Көне қолжазбаларда автор еместер қосылған мәтін – интерполяция. Бұл түпнұсқа автор еместердің қосымша жазбалары, түсіндірмелер немесе жалғандықтар болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Авторлық емес мәтіннің қосылуы
Addition of non authorial text
Интерполяция – әдебиетке, әсіресе көне қолжазбаларға қатысты, түпнұсқа автор жасамаған мәтін бөлігі немесе қосымша. Көне мәтіннің қазіргі қолжазбасы мен түпнұсқасы арасында бірнеше буын көшірмелер болуы мүмкін, олардың әрқайсысы әртүрлі көшірушілермен жазылған. Сондықтан, уақыт өте келе мұндай құжаттарға сыртқы материалдар енгізілуі жиі кездеседі.
An interpolation, in relation to literature and especially ancient manuscripts, is an entry or passage in a text that was not written by the original author. As there are often several generations of copies between an extant copy of an ancient text and the original, each handwritten by different scribes, there is a natural tendency for extraneous material to be inserted into such documents over time.
Шолу
Интерполяциялар бастапқыда нақты түсіндірме ретінде (мысалы, ) қосылуы мүмкін, бірақ алаяқтық мақсаттармен де енгізілуі мүмкін. Псевдо-Исидорға жатқызылған жалған үзінділер мен еңбектер соңғысының мысалы болып табылады. Сол сияқты, Антиохиялық Игнатийдің хаттары түпнұсқасы жазылғаннан кейін үш ғасыр өткен соң Аполлинарий еретиктерімен интерполяцияланды. Хартиялар мен құқықтық мәтіндер де осы сияқты жалғандыққа ұшырауы мүмкін. 13 ғасырда "Тристан прозасы" деген ортағасырлық романға "Вулгата циклының" "Queste del Saint Graal" романы толығымен енгізілді, "Тристан" оқиғасының көзқарасы арқылы "Киелі Граль іздеуін" қайта түсіндіру мақсатында. Дегенмен, интерполяциялардың көп бөлігі қолмен көшіру кезінде туындайтын қателер мен дәлсіздіктерден болады, әсіресе ұзақ уақыт аралығында. Мысалы, көшіруші мәтінді көшіріп жатқанда бірнеше жолдарды жіберіп алса, ол жіберілген материалды беттің шетіне қосуға тырысатын. Бірақ, барлық қолжазбаларда оқырмандардың шет жазбалары кездеседі. Сондықтан, кейіннен қолжазбаның көшірмесін жасауға тырысқан көшіруші үшін шет жазбасының алдыңғы көшіруші жібергені ме (мәтінге қосылуы керек) әлде оқырман жазған жазба ма (көрсете бермеу керек немесе шетінде қалдыру керек) екенін анықтау қиын болуы мүмкін. Ықыласты көшірушілер қолжазбадағы барлық нәрсені көшіруге тырысатын, бірақ әр жағдайда жеке пікір білдіру қажеттігі туатын. Түсіндірме жазбалар осы субъективті процестің табиғи нәтижесі ретінде мәтіннің негізгі бөлігіне енуге бейім. Қазіргі ғалымдар интерполяцияны анықтау үшін әдістерді әзірледі, олар қазіргі заманғы бақылаушыларға көбінесе анық болады, бірақ ортағасырлық көшірушілер үшін оңай көрінбеуі мүмкін.
Interpolations originally may be inserted as an authentic explanatory note (for example, ), but may also be included for fraudulent purposes. The forged passages and works attributed to the Pseudo Isidore are an example of the latter. Similarly, the letters of Ignatius of Antioch were interpolated by Apollinarian heretics, three centuries after the originals were written. Charters and legal texts are also subject to forgery of this kind. In the 13th century, a medieval romance, the Prose Tristan, inserted another prose romance, the Vulgate Cycle's Queste del Saint Graal, in its entirety in order to reinterpret the Quest for the Holy Grail through the optics of the Tristan story. However, most interpolations result from the errors and inaccuracies which tend to arise during hand copying, especially over long periods of time. For example, if a scribe made an error when copying a text and omitted some lines, he would have tended to include the omitted material in the margin. However, margin notes made by readers are present in almost all manuscripts. Therefore, a different scribe seeking to produce a copy of the manuscript perhaps many years later could find it very difficult to determine whether a margin note was an omission made by the previous scribe (which should be included in the text) or simply a note made by a reader (which should be ignored or kept in the margin). Conscientious scribes tended to copy everything which appeared in a manuscript, but in all cases scribes needed to exercise personal judgement. Explanatory notes would tend to find their way into the body of a text as a natural result of this subjective process. Modern scholars have developed techniques for recognizing interpolation, which are often apparent to modern observers, but would have been less so for medieval copyists.
Христиандық пен Киелі кітап
Мысалы, Comma Johanneum көбінесе интерполяция деп есептеледі. Яһуди және христиан канондарының шеңберінен тыс яһуди мәтіндерінің христиандық таралуының ерекше мәселесі жиі христиандық интерполяция ретінде сипатталады. Ізгі хабарлардың салыстырмалы зерттеуі, синоптиктерге тән бөлімдерді ашады. Бұл айырмашылықтар Ізгі хабарлардың әртүрлі авторларға жатқандығымен түсіндіріледі. Дегенмен, оларды интерполяция ретінде қарастыруға болады. Көп жағдайда, кейінгі теологиялық өзгерістерге жауап ретінде редакторлар бастапқы мәтінге "түсіндірмелерді" қосып жазған болар еді.
The Comma Johanneum, for example, is commonly regarded as interpolation. The specific problem of Christian transmission of Jewish texts outside the Jewish and Christian canons is often described as Christian interpolation. The comparative study of the Gospels reveals passages present in specials synoptics. These variations are explained by the fact that the gospels have different authors. However, they can be read as an interpolation. In a majority of cases, in response to late theological developments, the editors would have interpolated "clarifications" into the original text.