Кіріспе

Француз мүсіншісі (1688–1771)

Луи Август ле Клерк (1688 – 8 наурыз 1771), сондай-ақ Луи Августин ле Клерк деп те аталады, Данияда жұмыс істеген француз мүсіншісі. Ол Францияның Мец қаласында гравер Себастьян ле Клерк пен оның әйелі Шарлотта ван ден Керкховтың отбасында дүниеге келген. Ол 47 жасында Данияға шақырылып, қалған өмірін Дания корольдік сарайының мүсіншісі және Дания Корольдік өнер академиясының профессоры ретінде өткізді. Ол Данияға француз рококосының көркемдік идеалдарын әкелуге үлес қосты.

Оқу және студенттердің саяхаттары

Француз өнер академиясында, Académie royale de peinture et de sculpture-де мүсінші Шарль Антуан Койсевокс басшылығымен оқыды. Ол онда өз жұмыстары үшін екі жүлде жеңіп алды.

Ерте мансап

1734-1735 жылдары Бавариядағы Ансбахқа және Кельн қаласына жақын орналасқан Брюльге сапар шекті. Ансбахта ол маркграф Карл Вильгельм Фридрихтің қызметінде болды. Брюльде Кельн архиепискобы және Германия империясының ханзада сайлаушысы Клеменс Август фон Виттельсбах үшін жұмыс істеді. Мұнда ол Бавария сарайының бас құрылысшысы, сәулетші Франсуа де Кувиллиеске 1734-1735 жылдары Аугустбург (сонымен қатар Шлосс Аугустбург деп те аталады) аумағындағы сайлаушының аң аулау үйі Фалькенлустке (сонымен қатар Шлосс Фалькенлуст деп те аталады) көмектесті. Бұл ғимараттар бүкіл Рейн аймағындағы кеш барокко және рококо стильдерінің ең маңызды ескерткіштері болып саналады. 1984 жылы ЮНЕСКО оларды Әлемдік мұра ретінде таныды. Ле Клерк салған жоғарғы вестибюльдегі қабырғаша нишалардағы мүсіндік топтар қазірге дейін сақталған.

Данияға шақыру

Ол 1735 жылдың жазында Данияға Кристиан VI патшасы шақырып, Кристиансборг сарайының ішкі безендіруіне көмектесу үшін келді. Сол жылы ол әйелі Каролина Вильгельмина Изабелламен бірге келді және сол жылдың желтоқсан айында Дания королінің сазгері болып тағайындалды. Ол Элиас Давид Хаузер және Николай Эйгтведпен бірге Кристиансборгтің құрылысындағы басты тұлғалардың бірі болды. 1737 жылы сарайдағы мүсін және тас жұмыстарының басшысы болып тағайындалды. Дегенмен, оның Кристиансборгта жасаған жұмыстарының көп бөлігі 1794 жылғы өртте жойылды. Бүгінгі күнге дейін Кристиансборгтың жылқы қораларында ағаштан ойылған вазалар, ал қамалдың басты кіреберісіне апаратын Мрамор көпірінің (Marmorbro) жанындағы рельефті медальондар сақталған. Оның 1746-1747 жылдардағы Кристиансборгтің төрт перспективалық суреті Копенгагендегі гравировка мұражайының қорында сақтаулы. Сарайдан жойылған жұмыстардың ішінде терезелердің кәрнизі, капительдері және жиектері; король мен королеваның жатақханаларындағы ойылған қабырға панельдері, камин және консоль үстелдері; буфет пен люстрасы бар алтын асхана; балюстрададағы мүсіндер және сарай шіркеуіндегі барлық мүсін жұмыстары бар. 1739 жылы Розенборг сарайындағы Король бағында (Kongens Have) бала мен аққу бейнеленген фонтан жасады. Құмтастан жасалған түпнұсқаның орнына ұқсас мотивті қоладан жасалған мүсін қойылды, оны 1837 жылы Герман Эрнст Фрёнд жобалап шығарды.

Академияның алғашқы күндері

Хендрик Крок 1738 жылы қайтыс болғаннан кейін Ле Клерк, венециялық тарих суретшісі Иеронимо Мианимен бірге, өркендеп келе жатқан Дания Корольдік өнер академиясының басшылығын өз мойнына алды, ол кезде бұл академия Сурет салу және бояу академиясы (Tegne og Malerakademiet) деп белгілі болған. Ол 1740-1748 жылдары академия жетекшісі қызметін атқарды. Оның бірінші әйелі 1741 жылдың 22 қаңтарында қайтыс болды. Бір жыл өткен соң, 1742 жылдың 30 қаңтарында ол екінші әйелі Жакобин Луиза Лефеврге үйленді.

Академиядағы өзгерістер

Ол 1745 жылы Миани Даниядан кеткеннен кейін және сәулетші Николай Эйгтвед академияны толық бақылауға алғанға дейін академия директоры лауазымын жалғыз атқарды. 1746 жылы Кристиан VI-ның мұрагері Фредерик V таққа отырды. Патша абсолютті билеуші болғандықтан және Академияның қорғаушысы болғандықтан, үкіметтегі өзгерістер патшалықтың жақсы қанатына тәуелді ұйымдарда маңызды өзгерістерге алып келуі мүмкін еді. Ле Клерк король Кристиан VI-ның өнер талантын бағалағандықтан оның үлкен құрметіне ие болса, Фредерик V басқа суретшілерді артық жақсы көретін. Фредерик V 1748 жылдың 12 ақпанында патшалық жарлық шығарып, Академияға қолдауын білдірді. Қаржылық міндеттемелермен қатар, ұйымдық өзгерістер де енгізілді. Сонымен қатар, Ле Клерк Академия профессоры болып тағайындалды, ол осы лауазытқа ие болған алғашқы суретшілердің бірі болды. Фредерик V 1754 жылы қазіргі Өнер академиясын (қазіргі Det kongelige skildre, billedhugger og bygningsakademi, ағылшын тілінде "Корольдік сурет, мүсін және сәулет академиясы") құрды. Ол сол жылы академия мүшесі болып сайланды және профессор атағын алды. Ле Клерк жаңа Академияда тек оқытушы ретінде ғана маңызды рөл атқармады. 1752 жылы Фредерик V Амалиенборг сарайының ауласына өзінің ескерткіш ат мүсінін жасау үшін француз туған мүсінші Жак Салиді Данияға шақырғаннан кейін Ле Клерктің беделі төмендеді және оның туындылары азайды. Ол өмірінің соңына дейін Академияда профессор болып қызмет етті. Оның өнер таланты кейінгі жылдары көп қолданылмады. Ол 1771 жылдың 8 наурызында Копенгагендегі Бролеггерштрадедегі үйінде қайтыс болды. Ол Копенгагендегі реформаланған зиратқа жерленді.

Салдары

Оның еңбектерінің көп бөлігі уақыттың құрсауында жоғалып кетті, әсіресе Кристиансборгтағы қасіретті өрт салдарынан. Бұрын айтылған сақталған туындылардан басқа, Амалиенборг сарайы кешеніндегі төрт ғимараттың бірі – Мольтке сарайындағы Knight’s Hall (Riddersalen) ішінде де ле Клерктің жұмыстары бар. Бірақ оның көптеген еңбектерін үлкен өрт жойғанға дейін, жағдай оған бұрылып кеткен еді. Рококо стилі көркемдік идеал ретінде маңызын жойды, ал ле Клерктің үлкен демеушісі болған Фредерик V патшасы басқа суретшілерді артық көре бастады. Сонымен қатар, оның жұмыстарының кейбір суреттері әлі де сақтаулы. Оның Карл Густав Пилоның портреті Академияның қорында сақталған.