Кіріспе

Балықтар туысы – тұщы су балықтары. Rainbowfishes – Melanotaeniidae тұқымдасына жататын шағын, түрлі-түсті тұщы су балықтары. Олар Солтүстік және Шығыс Австралияда, Жаңа Гвинеяда (Индонезиядағы Cenderawasih шығанағы мен Раджа Ампат аралдарындағы аралдарды қоса алғанда), Сулавеси және Мадагаскарда таралған. Ең ірі жаңбыр балық туысы – Melanotaenia, ежелгі грек тіліндегі melano (қара) және taenia (жолақты) сөздерінен шыққан. Аударғанда "қара жолақты" деген мағынаны білдіреді, бұл Melanotaenia туысына жататын балықтардың денелеріндегі әдемі қара жолақтарға сілтеме жасайды.

Сипаттамалары

Melanotaeniidae-ге олардың дистальды премаксилляр тістері үлкейгендігі тән. Олардың денесі қысыңқы, екі арқа қанаты бөлек, бірақ олардың арасында шамалы ғана кеңістік бар. Бірінші арқа қанатында 3–7 тірек бар, ал екіншісінде 6–22 сәуле бар, кейбір түрлерде бірінші сәуле қалың омыртқа болып келеді, анальдық қанатында 10–30 сәуле бар және тағы да, кейбір түрлерде біріншісі қалың омыртқа болуы мүмкін. Латеральдық сызық нашар дамыған немесе жоқ. Олардың қабықтары салыстырмалы түрде ірі және латеральдық қатарда 28–60-қа дейін саналады. Құрсақ қанаттары балықтың ішкі жағына ең ішкі сәуле бойымен созылатын мембрана арқылы бекітіледі, және бұл мембрана оңай жыртылса да, жаңбыр балықтарын күміс балықтардан ажыратуға мүмкіндік береді. Бұл отбасының көптеген түрлері айқын жыныстық диморфизмді көрсетеді, еркектер әдетте әдемі түсті болады және созылған ортаңғы қанат сәулесін көрсетеді. Меланотаения, Псевдомугиль және жаңбыр балықтарының басқа да бірнеше туыстары аквариум саудасында жиі кездесетін түрлерді қамтиды. Табиғатта кейбір жаңбыр балықтарының популяциялары агрессивті түрде енгізілген шығыс шыбын-шіркей балығынан (Gambusia holbrooki), тилапия циклидтерінен және ластанудан қатты зардап шекті.

Тұтқында жүріс-тұрысы

Жаңбырлы балықтар көбінесе тетра, гуппи сияқты тропикалық қоғамдық балықтармен жақсы тіршілік етеді, сондай-ақ басқа жаңбырлы балықтармен де үйлеседі. Дегенмен, егер аналықтары жеткіліксіз болса, көктемгі уақытта екі аталық балық ұрысуы мүмкін. Жаңбырлы балықтар аквариумда әдетте бетінде қалқып жүзетін кеспе тамақпен қоректенеді, себебі табиғатта олар көбінесе су бетінде жүзетін жәндіктерді жейді. Үйде осы балықтарға жақсы оттегіленген, pH деңгейі 6.8 – 7.2 аралығындағы, оңтайлы температурасы 22 – 28 °C (72 – 82 °F) аралығындағы су қажет, сонымен қатар оларға топтасып жүзу үшін жасырынуға орын беретін су өсімдіктері де көп болуы керек. Дұрыс күтім жасалса, жаңбырлы балықтар аквариумда 5 жылға дейін өмір сүре алады.