Кіріспе

Ричмонд көпірі – Ричмонд қаласында Темза өзенін кесіп өтетін, қазіргі Лондонның Ричмонд-на-Темза ауданының екі жартысын байланыстыратын 18 ғасырдағы тас аркалы көпір. Оны Джеймс Пейн мен Кенттон Коуз жобалаған. I санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген көпір 1774 және 1777 жылдар аралығында Ричмонд қаласының шығыс жағалауындағы орталық бөлігін, батысындағы көршілес Шығыс Твикенхэм ауданымен байланыстырған паромды алмастыру мақсатында салынған. Көпірдің құрылысы жеке қаржыландырылды, ал 1859 жылға дейін одан өткендерден төлем алынды. Өзеннің жалпы бағыты батыстан шығысқа қарай бұрылып, Лондонның осы бөлігінде оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа ағып жатқандықтан, әдетте солтүстік және оңтүстік жағалаулары деп аталатын жерлер «Мидлсекс» (Твикенхэм) және «Суррей» (Ричмонд) жағалаулары деп аталады – бұл атаулар бұл жерлердің бұрынғы тарихи округтерінің аттарынан алынған. Көпір 1937–1940 жылдары кеңейтіліп, сәл тегістелген, бірақ әлдеқандай өзгерістерге қарамастан бастапқы жобасына сәйкес сақталған. Қазіргі Ұлы Лондон аймағында салынған Темза өзеніндегі сегізінші көпір, және бүгінгі күні Лондондағы ең көне Темза көпірі болып табылады.

Өмірбаян

Темза өзенінің Суррей жағалауындағы Шин деген шағын қалаша, Лондон қаласынан батысқа қарай 16 шақырым жерде, 1299 жылдан бері патша сарайы орналасқан. 1497 жылы өрт салдарынан қирағаннан кейін Генрих VII сол жерде жаңа сарай салып, оны өзінің тарихи титулы – Ричмонд графы атағымен Ричмонд сарайы деп атады, ал Шин қаласының орталық бөлігі Ричмонд деп белгілі болды. Қазіргі көпір тұрған жерде нормандық дәуірден бері паром болғаны сөзсіз, бірақ Ричмондтағы өзеннен алғашқы белгілі өткел 1439 жылға дейін соққан. Паром қызметі Корольдікке тиесілі болды және екі қайықпен жұмыс істеді: жолаушыларды тасымалдау үшін кішкентай қайық және жылқылар мен шағын арбалар үшін үлкен қайық. Дегенмен, Суррей жағындағы жағалауға келетін жолдың тік болуына байланысты, паром қызметі кареталарды немесе ауыр жүктелген арбаларды тасымалдай алмады, сондықтан олар Кингстон көпірі арқылы ұзақ айналып өтуге мәжбүр болды. Жергілікті тұрғын Уильям Уиндэм, Камберленд герцогы Уильям ханзадасының жеке тәрбиешісі болған, сондай-ақ Георг II-нің сүйіктісі, леди Делорейннің бұрынғы күйеуі еді. Оның қызметі үшін Георг II, Уиндхэмға 1798 жылға дейін паромды пайдалану құқығын жалға берді. Уиндхэм бұл құқықты жергілікті тұрғын Генри Холландқа жалға берді. Генри Холландқа паром қызметі тоқтатылғаны үшін 5350 фунт стерлинг (шамамен ) өтемақы төленді. Заңда көпірдің қазіргі паром тұрған жерде немесе "Комиссия шешкендей, өзен бойымен төменге қарай" салынуы тиіс делінген. Көпірдің ұзындығы 91 метр, ені 7 метр болатын, әртүрлі биіктіктегі бес эллипстік аркамен тірелген тас аркалы көпір ретінде жобаланған. 18 метр ені бар орталық аралық кемелердің өтуіне мүмкіндік беру үшін биік болды, бұл Ричмонд көпіріне ерекше дөңгелек келген түрін берді. Ол Портленд тасынан салынды. Жер иелеріне өтемақы төлеу және жаңа жолдар салу сияқты қосымша шығындармен, жалпы құны шамамен 26000 фунт стерлингке (шамамен ) жетті. Қажетті қаражаттың көп бөлігі екі тонтин схемасы бойынша акция сатудан жиналды, әр акциясы 100 фунт стерлингке (шамамен ) сатылды, біріншісі 20000 фунт стерлингке, екіншісі 5000 фунт стерлингке. Біріншісі Ричмонд көпірінің тонтині деп аталды. Әр инвесторға жылына 4% табыс кепілдік берілді, сондықтан жол ақысынан түскен табыстан жылына 1000 фунт стерлинг екі тонтиннің инвесторлары арасында бөлінді. Акционер қайтыс болған жағдайда, оның үлесі тірі қалған акционерлерге таратылды. Инвесторларға төлеу үшін қажетті 1000 фунт стерлингтен артық түсімдер көпірді күтіп ұстау үшін арналған жалпы қорға сақталды. Көпір 1776 жылдың қыркүйегінде жаяу жүргіншілерге, ал 1777 жылдың 12 қаңтарында басқа көліктерге ашылды, содан кейін паром қызметі тоқтатылды.

Операция

Ресми ашылу рәсімі болған жоқ, ал бастапқыда көпшіліктің реакциясы да аз болды. Джеймс Пэйн 1783 жылы шығарған «Жоғары дәрежелі және мырзалар үйлерінің жоспарлары, көтерілімдері және қималары» атты еңбегінің екінші томында осы дизайнды мақтан тұтып суреттеген. Ричмонд көпірі көптеген белгілі суретшілердің туындыларында бейнеленді, олардың ішінде Томас Роулендсон, Джон Констебл және жергілікті тұрғын Дж.М.У. Тернер болды. 1859 жылдың 10 наурызында негізгі тонтиннің соңғы жазылушысы қайтыс болды, ол бес жылдан астам уақыт бойы бірінші тонтинге жазылғандарға арналған жылына 800 фунт стерлинг сомасын толық көлемде алды, ал оның соңғы мүшесінің өлімімен схема тоқтатылды. 1859 жылдың 25 наурызында Ричмонд көпірінен төлем алынбайтын болды. Көптеген адамдар көпірге шерумен келді, онда жұмысшылар тобы жол ақысын алуға арналған қақпаларды символдық түрде түйреп алды. 1877 жылы Дистрикт темір жолы (кейіннен Дистрикт желісі) Ричмондқа жетіп, оны Лондон метрополитенімен байланыстырды. Орталық Лондонға қатынай бастау мүмкіншілікке ие және қолжетімді болды, бұл бұрын салыстырмалы түрде оқшауланған Ричмонд және Твикенхэм аймақтарында халық санының өсуіне себеп болды.

ХХ ғасырдағы қайта құру

ХХ ғасырдың басында көпір көлік қозғалысының артуына, әсіресе моторлық көліктердің пайда болуына байланысты жеткіліксіз болып шықты, сондай-ақ жылдамдық шегі де орнатылды. Жол ақысынан түсетін қалған инвестициялық табыс негізгі жөндеуге төлеуге жеткіліксіз болғандықтан, 1931 жылдың 31 наурызында көпір Суррей және Миддлсекс округтерінің бірлескен мемлекеттік меншігіне берілді және оны кеңейту жөніндегі ұсыныстар жасалды. Жобаларға эстетикалық тұрғыдан күшті қарсылық көрсетілді, нәтижесінде көлік жүктемесін азайту мақсатында өзен бойымен біршама төменге жаңа көпір салу туралы шешім қабылданды.

Мұра

Джеймс Пейн Ричмондтан кейін Темза өзенінде тағы үш көпірді жобалауға кірісті: Чертси (1783), Кью (1783) және Уолтон (1788). Пайн мен Коуз Чертси көпірін жобалаудағы жұмыстық қарым-қатынастарын жаңартты, бұл үш көпірдің ішінде әлі күнге дейін сақталған жалғыз көпір. 1962 жылы Ричмонд кеңесі көпірдегі газ шамдарын электр жарығымен алмастыру туралы хабарлады. Қазіргі Ұлы Лондондағы Темза өзеніндегі ең ескі көпір – Ричмонд көпірі, сонымен қатар теңіз бен Оксфордширдегі Абингдон көпірі арасындағы ең ескі Темза көпірі де осы. Ричмонд көпірі 1952 жылы бірінші санатқа жатқызылды және Лондонның Темза өзеніндегі жалғыз грузин стиліндегі көпірі болып табылады. Оның құрылғанына 200 жыл толуы 1977 жылдың 7 мамырында аталып өтті, ал еске алу шарасы ауа райының нашарлауын болдырмау үшін 12 қаңтардағы нақты мерейтойдан кейін төрт ай өткен соң ұйымдастырылды. Қайықтарды жалға беру, жөндеу және қайық жасау дәстүрі Ричмонд көпіріндегі қайық үйлеріндегі көпір мен туннельдерде қайық жасаушы Марк Эдвардс басшылығымен жалғасуда. Марк Эдвардс 2013 жылы "қайық жасауға қосқан үлесі" үшін, соның ішінде патшалық баржасы "Глориананы" салғаны үшін MBE орденімен марапатталды. Көпірдің оңтүстігінде, Ричмонд басындағы саябақта Чилидің бірінші президенті Бернардо О'Хиггинстің бюсті орналасқан. Ол 1795 жылдан 1998 жылға дейін Ричмондта оқыды. 1998 жылы, Ричмондтан кеткеніне 200 жыл толуына орай, мүсіншісі белгісіз бюст ашылды. Мүсінге қарап тұрған жер "О'Хиггинс алаңы" деп аталады. Ричмонд қаласының әкімі жыл сайын Лондондағы Чили елшілігінің қызметкерлерінің қатысуымен бюстке гүл шоқтарын қояды.