Поль Нуже: Бельгиялық сюрреализмнің негізін қалаушысы

Кіріспе

Пол Нуже (; 12 ақпан 1895 – 6 қараша 1967) – бельгиялық ақын, Бельгиядағы сюрреализмнің негізін қалаушысы және теориялық тұжырымдамасын жасаушы, кейде "Бельгиялық Бретон" деп аталады.

Өмірбаян

Франциядағы Шарен аймағынан шыққан француз әкесі мен бельгиялық анасының ұлы Пол Нуже, Брюссельдегі француз мектебінде биологиялық химияны оқыды және 1919 жылдан 1953 жылға дейін медициналық зертханада биохимик болып жұмыс істеді. 1919 жылы ол алғашқы Бельгия коммунистік партиясының құрылтайшы мүшесі болды. 1924 жылдың қараша айында Камилл Гоманс пен Марсель Лекомтпен бірлесіп, 1925 жылдың қыркүйегіне дейін 26 памфлет жариялаған «Корреспонденция» журналын шығарды. 1925 жылдың шілдесінде партиядан шығарылды. Сол жылы Нуже француз сюрреалистері Луи Арагон, Андре Бретон және Пол Элуармен танысып, олар «La Révolution d'abord et toujours» («Революция – бірінші және мәңгі») трактатына қол қойды. 1926 жылы ол Луи Скутенаирмен танысты, ал сол жылдың қыркүйегінде Нуже, Гоманс, Рене Магритт, Э.Л.Т. Месенс және Андре Соурис құрамындағы Бельгиялық сюрреалистік тобының конституциясын жасады. 1927 жылы Нуже Магритттің бес суретімен суреттелген Кларисса Журанвиллдің грамматика кітабының плагиатталған үлгілерін жазды. 1928 жылы ол «Дистанциялар» журналын құрды және Магритттің салған суреттерімен безендірілген, тері саудагері туралы өлеңдер жинағын – «Самуил каталогын» жазды (Дидье Девилльз қайта өңдеді, Брюссель, 1996). Сондай-ақ, ол «L’époque» галереясында Магритттің көрмесіне (оның «серіктестері» Гоманс, Месенс, Лекомт, Скутенаир және Соурис қол қойған) алғы сөз жазды, сондай-ақ 1929 жылдың қаңтарында Шарлероиде Соурис дирижерлік еткен концертке сүйемелдеу музыкасы туралы лекция оқыды және Магритттің көрмесін таныстырды («La conférence de Charleroi», 1946 жылы жарық көрді). 1929 жылдың желтоқсаны мен 1930 жылдың ақпаны аралығында Нуже «Суреттердің бұрмалануы» деген атпен 1968 жылға дейін жарияланбаған 19 фотосуретті жасады. Бұл фотосуреттер содан бері көрсетілді, атап айтқанда, 2009 жылғы Эдинбург өнер фестивалінде. 1931 жылы ол Магритттің Брюссельге оралуына орай өткен көрмеге алғы сөз жазды. «Images défendues» үзінділері 1933 жылы «Surréalisme au service de la Révolution» журналының 5-ші санында жарияланды. 1934 жылы Нуже Месенс редакциялаған «Documents 34» журналында «L’action immédiate» еңбегіне қол қойды. 1935 жылы «Le Couteau dans la plaie» («Жарадағы пышақ») басылып шықты, ал 1936 жылы «Рене Магритт немесе объективті аян» Брюссельдегі «Les Beaux Arts» журналында жарық көрді. Сол жылы Нуже Месенспен бірге Соуристің топтан шығарылуын ұйымдастырды. Нуже 1939 жылы Мериньякта, содан кейін Биаррицте, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери медбике болып жұмылдырылды. 1941 жылы Нуже Рауль Убактың «L’expérience souveraine» («Егемендік тәжірибесі») фотосуреттерінен тұратын көрмеге алғы сөз жазды, бірақ бұл көрме басқыншылар тарапынан тез жабылды. 1943 жылы ол «Рене Магритт немесе қорғалған суреттер» толық мәтінін жариялады. 1944 жылдың қаңтарында Пол Лешаранте псевдонімімен нацизммен ынтымақтасқандар сынға алған Магритттің жаңа көрмесіне алғы сөз жазды. 1945 жылы Нуже «Surréalisme» көрмесіне қатысты. 1946 жылы ол «La Conférence de Charleroi» және «Élémentaires» деген атпен Дитрих галереясында Магритттің «Le Surréalisme en Plein Soleil» («Күн нұрындағы сюрреализм») көрмесіне алғы сөз жазды. Пол Нуже 1967 жылдың 6 қарашасында Брюссельде қайтыс болды. Оның бірнеше өлеңдерін Роберт Аршамбо мен Жан-Люк Гарно ағылшын тіліне аударған, және олар «Самиздат» поэзия журналында жарияланды.

Born of a French father who originated from the Charent region in France and a Belgian mother, Paul Nougé attended a French school in Brussels studying Biological Chemistry and worked as a Biochemist in a medical laboratory from 1919 to 1953. He became a founding member of the first Belgian Communist Party in 1919. In November 1924 he created the journal Correspondance, which published 26 pamphlets up to September 1925, in collaboration with Camille Goemans and Marcel Lecomte. In July 1925 he was expelled from the party. That same year Nougé met the French surrealists, Louis Aragon, André Breton and Paul Éluard, and together they signed the tract "La Révolution d'abord et toujours" (The Revolution First and Forever). In 1926 he made the acquaintance of Louis Scutenaire, and September of that year marked the drafting of the constitution of the Belgian Surrealist Group that comprised Nougé, Goemans, René Magritte, E. L. T. Mesens and André Souris. In 1927 Nougé composed plagiarised examples of a grammar book of Clarisse Juranville, illustrated with five drawings by Magritte. In 1928 he founded the magazine Distances and wrote the poem catalogue of a fur trader that was illustrated by Magritte entitled Le catalogue Samuel (re edited by Didier Devillez, Brussels, 1996). He also wrote the preface of a Magritte exhibition at the gallery "L'époque" (signed by his 'accomplices' Goemans, Mesens, Lecomte, Scutenaire and Souris) and delivered in January 1929 to Charleroi – a conference on the accompanying music to a concert conducted by Souris and an exhibition of Magritte ("La conférence de Charleroi", published in 1946). Between December 1929 and February 1930 Nougé created 19 photographs, unpublished until 1968, under the title Subversion des images. These photographs have since been displayed, notably at the Edinburgh Art Festival 2009. In 1931 he wrote the preface to an exhibition which followed the return of Magritte to Brussels. Extracts from "Images défendues" were published in 1933 in issue number 5 of Surréalisme au service de la Révolution. In 1934 Nougé co signed "L'action immédiate" in Documents 34, edited by Mesens. In 1935 "Le Couteau dans la plaie" ('The Knife in the Wound') was published and in 1936, René Magritte ou la révélation objective was published in "Les Beaux Arts" in Brussels. In that same year, Nougé, along with Mesens, organised the exclusion of Souris from the group. Nougé was mobilised in 1939 in Mérignac then Biarritz, during World War II, as a military nurse. In 1941 Nougé prefaced an exhibition, quickly closed by the occupying forces, of photographs by Raoul Ubac in Brussels L'expérience souveraine (The Sovereign Experience). In 1943 he published the complete text of René Magritte ou Les images défendues. In January 1944, under the pseudonym of Paul Lecharantais, he prefaced a new exhibition of Magritte that was criticized by the collaborators of nazism. In 1945 Nougé participated in the exhibition "Surréalisme" organised by the Editions La Boétie de Bruxelles gallery. In 1946 he published La Conférence de Charleroi and, under the title Élémentaires a preface for the exhibition of Magritte "Le Surréalisme en Plein Soleil" (Surrealism in Full Sunlight) at the Dietrich gallery. Paul Nougé died in Brussels on 6 November 1967. A number of his poems have been translated into English by Robert Archambeau and Jean Luc Garneau, and appear in the poetry magazine Samizdat.

Таңдаулы библиография

Күлкіге келмейді, Лес Леврс Нуес, Брюссель, 1956; Адамның дәуірі, Лозанна, 1980. L'Expérience continue, Лес Леврс Нуес, Брюссель, 1966; Адамның дәуірі, Лозанна, 1981. Журнал (1941–1950), Лес Леврс Нуес, Брюссель, 1968; Дидье Девилль редакторы, Брюссель, 1995. 1973 жылдан бастап Том Гатт "Le Vocatif" журналында Нужеге тиесілі көптеген жарияланбаған мәтіндерді жариялады. "Құлақтан естілетін сөздер", Лозанна, Адамның дәуірі, 1983. Эротика, Дидье Девилль редакторы, Брюссель, 1994. Журнал 1941–1950, Дидье Девилль редакторы, Брюссель, 1995. Quelques lettres, Дидье Девилль редакторы, Брюссель, 1995. Поль Нуже, Рене Магритт, Самуил каталогы, Том Гатттың алғы сөздерімен, Брюссель, Дидье Девилль, 1996. Рене Магритт (толыққанды), Дидье Девилль редакторы, Брюссель, 1997. Фрагменттер, Дидье Девилль редакторы, Брюссель, 1997. La Musique est dangereuse, музыка туралы жазбалар, Роберт Вангерме жинақтады және ұсынды, Дидье Девилль редакторы, Брюссель, 2001.

Ноуже туралы

Андре Сурис, Поль Нуже және оның серіктестері Фердинанд Алкидің жетекшілігімен «Сюрреализм туралы әңгімелерде», Мутон, Париж – Ла-Хей, 1968. Кристиан Бусси, «Бельгиядағы сюрреализм антологиясы», Париж, Галлимар, 1972. Марсель Мариен, «Бельгиядағы сюрреалистік белсенділік (1924–1950)», Брюссель, Лебер Хоссманн, 1979. Рене Магритт және Бельгиядағы сюрреализм, Бельгия Корольдік Көркем өнер мұражайлары, Брюссель, 1982. «Брюссель мен Валлониядағы сюрреалистік қозғалыс (1924–1947)», Париж, Валлония-Брюссель мәдени орталығы, 1988. Оливье Смолдерс, «Поль Нуже. Жазу және мінез. Алаяқтықтың мектебінде», Labor, Брюссель, 1995. Кристин де Нейер, «Поль Нуже және фотосурет», Брюссель, Дидье Девилльц, 1995. Ирен, Скут, «Магритт және Компания», Брюссель, Бельгия Корольдік Көркем өнер мұражайлары, 1996, 558 бет.