт Лайелл негізгі кен өңдеу аймағын қоршаған барлау лизингтеріне ие болды және бір кезде Батыс жағалаудың көп бөлігін зерттеді, 1900 жылдардың басында жұмыс істеген көптеген кішкентай шахталарды қайта қарады. Осының салдарынан Маунт Лайелл компаниясы үміттендіретін геологиялық аймақтарда лизингтерді сақтауға және Батыс жағалаудағы ескі кен орналасқан жерлерді тексеруге көп ресурстар жұмсады. Ол әртүрлі кезеңдерде басқа компаниялармен шығындар мен ресурстарды бөлісті, олар кейбір лизингтерде серіктес болу арқылы барлауға инвестиция салуға көмектесті. Операциялар Маунт Лайелл лизингінің әртүрлі бөліктерінде жүргізілді, ал 1970 жылдардың ортасында жұмыс күшінің қысқартылуына дейін «Кейп Хорн» Маунт Лайеллдің солтүстік жағында орналасқан «Комсток» операциясының батысында орналасқан еді, ал Солтүстік Маунт Лайеллдің көп бөлігі аяқталған кезде «12 Батыс» әлі де бай мыс кені болғандықтан жұмыс істеп тұрды. 1950 жылдары үстемдік құрған «Батыс Лайелл ашық карьері» аяқталды, ал лизингтің әртүрлі бөліктері «Принц Лайелл» жұмыстарының үстіндегі ашылудың ішінде жоғалып кетті. 1970 жылдардың ортасында алғашқы ірі жұмыстан босатулардан кейін Куинстаун қаласы 1990 жылдардың ортасына қарай Батыс жағалаудағы басымдығын жоғалтты, көбінесе компаниялық қала болғандықтан көптеген қызметтер 2000 жылдарға қарай жабылды, ал Тасмандияның батыс бөлігіндегі жекелеген жергілікті басқару органдары Батыс жағалау кеңесіне біріктірілді.

Жүз жылдық мерейтойы

1993 жылдың 29 наурызында компания өзінің жүз жылдығын тойлады. Сол кезде ол Renison Goldfields Consolidated Limited компаниясының Мыс бөлімшесі деп белгілі болған. Маунт Лайелл кен аймағы және компанияның Квинстаундағы және Тасманияның батыс жағалауындағы түрлі шаралары бүкіл қауымдастықта тойланды.

Компаниямен байланысты адамдар

Компанияның ұзақ тарихында Джон Эрл, Эдвард Брэддон, Колин Сайм, Джон Генри және Роберт Стихт сияқты көптеген адамдар жұмыс істеген.

Ағымдағы

Маунт Лайелл тау-кенін қалпына келтіру, зерттеу және демонстрациялық бағдарламасы компания жабылуынан кейін 1994 және 1996 жылдар аралығында жүргізілді. Оның мақсаты – Queen және King өзендері мен Macquarie шығанасындағы экологиялық өзгерістерді кері қайтару болды, бұл өзгерістер кен қалдықтары мен өндіріс суларының өзендерге құйылуынан туындаған. Шамамен 100 миллион тонна кен қалдықтары Queen өзеніне төгілген. 1995 жылы Тасманияның мыс кен орындары Маунт Лайелл кенішін және оның жалға алу құқығын қайта ашты. 1999 жылы бұл компанияны үндістандық Sterlite Industries сатып алды. Осының салдарынан ол Vedanta компаниялар тобының құрамына кірді. Оның концентраттық материалы өңдеу үшін Үндістанға тасымалданады. Үкіметтік ережелерге сәйкес, кен қалдықтарын сақтауға арналған тоғандар салынды және өзендер мен шығананың қосымша ластануын болдырмау үшін арнайы шаралар қабылданды. 2010 жылдары болған апаттар салдарынан Маунт Лайеллдегі кен өндірісі тоқтатылды және 2010 жылдардың соңында консервациялық жағдайда қалды.

Теміржол

Толығырақ Маунт Лайелл темір жолы мен Батыс жағалауындағы жабайы табиғат темір жолы туралы мәліметтерді қараңыз. Маунт Лайелл 1899 жылдан 1963 жылға дейін Куинстауннан Регата Пойнтқа дейінгі 3 фут 6 дюймдік табандық темір жолының операторы болды, және тік учаскелерде тік темір жол үшін Абт тісті дөңгелек жүйесін қолданды. 1963 жылы темір жолдың көп бөлігі алынып тасталды, тек бірнеше заттар өзгеріссіз қалды. Темір жол толығымен темір жол төсегі үстінде қайта құрылды және 2002 жылы Abt Wilderness Railway ретінде қайта жұмыс істеуге кірісті, содан кейін Батыс жағалауындағы жабайы табиғат темір жолы деп аталды және 2013 жылға дейін Federal Hotels компаниясы басқарды.