Кіріспе

Агия Параскеви (Αγία Παρασκευή, сондай-ақ Айя Параскеви) – Грекияның Солтүстік Эгей теңізіндегі Лесбос аралындағы ауыл және бұрынғы муниципалитет. 2019 жылғы жергілікті басқару реформасынан бері ол Батыс Лесбос муниципалитетінің құрамына кіреді, оның муниципалдық бөлімшесі болып табылады. Ауыл аралдың орталық бөлігінде, Каллони шығанағының солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан. Ауыл Агия Параскеви шіркеуінің атымен аталады, ол қаланың ең биік нүктелерінің біріндегі үңгірде орналасқан. Қалалық зират та сол жерде жайғасқан. Ескі, пұтқа табынушылық ғибадатхананың орнында салынған деп есептелетін үңгірде құдық бар, және одан су ішу Құдай ананың қорғанышын сыйлайды деген сенім бар. Агия Параскеви – арал үшін маңызды мәдени және экономикалық орталыққа айналып келе жатқан көне ауыл. Ауыл ескі үйлерімен, ерекше архитектурасымен және мерекелерімен танымал. Оны көбінесе «Эгей теңізінің Кішкентай Парижі» (μικρό Παρίσι) деп атайды, себебі оның сүйкімді агорасы мен әдемі архитектурасы бар.

Ауылдың орналасуы

Ауылда көптеген дәстүрлі үйлер бар, олар аралдың венециялық және римдік билеуін көрсетеді және сирек кездесетін, коммерцияланбаған, туристік емес ауыл болып табылады. Жергілікті тұрғындар басты көше бойындағы таверналарда отырып, әңгімелеседі. Адамдар өте мейірімді және жаяу, мопедпен, жылқымен, қашырмен немесе есекпен жүреді, бірақ автомобиль адамдар мен ауылшаруашылық өнімдерін тасымалдаудың басты құралы ретінде жануарларды көптеп ығыстырды. Клопедиге жақын жерде ежелгі Эол құдайы Напаиос Аполлонның ғибадатханасының қалдықтары сақталған, ал Месса, сондай-ақ жақын жерде, үлкен Иония ғибадатханасының қираған орындары бар (б.з.д. 4 ғасырдың соңы – 3 ғасырының басы), бұл ғибадатхана Зевс, Гера және Дионис сияқты үш грек құдайына арналған болуы мүмкін. Одан әрі, Халиндаста, профессор А. Орландос, белгілі ортағасырлық зерттеуші, қалпына келтірген ерте христиандық шіркеудің ескерткіші бар. Агия Параскеви мектебінің ғимараты 20 ғасырдың басындағы (1922-1930 жж.) неоклассикалық архитектураның үлгісі болып табылады, тікбұрышты "U" пішінді және терезелерінде тамаша симметрия бар. Мектеп ауласының құрылысы да маңызды. Аралдағы ең тартымды мектептердің бірі – мектеп ғимаратының құрылысы қаланың май сығу зауытынан түскен табысқа байланысты қаржыландырылды, ол қазірде көпмәдениетті орталыққа айналды. Агия Параскевидің май сығу зауыты – бұл аралдағы 20 ғасырдың басындағы (1910 ж.) ерекше өнеркәсіптік архитектураның көрнекті үлгісі болып табылатын тастан салынған ғимараттар кешені. Бастапқыда ол өнеркәсіптік кешен (май сығу және жүгері тірмені) ретінде жұмыс істеді, кейін 1967 жылға дейін қоғамдық кәсіпорын ретінде жұмыс істеді. 1984 жылы Лесбос облысының қолдауымен ол қайта жаңартылып, мәдени орталыққа айналдырылды. Орталық ғимарат 400 орындық көпмәдениетті залға айналды, май сақтау қоймалары халықтық өнер мұражайына, ал 11 зәйтүн сақтау қоймалары заманауи қонақ үйлерге айналдырылды. Агия Параскеви муниципалитетіндегі тағы бір маңызды елді мекен – солтүстік-шығысқа қарай 3 км қашықтықтағы Напи. 2021 жылғы соңғы халық санауы бойынша муниципалитетте 2230 тұрғын тіркелді. Оның жер аумағы 117.697 км² құрайды.