Кіріспе

1944 жылғы Lockheed компаниясының күрес ұшағы прототипі

Lockheed XP-58 Chain Lightning – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған американдық ұзақ қашықтыққа ұшатын күрес ұшағы. Сәтті P-38 Lightning ұшағынан туындағанмен, XP-58 қозғалтқыштарының техникалық проблемаларына тап болды, нәтижесінде жоба тоқтатылды.

Жобалау және әзірлеу

XP 58 – Lockheed Aircraft Company компаниясының 1940 жылғы 20 сәуірде АҚШ Әуе күштерінің (Army Air Corps) Ұлыбританияға сатуға рұхсат бергеннен кейін, ұзақ қашықтықтағы истребитель ретінде Lightning ұшағын жаңартуға бағытталған жобасы. Алғашқыда екі конструкция ұсынылды, екеуінде де Continental IV 1430 қозғалтқыштары қолданылатын болды. Бірі – 20 мм (.79 дюйм) зеңбірек және төрт .50 (.12.7 мм) пулеметі бар бір орынды ұшақ. Екіншісі – әр қанаттың ұшында иілгіш .50 (.12.7 мм) пулеметі бар екі орынды ұшақ. 1940 жылғы шілдеде Lockheed Continental қозғалтқыштары жеткіліксіз қуат беретінін ескеріп, Pratt & Whitney XH 2600 қозғалтқыштарына көшуге шешім қабылдады. Ұшақ екі орынды болып, «XP 58» деп аталды. 1942 жылғы наурызда АҚШ Әуе күштері (USAAF) 3000 миль (4800 км) қашықтыққа ұшу үшін отын бактерілері ұлғайтылған екінші XP 58-ге тапсырыс берді. Әуе күштері ұшақтың мақсаты мен қарулануына қатысты нақты пікірге ие болмады. 1942 жылғы қыркүйекте ұшақты 75 мм (2.95 дюйм) М5 автозеңбірегімен жарақталған төмен қабаттағы шабуыл ұшағы ретінде қайта жабдықтау туралы шешім қабылданды. Бұл миссия үшін жеткілікті ұшақтар болды, олар – Douglas A-26 Invader және Beechcraft XA-38 Grizzly. Соның салдарынан екінші XP 58 жобасы тоқтатылып, бастапқы конструкцияның мақсаты жоғары қабаттағы истребительге қайта бағытталды. Ол, жарылғыш снарядтарды атып, бомбалаушылардың құрамын бұзуға арналған, ірі калибрлі зеңбіректерді пайдалану көзделді. Бастапқыда 37 мм (1.46 дюйм) М4 автозеңбірегін мұрын бөлігіне төрттік орнату жоспарланған, бірақ 37 мм снарядтарының траекториясы басқа қарулармен салыстырғанда төмен болғандықтан тиімді қашықтығы шектелді. Бұл мәселені шешу үшін гидравликалық механизммен иілдірілетін мұрын бөлігі жасауға тырысты, бірақ ол тым күрделі деп танылды. Содан кейін 75 мм (2.95 дюйм) М5 автозеңбірегімен және екі .50 (.12.7 мм) пулеметпен сынақ жүргізілді, нәтижесінде бұл конструкция табысты болды.

Сынау

1943 жылдың ақпан айында Tornado қозғалтқышының даму барысы нашар болғандықтан, басқа бір қозғалтқыш, Allison V 3420 қолдану қажет болды. Осы өзгерістен кейін екінші XP 58 қайта жандандырылды. XP 58 алғашқы ұшуын 1944 жылдың 6 маусымында жасады, бірақ XP 58-дің ұшу сынақтары басқа, маңыздырақ жобаларға қарағанда екінші орында қалды. Соңында 25 сынақ ұшуы аяқталды. XP 58 Wright Field әуе базасына USAAF қабылдау сынақтарына жіберілді, тіпті турбокомпрессорлар отқа оранған және пилот кабинасын қысыммен жабдықтау және оның атыс бақылау жүйесімен қаруландыру сияқты бірнеше жүйелер орнатылмаған болатын. Ұшақтың прототипі 1944 жылдың 22 қазанында Райт-Филдке жетіп келсе де, оны күтіп ұстау қиындық тудырды және қосымша сынақтар жүргізілмеді. Екінші прототиптің құрылысы тоқтатылды.