Голландтық «Эндрахт» кемесі: Дирк Хартoг басқарған, 1615 ж. құрылған VOC кемесі. Африка жағалауында бұрқұлақтан айырылып, Оңтүстік Мұхит арқылы сапарлаған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы кемесі – Дирк Хартогтың басқаруындағы голландиялық желкенді кеме «Ендрахт» (; «Конкорд»). «Ендрахт» 17 ғасырдың басында, 1615 жылы Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының (VOC) қызметі үшін құрылған, 700 тонналық ағаштан жасалған шығыс үнді кемесі болатын. Оның капитаны – 35 жастағы Дирк Хартог, бұрын жеке саудагер болып жұмыс істеген, VOC үшін бұрын да теңізге шыққан, бірақ қазір қайтадан VOC-тің қызметіндегі адам.
Dutch East India Company ship
the Dutch sailing ship captained by Dirk Hartog
The Eendracht (; Concord) was an early 17th century Dutch wooden hulled 700 tonne East Indiaman, launched in 1615 in the service of the Dutch East India Company (VOC). Her captain was Dirk Hartog, a thirty five year old former private merchant, who had sailed for the VOC before but was now again in the employ of the VOC.
Үнді мұхитына жол
Батыс Африка жағалауымен жүзіп келе жатқан "Эндрахт" кемесі қорқынышты дауылда қалғанда басқа кемелерден бөлініп, тамыз айының шамамен ортасында Ізгі Үміт мүйісіне жалғыз жетті. Ол 27 тамызға дейін сол жерде күтті, содан кейін Хартог өз мақсатына қарай Үнді мұхиты арқылы, серіксіз саяхаттауға шешім қабылдады. Хартогтың Үнді мұхиты арқылы салған жолы әдеттегі маршруттан әлдеқайда оңтүстікке қарай бағытталған. Ол сол ендіктегі батыс желдерін – "Қыңғыр қырық" деп аталатын желдерді пайдаланды. Бұл маршрутты бірнеше жыл бұрын голланд навигаторы Хендрик Браувер ашқан еді, ол Яваға жетудің жылдам жолы екенін анықтаған. Осы кезде VOC әлі барлық капитанға осы маршрутты пайдалануды міндеттемеген, бірақ ол Еуропадан саяхат уақытын шамамен алты айға қысқартуға мүмкіндік беретін. Осы шешім Хартог Амстердамнан кеткеннен кейін бірнеше ай өткен соң қабылданды. Демек, Хартог бұл шешімді өзі қабылдады. Бірақ, кейіннен "Эндрахт" кемесінен батысқа қарай, солтүстікке бұру ниеті болған. Хартогтың осы оңтүстік бағытты ұзақ сақтауды жоспарлаған-жоспарламағаны, немесе жолдан сүйірген-сүйірмегені белгісіз.
Sailing down the west Africa coastline, the Eendracht became separated from the others in a horrible storm and reached the Cape of Good Hope alone around August. She stayed there until 27 August when Hartog decided to set out unaccompanied across the Indian Ocean towards their destination. Hartog's course across the Indian Ocean was a much more southerly one than the route usually followed. It made use of the prevailing westerly winds at those latitudes known as the "Roaring Forties", a route which had been pioneered a few years earlier by the Dutch navigator Hendrik Brouwer, who had noted it to be a faster way to reach Java. By this time, the VOC had not as yet instructed all its captains to take advantage of this route, which could reduce the overall traveling time from Europe by a good six months. The decision to do so was taken just a few months after Hartog departed Amsterdam. So Hartog took that decision himself. However, later the intention was to change heading northwards at a more westerly longitude than the Eendracht had done. Whether Hartog had intended to maintain such a southerly course for so long via this route, or was perhaps blown a little off course, is unclear.
Австралияға қону
Теңізде шамамен екі айдан кейін, 25 қазанда Хартог пен «Эендрахт» күтпеген жерден 26° оңтүстік ендікте "бірнеше аралдарды, бірақ олардың адам тұрмағандығын" көріп шықты. Бұл аралдар мен жақын жерлер еуропалықтарға бұрын белгісіз болған, ал «Эендрахт» Австралия құрлығына келген екінші еуропалық кеме болды. Одан 10 жыл бұрын, құрлықтың қарама-қарсы жағында болса да, Виллем Янссон «Дуйфкен» кемесімен жүзіп, Кейп-Йорк түбегінің батыс жағалауына қонған еді. Ал Луис Ваз де Торрес осы қазіргі оның атымен аталатын бұғаздан өтіп бара жатып, оңтүстікте жер көргенін жазбаған.
After approximately two months at sea, on 25 October Hartog and the Eendracht unexpectedly sighted land"various islands, which were, however, found uninhabited", at a latitude around 26° South. These islands and the nearby land were previously unknown to Europeans, and the Eendracht had become the second recorded European ship to visit the continent of Australia, having been preceded (albeit, on the opposite side of the continent) 10 years earlier by Willem Janszoon on the Duyfken sailing along, and landing on, the western shores of the Cape York Peninsula just months before Luís Vaz de Torres sailed through the straight that now bears his name without leaving records of seeing land on his south.